Op 28 november is er een naar verwacht spraakmakend symposium (Leren in Wijsheid), waarbij het Han Fortmann Centrum in Nijmegen niet alleen zijn 35-jarig bestaan viert, maar ook afscheid neemt van Ted van Rijt, de man die het centrum gemaakt heeft tot wat het nu is. Er zijn gastoptredens van Tijn Touber, Peter Freijsen en Frits Koster, alle drie mensen met wie Ted een bijzondere verbinding heeft.
In het al vroeg vrijgevochten Nijmegen was Han Fortmann een stille baanbreker. Hij heeft bijvoorbeeld voor de bekende Nederlandse zenleraar Ton Lathouwers een bijzondere bakenfunctie gehad en Ton laat zelden een gelegenheid voorbij gaan om dat te laten blijken. Nog onlangs kwam ik een citaat van Fortmann tegen in een stukje dat Ton schreef over het nieuwe boek van Hans Knibbe (Zie, je bent al vrij).
Fortmann zegt een kleine halve eeuw geleden over de kramp die veel mensen beklemt en uit hun natuurlijke vrijheid houdt: ‘Er is een hogere vrijheid: het beheerst worden en de vele determinismen accepteren, ja zeggen op wat is, zelfs op zijn eigen ontluistering […] een laatste heelheid die de gebrokenheid heeft aanvaard […] een vrijheid gevuld met geloof, hoop en liefde.’
Nijmegen veranderde in de jaren ‘70 van een rooms reservaat in een linkse enclave voor jongeren. Die linksheid kwam voort uit een nieuw wereldbeeld dat zich afzette tegen alles wat institutioneel was. En nu is het een stad met veel aandacht voor nieuwe vormen van zelfontwikkeling en authenticiteit. In deze ontwikkeling was Han Fortmann, niet alleen voor Ton Lathouwers, maar voor vele anderen een onmiskenbare en onmisbare inspiratiebron. Han Fortmann (1912-1970) was priester en hoogleraar Cultuur en Godsdienstpsychologie in Nijmegen. Het overkoepelend thema van zijn gedachtegoed is de aandacht voor de samenhang tussen lichaam en geest. Centraal daarbij staat het begrip bewustwording.
Fortmann pleitte voor een systematische training in het waarnemen van wat zich in het hier en nu aan ons aandient. Hij wees er nadrukkelijk op dat goed waarnemen moeilijker is dan wij vermoeden. Want zuiver waarnemen wordt belemmerd door onze preoccupatie met ervaringen uit het verleden en door onze hoop of vrees voor de toekomst. Zo wordt het beeld van het heden vertekend en dringt het heden alleen onvolledig of vervormd tot ons door.
Beide voorgaande alinea’s kun je lezen op de site van het Han Fortmann Centrum http://www.fortmanncentrum.nl , dat nu in zijn programma’s nog steeds de naam van deze bijzondere naamgever eer aandoet. Het is negen jaar na de dood van de naamgever ontstaan, in 1979 dus. Bewustzijn is bij Fortmann de kracht die ieder mens met zichzelf en met de wereld verbindt. Die verbinding is niet alleen gericht op het individu, maar juist ook op de verhouding tussen mensen en op de betrokkenheid bij de maatschappij.
Dit Han Fortmann Centrum (voor persoonlijke groei en bewustzijn) bestaat dit jaar 35 jaar en bijna die gehele periode is mindfulnesstrainer Ted van Rijt de motor van het centrum geweest. Met een feestelijk symposium op 28 november gaat hij nu afscheid nemen en het stokje van zijn directeurschap overdragen aan Kim Lokers. Hij doet dat met glans en verve en met medewerking van Tijn Touber, Peter Freijsen en Frits Koster.
Het HFC probeert met begrippen als verbinding, compassie, bewogenheid en liefde een heldere vertaalslag te maken naar het gewone leven. Naar de kunst om te leven. Levenskunst, die vooral van pas komt bij tegenslag, teleurstelling, ziekte en verdriet. De kunst om niet slachtoffer te zijn maar het leven ondanks alles als een avontuur te ervaren, waarin jij de hoofdrol speelt. En in die rol kun je onder ogen zien hoe het leven zich in elk moment ontvouwt, in jou en buiten jou, kun je wachten en loslaten. En adequaat handelen wanneer de situatie dat vraagt.
Zo heeft het 35 jaar oude HFC inmiddels een nieuw ‘mission statement’, waarin het zichzelf de plaats toekent als centrum voor persoonlijke groei en bewustzijn. Een centrum dat zelfinzicht, creativiteit, wijsheid, authenticiteit, eigenwaarde en zelfstandigheid bevordert. En daarbij put uit de wijsheid-tradities over de hele wereld. Het HFC heeft het voornemen zich te positioneren als het meest professionele centrum voor persoonlijke ontwikkeling in de regio Nijmegen. Enkele jaren geleden kreeg het domicilie in De Appel aan de Groesbeekseweg 428 in Nijmegen.
Meer informatie over het symposium
