Boeddha zijn is niet moeilijk, boeddha zien wel. Wij zien op onze reis, maar ook terug in Nederland ontelbare boeddha’s die daar niets van weten. Misschien kun je alleen maar boeddha zijn zonder het te weten. Misschien verdwijnt het boeddhaschap wel naarmate je besef over die status toeneemt. Dat zou een mooi filmthema zijn. We hebben veel stenen, houten, bronzen en gouden boeddha’s gezien, die zich nergens van bewust waren. Dat waren vaak ontzettend mooie boeddha’s, maar –hoewel elk besef van hun hoge status ontbrak- waren het wel boeddha’s? Of kan misschien het boeddhaschap van de maker(s) in de boeddhabeelden worden doorgegeven? Stellig. Moeten boeddha’s mensen zijn? Nee. Boeddhaschap is overal in alles aanwezig. Dat is wat ik in mijn leven leer en geleidelijk aan ervaar. Het herkennen van dàt boeddhaschap werkt openend. Boeddha ontmoet boeddha. Hem doden, wat wel wordt aangeraden, is alleen geboden als ik er maar één zie. Of twee. Bij het zien, ontmoeten en herkennen van ritsen boeddha’s is daar toch geen beginnen aan? Als ik mij niet vastklamp aan mijn boeddha’s hoeft dat ook niet.
We hebben op reis ook veel lege zetels gezien, onder meer in Bodhgaya, die alle passanten uitnodigden daarin plaats te nemen teneinde zich bewust te worden van hun boeddhaschap. Of moet ik zeggen: om het besef van elk idee over boeddhaschap af te leggen, los te laten. Wij zagen niemand in zo’n lege zetel plaatsnemen, maar zo’n actie hoeft natuurlijk ook niet dáár te gebeuren. In een boeddhastoel plaats nemen kan zo maar opeens overal gebeuren op elk moment van de dag. We zien dat vooral kinderen doen.
In Chomrung, een bergdorp in Nepal, gooit Ellen een bal terug naar kinderen die in een lager gelegen tuin aan het spelen zijn. Als we goed kijken zien we dat alle speelgoed bestaat uit proppen, oude lappen, blokjes hout en steentjes. De bal ook. De kinderen zijn blij met hun spulletjes èn met de westerse participatie. Ze vragen Ellen nog wel op de automatische piloot naar een pen (wat alle kinderen in Nepal op elk uur van de dag doen) maar ze verwachten geen antwoord. Ze blijven ontspannen lachen. Ellen speelt een tijdje met ze. Boeddha tussen boeddha’s.
Waar en in wat ook boeddha vinden, dat is mijn enige zorg in dit leven. Zelfs de grootste snoodaard herbergt een boeddha. Die vinden, steeds weer vinden…Ik hoef mij niet druk te maken over mijn eigen boeddhaschap als ik dat in anderen en het andere maar kan herkennen.
