Het vandaag door de PVV in de Telegraaf aangekondigde wetsvoorstel om Nederlandse burgers zonder inhoudelijke toetsing door de rechter maximaal zes maanden vast te zetten is een frontale aanval op de rechtsstaat.
‘Wij laten onze vrijheden niet afnemen. Niet door terroristen die onze vrije samenleving met geweld willen vernietigen en niet door politici die onze rechten willen inperken. Amnesty International verwacht dat alle politieke partijen die de rechtsstaat respecteren met kracht afstand nemen van dit voorstel’ aldus Eduard Nazarski directeur van Amnesty International Nederland.
Het voorstel van Wilders ondermijnt volgens AI de mensenrechten en de rechtsstaat. Niet alleen wil hij dat mensen zonder verdenking van een strafbaar feit kunnen worden vastgezet, ook wordt de rechterlijke macht grotendeels buitenspel gezet. Hierdoor is de kans groot dat onschuldige mensen zes maanden worden vastgezet.
Een groot aantal landen in het Midden-Oosten maakt gebruik van een dergelijke vorm van preventieve detentie. Landen als Egypte of Jordanië zetten mannen en vrouwen vast zonder aanklacht, en zonder dat ze de gronden van hun detentie kunnen betwisten voor het OM of een rechter. Onder hen bevinden zich dissidenten en activisten die zijn overgeleverd aan de willekeur van veiligheidsdiensten.
Nederland heeft volgens AI de taak om mensen te beschermen tegen aanslagen, gewelddadig extremisme en andere bedreigingen. Daarom is het essentieel dat resoluut wordt opgetreden tegen terrorisme. Maar daarbij moet de rechtsstaat als uitgangspunt worden genomen. Die staat garant voor onze rechten en vrijheden. En voor het feit dat ook degenen die verdacht worden van gruwelijke terroristische misdaden kunnen rekenen op een eerlijke procedure.
Onnodig en niet effectief
Politie, Justitie en de veiligheidsdiensten hebben de afgelopen jaren zeer ruime bevoegdheden gekregen om tegen terrorismedreigingen op te kunnen treden. Zo kunnen ook hier mensen al zonder verdenking en zonder tussenkomst van een rechter een gebieds- en uitreisverbod opgelegd krijgen en gemonitord worden met een enkelband. Zulke vrijheid beperkende maatregelen staan op gespannen voet met de rechtstaat. Er is bovendien weinig bewijs van hun effectiviteit terwijl maatregelen die de mensenrechten schenden wel bijdragen aan radicalisering. Een honderd procent veiligheidsgarantie bestaat niet, maar het voorstel van de PVV leidt wel gegarandeerd tot meer mensenrechtenschendingen.
Mensenrechtenverdragen zijn flexibel genoeg om effectief te kunnen reageren op noodsituaties. Eduard Nazarski: ‘Het is onwenselijk en gevaarlijk om veiligheid als tegenpool van mensenrechten te zien: daadwerkelijke veiligheid betekent bescherming van iedereen tegen willekeur, discriminatie en onnodige inbreuken op vrijheden. Daarom moet je juist de rechtsstaat en de mensenrechten verdedigen in de strijd tegen de terreur.’
