In de serie Tweespraak praten Rob en Luuk over een actueel onderwerp. Vandaag is het thema obsessieve gedachten over seksualiteit en de anders belevende partner.
Luuk: Mindfulness meditatie is in het Westen overgenomen van het boeddhisme. Het is oefenen met ‘ervaren’, voordat het denken zijn werk gaat doen. Je kan dit In-de-wereld-zijn noemen, de wereld ervaren zonder dat je ego centraal staat.
Als je mediteert merk je hoe snel er zich weer een gedachte of beeld aandient en dat je zonder dat je het door hebt, vergeten bent dat je zit te mediteren. Je bent dan weer aan het nadenken over van alles en nog wat. En zoals altijd speel je zelf de hoofdrol in de Ik-en-de-wereld gedachten en beelden. Je ego bepaalt weer.
Iemand vroeg mij onlangs advies over zijn obsessieve gedachten over seksualiteit. Hij vond zijn seksuele leven onbevredigend en gesprekken met zijn partner veranderden niets aan de situatie, integendeel zelfs, het veroorzaakte vooral strijd en daardoor nog minder intiem kontakt. Hij voelde zich er door afgewezen.
Rob: Het wil wel eens voorkomen dat partners een verschil ervaren in seksueel verlangen. Makkelijk kan geloofd worden dat een van de twee ofwel obsessief bezig is met seks of juist seksueel geremd zou zijn. In beide gevallen zou er iets niet deugen aan de ander. We kunnen vervolgens onszelf of de ander proberen te overtuigen dat het anders moet.
We kunnen gaan strijden met onze partner en proberen diegene te overtuigen of te ondergraven om duidelijk te maken dat die fout zit, dat het niet normaal is hoe die bijvoorbeeld tegenover seksualiteit staat.
We kunnen ook proberen onszelf aan te passen en ons richten naar wat de ander wil en wat we zelf ervaren minder belangrijk gaan vinden.
We kunnen ons ook terugtrekken en seks met onze partner opgeven, omdat die te weinig of te veel wil.
Allemaal strategieën, strijden, aanpassen en terugtrekken, die leiden tot emotionele verwijderingen.
Waarom hebben we het zo moeilijk met verschillen? Als we geloven dat een verschil in belang een kloof zou zijn en dat we die willen opheffen met de genoemde strategieën, dan zal het juist een kloof tussen ons doen ontstaan.
Een verschil in belang is op zichzelf geen kloof, pas de manier waarop we met dit verschil van belang omgaan, zal een kloof doen ontstaan.
Mijn idee is dat zowel overeenkomsten als verschillen mensen dichter bij elkaar kunnen brengen en meer met elkaar verbonden kunnen laten voelen. Dat vraagt wel dat we actief geïnteresseerd in elkaar hebben te zijn en een verschil in belang kunnen accepteren. Zonder de beschreven overlevingsstrategieën te gebruiken, kunnen we een verschil in belang constateren. Vervolgens kunnen we elkaar uitnodigen om het ingenomen standpunt toe te lichten om elkaar proberen te begrijpen. De volgende stap kan dan zijn creativiteit in te zetten om tot een modus te komen waar beiden zich voldoende in kunnen vinden. Het proberen te begrijpen van elkaar in een bepaald standpunt, visie of verlangen werkt in elk geval toenaderend.
Luuk: Waar verschillen van mening zijn over zo’n gevoelig onderwerp willen fantasieën over de ander of over jezelf makkelijk de overhand krijgen. Bijvoorbeeld: hij of zij houdt niet meer van me, niemand houdt van me, ik voel me in de steek gelaten, enzovoort.
Voor je het weet heb je vooral nog dit soort gedachten en ontstaat er op grond daarvan hevige strijd met je partner.
Moeilijk om dan nog tot een goed gesprek te komen en de kloof te overbruggen. Een kloof die ontstaat omdat jouw ego denkt dat geluk van de ander moet komen, zoals het vroeger van je vader en moeder kwam.
Onze gedachten, waarvan we geloven dat ze waar zijn, vervormen de werkelijkheid. Het ego gelooft dat we de aandacht, liefde, seksualiteit van de ander nodig hebben. We voelen ons zo behoeftig, dat we ons waardeloos voelen als de ander onze behoeftes niet invult.
Pas als we doorhebben dat de ander niet in staat is om dat gevoel van zelfafwijzing op te lossen voor je en je afstand kunt nemen van je geloof dat je alleen gelukkig kunt zijn als je liefdespartner er voor je is of de manier zoals jij dat wilt, kan je spiritueel groeien.
Afstand nemen van dit geloof is wat anders dan je gevoelens proberen weg te drukken. Het is juist belangrijk je gevoelens toe te laten. Dat wil je ego niet, die wil de schuld geven aan je partner of aan jezelf. Maar juist door je emoties als de vijand te zien ontstaat de pijn. Het nut van meditatie is dat je de ego-strategieën leert doorzien en je gevoelens leert accepteren. Neem daar de tijd voor.
Rob van Boven (1951) is psycholoog en geregistreerd psychotherapeut. Hij was consultant voor verschillende organisaties (drugs en verslaving counseling, vaardigheden workshops) en werkte vijftien jaar als een behandelingscoördinator in een psychiatrische instelling. Bij Rob van Boven wordt het geloof van de overlever bewust gemaakt en een juiste plaats gegeven. Het doel is om los te komen van de dwang van het geloof en bewustzijn te ontwikkelen naast deze denk- en voelpatronen. Hoe meer je van het geloof van de overlever bevrijd bent, zonder het te bestrijden, maar door het de juiste plek te geven, hoe vrijer je kan leven.
Luuk Mur ( 1952) is psycholoog en heeft een drietal boeken geschreven over de door hemzelf ontwikkelde hulpverleningsmethode communitysupport. Hij is lid van de Dzogchen Community Nederland. Dzogchen is een vorm van Tibetaans boeddhisme waarbij veel belang wordt gehecht aan de ontwikkeling van individueel bewustzijn. Bij deze traditie streeft men naar non-dualiteit van het bewustzijn. Mensen zijn zich niet alleen bewust ( je weet dat je dit leest), maar je kunt je ook bewust zijn van dit eerste bewustzijn. Dit meta-bewustzijn wordt ‘gewaarzijn’ genoemd.
