Een gedreven kalyanamitta vraagt me dieper in te gaan op metta bhavana—de meditatie op liefdevolle vriendelijkheid. Gezien het belang voor ons aller beoefening ga ik graag uitvoerig op dit verzoek in.
Deze meditatievorm is beschreven in de Karaniya Metta Sutta:
‘Blijmoedigheid, vriendelijke woorden, anderen een goede dienst bewijzen en alle mensen gelijk behandelen: deze vormen van affectie zijn voor de wereld wat de as is voor het wagenwiel.’
Metta bhavana of mettameditatie wordt door de Boeddha op verschillende plaatsen in de Pali-canon aanbevolen omdat de dhammanuvatti zich hierdoor één en verbonden voelt met alle levende wezens.
Metta hoort de basishouding van de dhammanuvatti te zijn: of we het nu willen of niet, we zitten allemaal in hetzelfde bootje. Door deze beoefening ervaart de beoefenaar dat alle wezens één zijn in hun verlangen naar geluk en inner-lijke vrede. Metta is dan ook de eerste van de vier brahmavihara’s—letterlijk: ‘de verblijfplaatsen van de goden’.
Een ‘beoefening’ die niet gedragen wordt door metta is fake. Ze draagt de verlichtingsgeest (P. boddhicitta) niet in zich. Zulke ‘beoefening’ is dor en steriel. Ze heeft géén énkele voeling met Dhamma. Ze is de naam Dhamma niet waard.
Metta bhavana zet de beoefenaar aan tot het ontwikkelen van een positieve basishouding. Zo leert hij/zij zich liefdevol te verhouden tot zijn omgeving. Uit mettameditatie wordt een levenshouding gecultiveerd van mildheid, van acceptatie en een zachtmoedige omgang met zichzelf en met de anderen. Ook met hen die ons kwaad (willen) berokkenen.
Metta bhavana zou het sluitstuk moeten vormen van élke Dhamma meditatie. Zulke (additionele) meditatie hoeft niet lang te duren. Onderstaand een korte, krachtige oefening. Maar intentioneel erg sterk.
Het vertolkt de verbondenheid van alles-met-alles. Het is de essentie van Waarheid. Van het Proces. Van interbeing. Van inter-zijn. Indra’s net. Dat is ook de reden waarom Ehipassiko er in haar jaarprogramma zoveel aandacht aan geeft. Ik raad iedereen aan om minstens één van deze maandelijkse metta-dagen te volgen.
Korte beoefening:
‘Ga comfortabel zitten…, in de meditatiehouding die het beste bij je past…, hou je rug en nek recht…, hou je ogen en mond zachtjes gesloten… en zit waardig…, onbewogen…, onverstoorbaar als een rots, als een berg… Zit relax…, Zit…, en blijf zo zitten…, wat er ook gebeurt…, wat je ook overkomt…, wat je ook hoort…, wat je ook voelt…, blijf zitten…, wees één met je adem… Blijf in het heden…, Blijf in wat écht is…,
Wees stil…, wees stil.., blijf stil en observeer…, accepteer je realiteit…, Voel je lichaam, je gewaarwordingen, je geest en je geestinhoud zoals ze zijn…
Luister naar je hart…, naar je intuïtie…, luister niet naar je hoofd…, je hoofd creëert slechts dromen en angsten…, Rusteloosheid en piekeren… …laat je dromen en angsten achter…, laat ze los…
Rustig, stil zitten…, tot op een bepaald moment álles stilte wordt…, álles vrede…, álles in balans…; álles verrukking… Dán zit je soeverein…, dán zit je als een Boeddha… Dán ben je een Buddha-to-be…
Ontwikkel vriendelijkheid naar jezelf.
Moge je gezond zijn…, veilig zijn…, vrij van gevaar…, moge je verlost zijn van lichamelijk en geestelijk lijden…, moge je innerlijke vrede kennen… Laat dit diep in je doordringen. Oefen dit gedurende een vijftal minuten, tot de warmte van deze vriendelijkheid je verzadigt.
Laat deze vriendelijkheid nu doordringen op je partner, of je beste vriend(in) of een wezen waar je écht van houdt… Moge hij/zij gezond zijn…, veilig zijn…, vrij van gevaar…, verlost zijn van lichamelijk en geestelijk lijden…, moge hij/zij innerlijke vrede kennen… Breng deze liefdevolle vriendelijkheid gedurende een vijftal minuten, op hem/haar over.
In de volgende fase richt je je liefdevolle vriendelijkheid op wezens, die je als ‘neutraal’ voorkomen. Mogen deze wezens gezond zijn…, veilig zijn…, vrij van gevaar…, verlost zijn van lichamelijk en geestelijk lijden…, mogen zij innerlijke vrede kennen… Breng deze liefdevolle vriendelijkheid gedurende een vijftal minuten, op deze ‘neutrale’ wezens over.
Tenslotte straal je liefdevolle vriendelijkheid uit naar personen of wezens die je helemaal niet aardig vindt, die je tekort gedaan hebben, zelfs naar vijanden… Mogen ook deze wezens gezond zijn…, veilig zijn…, vrij van gevaar…, verlost zijn van lichamelijk en geestelijk lijden…, mogen ook zij innerlijke vrede kennen… Breng deze liefdevolle vriendelijkheid gedurende een vijftal minuten op deze personen of wezens over.
Observeer aandachtig wélke gevoelens en gewaarwordingen deze liefdevolle vriendelijkheid in je lichaam teweeg brengt… Voel de emoties van boosheid…, angst…, wal-ging… en schaamte… die vrijkomen… Laat al deze emoties wegvloeien.
Vervul alles met vrede…, omhul alles met liefdevolle vriendelijkheid…, met metta…, met liefde… Richt deze liefdevolle vriendelijkheid op de hele wereld… Op alles…
Laat metta ‘de grenzen openbreken’.
Keer terug naar jezelf…
Adem vrede in…, adem liefde uit… Adem vrede in…, adem liefde uit…
Mogen alle voelende wezens gelukkig zijn.’
