De Atthakavagga, één van de oudste delen van de Pali-canon, laat er niet de minste twijfel over bestaan: wil de beoefenaar een einde maken aan zijn ‘onvrede’ (P. dukkha) en ‘innerlijke vrede’ (P. shanti) bereiken—het hoogste doel in dit leven—dan heeft hij/zij geen andere keuze dan alle meningen, opinies, filosofieën, doctrines, metafysische constructies en religieuze opvattingen los te laten.
Meningen, opinies, filosofieën, doctrines en religieuze opvattingen zijn de oorzaak van mentale onrust; van onenigheid en strijd; van trots en neerslachtigheid; van disharmonie in gemoedstoestanden; van gemis aan vrede met jezelf en de wereld.
De sutta’s van de Atthakavagga zijn direct en duidelijk: elke hechting aan meningen, opinies, filosofieën, doctrines en religieuze opvattingen vormt een obstakel voor het bereiken van innerlijke vrede.
Elke identificering met opinies leidt immers tot conflictueuze toestanden met anderen die er een verschillende opvatting (of zelfs geen opvatting) op na houden.
Hetzelfde geldt voor opinies over opinies; meningen over meningen; filosofieën over filosofieën; doctrines over doctrines en religieuze opvattingen over religieuze opvattingen.
De Muni van de Atthakavagga—de Wijze, die in de sutta’s van de Atthakavagga de personificatie is voor de Boeddha—wijst elke identificering met een bepaalde opinie, filosofie,… radicaal af.
Waarom?
Omdat elke identificering het ‘eigen’ Grote Gelijk—het ‘zelf’, het eigen individuele wereldje—bevestigt. En op deze manier de persoonlijkheid in stand houdt. Dit geloof in persoonlijkheid (P. sakkaya-ditthi) is de eerste (en belangrijkste) van 10 mentale ketens (P. samyojana’s) die de beoefenaar aan samsara binden en hem/haar beletten tot ontwaken te komen.
Observeer aandachtig hoe identificering werkt. Onderzoek hoe elke identificering je meesleurt in de maalstroom van het leven. Trap niet in die val. Laat je Grote Gelijk los. Laat je ‘ik’ los. Ga eraan voorbij.
Doof dit helse vuur van onwetendheid, verlangen en afkeer. Het is jouw eerste stap naar bevrijdend inzicht.
Siebe zegt
Het Grote Gelijk was volgens mij alles voor de Boeddha. Niet het gelijk van iemand die slechts een visie of doctrine of theorie verdedigt, (iets wat je niet echt weet) maar het Gelijk van iemand die een Ziener is. Iemand die ziet hoe zaken werken in het leven, die weet, en die echt ziet wat heilzaam en onheilzaam zal uitpakken, niet alleen op korte maar ook op lange termijn. Een Visionair. Iemand die ver en diep kan zien. Ja, ik geloof er in.
Het is altijd zo makkelijk, vind ik, dat als iemand iets weet en ziet, en daarvoor ook staat, dat ook belangrijk vindt, dan er op los te gaan alsof die persoon een groot Ego heeft. Het hoeft helemaal niet iets negatiefs te zijn. Het is juist negatief, vind ik, als je voor Weten niet respect kunt opbrengen, niet kunt buigen en dat niet kunt eren.
Ludo zegt
Inderdaad Guy, ‘armoede’ leidt tot inzicht.
Warme groet!
Siebe zegt
Nog hierover,
Dat er een hele strijd, verbaal of zelfs fysiek, kan ontstaan over uiteenlopende meningen, opinies, levensbeschouwingen is duidelijk. In de serie suttas van de Atthakavagga is dit een belangrijk thema. Maar het betekent ook weer niet, mijns inziens, dat je dus maar visieloos door het leven moet of elk weten in jezelf moet loslaten.
De geportretteerde Boeddha had weliswaar geen opinies maar natuurlijk wel visie. En constant wordt het belang van juiste visie benadrukt, een juist begrip van zaken. Ik zie dit meer als een soort perfecte intuïtie. In het moment op een diepzinnige en heel directe manier begrijpen of geïnformeerd worden over wat er speelt. Niet alleen wat direct zichtbaar is voor iedereen (de feitelijke gebeurtenissen) maar ook op een diepere manier begrijpen hoe de zaken zo gekomen zijn en waarom ze zo gaan en waartoe ze zullen leiden.
Het is volgens mij een gevaarlijke tendens om visie/weten te verwarren met opinie, mening. Vooral ook naar jezelf toe. Als je alsmaar al het weten in jezelf en anderen kapotmaakt, ondermijnt, dan ben je bezig, vind ik, met iets heel kostbaar te ondermijnen en kapot te maken. Ik vind dat ook die kant er is.
Jp zegt
Dat mag jij vinden. Dat maakt het nog niet (on)waar.
Martrees Groffen zegt
Elke hechting aan meningen enz. vormt een obstakel voor het bereiken van de innerlijke vrede.
Kan het bereiken van maatschappelijke en mondiale vrede alleen via onthechting op individueel niveau bereikt worden?
Hoe wordt maatschappelijke, politieke en economische betrokkenheid geduid binnen deze context?