• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Columns » Nathan – Leeg aan mezelf

Nathan – Leeg aan mezelf

12 november 2026 door gastauteur

Leegte is een gewillig onderwerp binnen het boeddhisme.
Zitten om leeg te worden aan jezelf.
Zoals zand vanzelf naar de bodem zakt als je niet meer roert in een glas water met zand erin, bijvoorbeeld.

Tekst Nathan Rozenhart

Zitten blijkt dus tijdelijk het probleem van een volle, actieve, geest op te lossen.
Sommige denkers beweren dat het onze ware natuur is: leegte of stilte.

Ik zelf heb niets met ‘ware natuur’. Dat leegte of stilte erbij hoort vind ik prima. Maar iets of iemand idealiseren, op een voetstuk zetten vind ik helemaal niets.

De grote Boeddha is voor mij beslist een pronkstuk van of binnen het menselijk bestaan. Iets om niet minderwaardig over te doen, nietwaar? Net als de Christus en Jiddu Krishnamurti, vind ik ook. Maar waar gaat het nu om, om mensen te verheerlijken? Boeddha en Christus zijn duidelijk gemythologiseerd. Daarentegen is Jiddu Krishnamurti juist weer van zijn voetstuk afgehaald, door zijn affaire met een getrouwde vrouw.

In de vorige eeuw sneuvelden op die manier heel wat ‘wereldleraren’. En onlangs (2023) zagen we nog dat de Dalai Lama vroeg aan een kind om op zijn tong te zuigen. Bah.

Je bent voor de Boeddha of tegen, zo is het ook met Jezus van Nazareth. In deze tijd met al die camera’s en journalistiek is niets meer echt heilig – of dat zij ooit echt bestaan hebben: heilige mensen?

Ben ik daarom nog wel heilig of ooit echt geweest?

Met andere woorden: Vroeger was alles meer zwart of wit. Konden we onze helden nog mythologiseren. Zoals voor moslims hun leider en profeet Mohammed de volmaakte mens is.

Nu is er een mist neergedaald en vragen we ons af, wie of wat nog wel echt te vertrouwen is, nietwaar?

Goed, terug naar de leegte.

Is alles leeg?

Als dat een aanbeden concept is, heb je er weinig aan, in mijn ogen. Waarom? Dan bewijst dat aanbeden concept juist het tegendeel. Je hoofd is er vol van.

Als alles leeg is kan ook alles vol zijn. Volgens mij kun je alles omdraaien, tot in het oneindige.

Je kunt geloven in de Boeddha maar er zijn ook mensen die dat echt niet doen.

Je kunt je leven leeg vinden maar verderop staat iemand stiekempjes naar je te kijken en ziet in jou slechts een aantrekkelijke man of vrouw. Voor deze kijker ben je alles behalve leeg.

Goed, ik ben leeg maar ik hecht me niet aan het idee. Dus ergens is deze leegte ook totaal oninteressant en kan ik misschien of juist daardoor zo’n kijker bewust zijn.

Omvat het leven niet immers alles en niets?

Het nirvana waar Boeddha oversprak is mogelijk die leegte.
Er is geen apart zelf, geen atman of ego.
Maar als we die leegte idealiseren wordt het op die manier tot iets, iets in jou.
Je kunt maar beter nergens in geloven. Je ervaart leegte of niet. Je ziet leegte of niet.

Ook Jiddu Krishnamurti sprak veelvuldig over de leegte in zijn bestaan. Een leegte die niemand had begrepen.

Als je K intellectueel benadert ben je verloren. Hij was niet alleen een groot denker maar ook een mens van vlees en bloed, die dagelijks lange wandelingen maakte en aan een fysieke vorm van yoga deed. Ook dronk hij geen alcohol en gebruikte hij geen drugs om aan zijn leven te ontsnappen. En hij was zijn hele leven al vegetariër.

Toch bood hij geen methode aan. Dus werden zijn leringen de methode voor velen onder ons.

Daarentegen heb ik wel degelijk een heel fysieke instelling. En zeg ik mensen ook dat ook te omarmen en niet slechts intellectueel bezig te zijn met de Waarheid.

Het zogenaamde ware zelf liet ik vallen, in april 2023. Toen zag ik direct dat ik alles ben. Je bent de wereld die je waarneemt. Dus evengoed mijn lichaam, zonder me daaraan te hechten natuurlijk.

Ik zeg, net als binnen advaita, dat ik niet mijn gedachten, gevoelens en het lichaam ben. Maar ik omarm eveneens met het grootste gemak mijn denk- en gevoelswereld en het lichaam. Ik hecht me niet aan de stelling van neti neti en niet aan mezelf in de gedaante van een mens. Ja, je moet kunnen loslaten en je moet kunnen omarmen. Bijvoorbeeld: omarm je kind zolang het leeft en laat het los als deze sterft.

Ik geloof in de ongeconditioneerde geest oftewel keuzeloos gewaarzijn. Niet als een bepaald zelf. Niet als een ik of apart ware zelf.

Het is slechts een belangrijke kwaliteit, zoals water in ons leven.
Moet ik bang zijn dat er geen water zal zijn? Moet ik water idealiseren?…

Ja, ik ben leeg. En deze leegte was een ontdekking voor mij. Maar niet om deze leegte dan te idealiseren en op een voetstuk te zetten. Want ook leegte is leeg.

 

Categorie: Columns, Nathan Tags: Jiddu Krishnamurti, leegte, Nathan Rozenhart, ware natuur

Lees ook:

  1. Politiek als struikelblok?
  2. Liegen, we doen er allemaal aan?
  3. Nathan – Liefde
  4. Nathan – Wees een licht voor jezelf

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

gastauteur

diverse schrijvers 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 2 september 2026
    Zenzitten in Leiden
  • 3 oktober 2026
    Workshops Kum Nye yoga - Leven ademt
  • 6 oktober 2026
    Basiscursus Zenmeditatie 6 okt.t/m 17 nov. Zen Spirit Rosmalen.
  • 6 oktober 2026
    Basiscursus Zenmeditatie leren mediteren
  • 6 oktober 2026
    Basiscursus Zenmeditatie Rosmalen/'s- Hertogenbosch
  • 6 oktober 2026
    De Hartsoetra: Wijsheid voorbij vorm en leegte
  • 26 oktober 2026
    Zen and the Art of Saving the Planet - winterse oefengroep
  • 26 oktober 2026
    Zen Spirit Basiscursus Zenmeditatie 28 oktober-2 december in Arnhem
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Intergalactische Waarheidsconferentie

    Hans van Dam - 10 november 2026

    Even viel er een verbijsterde stilte, toen barstte de hele kosmos in lachen uit. Tot in de verste uithoeken van het universum wezen ingewijden brullend naar mijn persoon terwijl de tranen over hun wangen biggelden.

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Nathan – Leeg aan mezelf
    • Zentangle 46 (eilanden)
    • Geef de lokale democratie terug aan de burgers
    • Sogenji desu: KOMAKU
    • Een universeel antwoord op iedere levensvraag!

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.