Het verouderende brein

Wat gebeurt er met je brein als je ouder wordt? We associëren ouderdom vaak met achteruitgang en vergeetachtigheid. Maar in het brein van een ouder iemand ligt ook veel meer kennis opgeslagen dan in het brein van iemand die net om de hoek komt kijken. Bovendien zijn de ouderen van nu veel actiever en zelfredzamer dan een paar decennia geleden. Wat zijn de belangrijkste veranderingen in het verouderende brein? Verouderen we tegenwoordig anders dan vroeger? En in hoeverre zijn we anders naar ouderdom gaan kijken? Kom luisteren naar neurowetenschapper Linda Geerligs en expert ouderenzorg Marcel Olde Rikkert en denk mee over het verouderende brein.

Wijsheid en vergeetachtigheid

Wijsheid komt met de jaren. Net als afstervende hersencellen. Hoe kan dat samengaan? Het verouderende brein verwerkt informatie en stimuli anders dan een jong brein. En aangezien je brein al over zijn hoogtepunt heen is rond je 25ste, gaat dat ons allemaal aan. Oudere mensen hebben vaak meer kennis, maar zijn ook vergeetachtiger en kunnen minder gemakkelijk nieuwe dingen aanleren. Hoe komt dat? Waarom wordt je als je ouder wordt bijvoorbeeld zelfverzekerder? Hoe zorg je dat je brein zo jong mogelijk blijft, en moet je dat wel willen?

Niet meer achter de geraniums

Vroeger was je op je zestigste al echt oud. Tegenwoordig zullen zelfs sommige tachtigers zich niet meer tot deze categorie rekenen. We werken veel langer door, zijn veel langer zelfredzaam, gezond en actief. Hoe verandert de manier waarop we ouder worden het imago van ouderdom? En andersom, maakt het beeld van de actieve en maatschappelijk betrokken oudere ook dat we zelf minder geneigd zijn om ‘achter de geraniums’ te kruipen? Hoe wordt er naar ouderdom gekeken in 2026, en wat doet dat met de manier waarop we ouder worden?

Linda Geerligs is neurowetenschapper aan de Radboud Universiteit en als onderzoeker verbonden aan het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour. Ze onderzoekt de dynamiek van breinfuncties en bekijkt hoe breinfuncties in verschillende stadia van het volwassen leven veranderen. In 2020 ontving ze een Vidi-beurs voor haar onderzoek naar de kracht van levenslange ervaring en de rol van kennis bij informatieverwerking in het oudere brein.

Marcel Olde Rikkert is klinisch geriater aan het Radboud Universitair Medisch Centrum. Hij doet onderzoek naar manieren om de kwaliteit van leven van kwetsbare oudere patiënten en/of patiënten met een dementie op doelmatige wijze te verbeteren. In 2003 richtte hij het Radboudumc Alzheimer Centrum op.