In een steekproef van 20 snoepgroenten bij 5 verschillende supermarkten zijn 17 soorten pesticiden gevonden, met een gemiddelde van bijna 2 pesticiden per snoepgroente. In 1 doosje snoeptomaten werden zelfs 7 pesticiden gevonden. Acht van de gevonden pesticiden hebben een gevarenclassificatie van de overheid, bijvoorbeeld omdat het een PFAS is, de stof hormoonverstorend is of verdacht is kankerverwekkend te zijn.
Als de gevonden hoeveelheden pesticidenresten in potjes baby- of peutervoeding zouden zijn gevonden dan waren 11 van de 20 geteste snoepgroenten uit de handel genomen. Voor verse producten als snoepgroenten, die ook veel door peuters worden gegeten, geldt vreemd genoeg een tot wel duizend keer hogere norm (MRL). Afgelopen najaar kwamen de snoepgroenten aanzienlijk beter uit de test. Sjoerd van de Wouw, onderzoeker Pesticide Action Network Netherlands (PAN-NL): ‘Supermarkten moeten meer op de kleintjes letten en dit soort producten onbespoten of biologisch aanbieden. Zodat ouders onbezorgd hun kleintjes goed groente kunnen leren eten, want dat is al moeilijk en belangrijk genoeg.’
Wetgeving: extra bescherming voor kinderproducten nodig
In de RICHTLIJN 2006/125/EG zijn regels gesteld met betrekking tot verpakte (potjes) voeding voor zuigelingen en peuters tot 4 jaar. Met betrekking tot de residulimieten voor pesticiden zijn er lagere limieten voor deze jonge kinderen omdat, zo staat in de Richtlijn aangegeven ‘op basis van de twee adviezen van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding van 19 september 1997 en 4 juni 1998 twijfel is gerezen over de adequaatheid van de bestaande waarden voor de aanvaardbare dagelijkse inname, hierna „ADI’ genoemd, van bestrijdingsmiddelen en residuen van bestrijdingsmiddelen, met het oog op de bescherming van de gezondheid van zuigelingen en peuters.’ Er geldt sindsdien voor verpakte baby- en peutervoeding een residulimiet van 0,01 mg/kg. Voor verse groente geldt deze veilige norm echter niet, ook niet voor producten die veel gegeten worden door kleine kinderen, zoals snoepgroenten. Daarvoor geldt de algemene maximale residu limiet (MRL), die tot wel 1.000 keer hoger kan zijn. Dat is vreemd want een pesticide in een verse tomaat is niet minder schadelijk dan een pesticide in een tomatenhapje in een potje. Kinderen zijn extra gevoelig voor pesticidenresten omdat hun lichaam, met name hersenen, hormoonstelsel, immuunsysteem en voortplantingsorganen nog in volle ontwikkeling zijn en daardoor extra kwetsbaar. Deze stoffen horen dan ook absoluut niet thuis in producten die veel gegeten worden door jonge kinderen. We vonden de pesticiden in concentraties tot 120 keer (12.000%) bovengenoemde baby- en peuternorm.
Onderzoek snoepgroente
PAN-NL liet evenals afgelopen najaar bij een gecertificeerd laboratorium 20 snoepgroenten testen, gekocht bij de vijf grootste supermarkten Albert Heijn, Jumbo, LIDL, Aldi en Plus. Het betroffen snoeptomaatjes, snoepkomkommers, snoeppaprika’s en snoepwortels. 11 van de 20 snoepgroenten bevatten 1 of meerdere pesticiden, boven de baby- en peuternorm voor potjes. De snoeptomaten bleken het meest besmet met 3 tot 7 soorten pesticiden, gemiddeld meer dan 4. Geen van de (licht geschrapte) snoepwortels bleek besmet. Er werden 38 resten van pesticiden gevonden in 20 producten, gemiddeld bijna 2 per product. In de zomertest spraken we nog over een ‘positieve meevaller’ omdat we 9 pesticidenresten vonden. Een deel van het verschil kan verklaard worden doordat alle snoepgroenten destijds uit Nederland kwamen terwijl deze nu voor meer dan de helft uit andere landen komen. Groente en fruit uit Nederland bevatten lang niet altijd minder pesticiden dan dezelfde producten uit het buitenland maar Nederlandse tomaten, komkommers en paprika bevatten wel gemiddeld minder pesticiden. Op de snoepwortels werden geen pesticidenresten gevonden.
Tot 8 gevaren-waarschuwingen per snoepgroente
De snacktomaten van de Aldi uit Marokko sprongen eruit qua vervuiling: er werden 7 verschillende pesticiden in gevonden. Deze 7 pesticiden hebben 8 officiële gevarenclassificaties. Er werden 2 als hormoonverstorend geclassificeerde pesticiden aangetroffen, 1 pesticide die als verdacht kankerverwekkend is geclassificeerd, 2 soorten PFAS en 3 ‘kandidaten voor vervanging’. Kandidaten voor vervanging zijn de pesticiden die dusdanig giftig zijn voor mens of milieu dat ze op een lijst zijn gezet om ze snel, als er een alternatief beschikbaar is, te vervangen. De snoepkomkommers van Plus bevatten 6 pesticiden met 5 gevarenclassificaties. In deze steekproef zijn in totaal 17 verschillende pesticiden met 13 gevarenclassificaties gevonden: 4 PFAS, 2 hormoonverstorende stoffen, 1 verdacht kankerverwekkende pesticide, 1 verdacht reprotoxische pesticide, 4 kandidaten voor vervanging en 1 in Europa verboden stof (PIC classificatie).
Sjoerd van de Wouw: ‘De natuur biedt ons groenten vol vitamines en mineralen en de landbouw geeft daar een cocktail aan pesticiden bij. Op zo’n klein snoeptomaatje kunnen wel 7 verschillende pesticiden zitten.’
