Het is lente geworden. Als alles uit de grond krult, tere blaadjes zich uit de knoppen vouwen en het bos een lichtgroen paradijs is, ja, dan is makkelijk te zien dat je omringd wordt door liefde. Maar in een isolatiecel of oog in oog met een sadistische ondervrager is dat lastiger. Maria zegt me vaak: er komt je alleen liefde tegemoet. Ik zie zo’n uitspraak als een koan, die mijn beste leraar me gratis aanreikt. Ik zit er uren, dagen, maanden, jaren mee. Er daagt mij van alles, maar als de wrede ondervrager mijn vingers wil afknippen, zie ik alleen maar angst. Ik retireer. Vastgezet in verkrampende denkbeelden.
Dan vult het scherm van mijn bewustzijn zich langzaam met betekenis. Inzet vormen de woorden die Maria sprak over dingen als marteling en moord. ‘Die dingen zijn niet ECHT’. Alsof de Holocaust niet echt was zeker… Ja natuurlijk wel. Ik heb bij grote denkers en verlichte geesten gezocht naar reden, functie en betekenis van het kwaad; ik heb het zenmeesters en goeroes gevraagd. Antwoorden bleven uit. Dat gruwelen niet echt zijn, had ik bijna afgedaan als non-antwoord. Totdat ik het omgekeerd kon benaderen. Ik voelde dat, ook in onze relatieve realiteit, er maar één iets blijvend en echt is en dat is de dragende liefde, waarop ons bestaan hoe dan ook gegrondvest is; noem die Dharma, of Leegte. De rest is –hoe pijnlijk echt ook in ons bestaan- niet echt. Ja, ik weet het, dit is een benadering uit het volstrekt ongerijmde.
Teruggedrongen in een hoekje van de rots van het bestaan, sta ik met mijn rug tegen de muur. Ik kan geen kant meer op. Ik heb geen enkel verweer meer. Of misschien beter: daar hang ik: mijn kaken rond een tak, zwaaiend boven een afgrond. En dan vraagt een passant aan mij wat ware wijsheid is. En ik zal antwoorden, terwijl ik naar beneden val: het kwaad en de kwaadaardigen omarmen en al het bestaande bevrijden door alle lijden weg te nemen. Ik voel tranen opkomen bij het opschrijven van deze variant op de bodhisattvagelofte. Wilt U alstublieft deze ontboezeming niet verstaan als pretentie maar als een buiging voor wat ons uiteindelijk draagt? En nu komt zeker de klap voor mijn kop van de zenmeester…
