De briljante mens blijkt een knoeier zonder overzicht te zijn. Kortzichtigheid nekt elke visie op de langere termijn. De overduidelijke klimaatcrisis wordt glashard ontkend. Politici lopen van lantaarnpaal naar lantaarnpaal, zonder het eind van de straat te zien. Lijstaanvoerders versmallen partijprogramma’s tot oneliners en veroordelen zo hun kiezers tot onmondigheid.
Andre Droogers
Vrijdag Zindag – Verbinding verbroken
Nu in ons land een rechts-radicale regering aan de macht is, heb ik steeds meer het gevoel er niet bij te horen. Ik heb echt wel een actieve herinnering aan de voorgaande regeringen, dus weet ik dat die ook niet altijd voldeden aan mijn kernwaarden van mededogen en medemenselijkheid. Maar wat we nu hebben, lijkt een loopje te nemen met die waarden. Weg verbinding.
Vrijdag Zindag – Overzicht in warrige tijden
Wie het nieuws volgt, is soms even de oriëntatie kwijt. Waar bevinden we ons nu, waar gaat het heen met deze wereld? Valt er nog enige regelmaat te ontdekken in de toenemende chaos?
Vrijdag Zindag – Bewust zijn
Om enigszins zicht te krijgen op bewustzijn, haalt men er andere begrippen bij. Niet dat die begrippen wél duidelijk zijn, maar zo kom je dichter bij de horizon van het begrip bewustzijn. Dus hebben woordvoerders het over subjectiviteit, het perspectief van de eerste persoon, eigen ervaring, het zelf, de ziel, de geest, maar ook het lijfelijke kader van bewustzijn. Het individuele perspectief is trouwens betrekkelijk, want elk individu heeft een sociale kant en moet dus veel aanbod verwerken vanuit samenleving en cultuur. Bewustzijn is daardoor meer dan zelfbewustzijn – of zelfbewust zijn. Sommige natuurkundigen suggereren zelfs onvermoede verbindingen: het hele universum zou bewustzijn hebben. Biologen vermoeden dat dieren ook bewustzijn hebben, al is de vraag of zij net als wij kunnen nadenken over hun nadenken.
Vrijdag Zindag – Autocratische schema’s
Je mag niettemin hopen dat mensen zich in verkiezingstijd hun democratische schema’s zullen herinneren, tegen alle hersenspoeling met autocratische schema’s in. Het democratische basisschema kan in slaap gesust worden, maar ook weer ontwaken. Vrije mensen kunnen slaafs gedrag doorzien en hun algoritmische bubbel doorprikken. De ongelijkheid in de verdeling van welvaart zal zowel binnenlands als internationaal niet oneindig vol te houden zijn. Migranten komen nu al hun gelijkheid opeisen.
André – Kerst 3.0
Kerst 3.0 dwingt elke machthebber, religieus of politiek, om zich publiekelijk in een Kersttoespraak per TV te verantwoorden over de vraag of zijn/haar beleid nog wel beantwoordt aan het Kerstgeschenk van de beste waarden. Alle burgers kijken kritisch mee.
Vrijdag Zindag – Twee Kersten
Intussen wordt het volk geteld, met algoritmes die mensen omvormen tot consument-gemaakten. Langs alle communicatiekanalen klinkt het vreugdegeschal van het bedrijfsleven: Christmas Sale – Vier de feestdagen met geweldige kortingen! Onderbetaalde pakketbezorgers leveren in alle straten vorstelijke geschenken af, digitaal besteld.
Vrijdag Zindag – Vrijzinnige valkuil
In dat verband zijn de ideeën van de Schotse psychiater Iain McGilchrist interessant. Hij vulde er een paar vuistdikke boeken mee, maar in essentie komt het erop neer dat de wetenschappelijke revolutie ervoor heeft gezorgd dat in onze cultuur de linker hersenhelft dominant is geworden, terwijl die eigenlijk het knechtje is van de rechter hersenhelft.
Vrijdag Zindag – Oorzaak en gevolg
Ook de politiek hanteert O&G. Machthebbers maken wetten die tot een door hen gewenst gedrag moeten leiden. Lukt niet altijd, vandaar boete en gevangenisstraf. Dat voorkomt chaos, maar maakt van de staat een machine. Oorlog is een extreme toepassing van het politieke O&G-denken.
Vrijdag Zindag – Quantum en het onverklaarbare
Er zijn van die ogenschijnlijk toevallige gebeurtenissen. Je denkt aan iemand en een minuut later gaat de telefoon: die iemand. Je doet een spelletje met dobbelstenen, je bestelt in gedachten drie zessen, en ja hoor, daar liggen ze. Een verklaring ontbreekt.
Vrijdag Zindag – Integratiecrisis? Isolatiecrisis!
De Amsterdamse rellen maakten niet een integratiecrisis zichtbaar, maar een isolatiecrisis. Het dorpse wantrouwen dat lang gold ten aanzien van joodse nieuwkomers, voordat ze als geïntegreerd werden getolereerd, geldt nu moslim nieuwkomers. Na een halve eeuw beoordeelt de dorpsmentaliteit hen nog steeds als niet geïntegreerd, als gast-arbeiders, zelfs al zat er een moslima, geboren in Marokko, als staatssecretaris in het kabinet. Zat.
Vrijdag Zindag – Religieuze fact-check
Overweegt nu het wetenschappelijke wereldbeeld? Niet echt. West-Europa is nog steeds de uitzondering wat betreft geloofsafval. In de rest van de wereld blijft religie op allerlei gebieden toonaangevend. Uiteindelijk betekende secularisatie ook bij ons niet dat religie verdween. Het ging vooral om ontkerkelijking. Maar veel kerkverlaters namen geloofsvormen mee en maakten er hun eigen versies van.
