Het woord gnosis betekent op zich genomen gewoon kennis, maar binnen deze alternatieve christelijke stromingen verwijst dit naar een speciale soort verlossende oerwijsheid. Wie gnosis heeft, weet eindelijk hoe de wereld en het leven in elkaar zitten, de anderen zijn arme stumpers. Je weet dan dat de mens afkomstig is uit de goddelijke wereld en zijn goddelijke kern nog in zich heeft. Helaas is deze kern verstrikt geraakt in dit tranendal waar je als gnosticus dus niets te zoeken hebt. Deze wereld is namelijk een gevangenis van de ziel, gemaakt door een kwaadwillige god. De gnosticus keert zich daarom van de wereld af en probeert zijn goddelijke kern te herontdekken. De manieren waarop dit moet gebeuren verschillen binnen deze scholen nogal.

