Honderden moskeeën en islamitische heiligdommen zijn de afgelopen jaren door China vernietigd, omdat Peking de islamitische cultuur in de provincie Xinjiang wil uitwissen en de Oeigoeren met geweld wil assimileren met zijn Han-Chinese cultuur.
In een rapport ‘China gebruikt archeologie als wapen’ wordt uitgelegd hoe de staat oude rechtvaardigingen opgraaft voor zijn heerschappij over Xinjiang. China heeft honderden moskeeën en islamitische heiligdommen in Xinjiang vernietigd. In het museum in Kashgar wordt de islam nauwelijks genoemd, afgezien van borden waarop staat dat de islam is opgedrongen aan Xinjiang en dat de Oeigoeren ‘van nature niet islamitisch zijn’.
Boeddhistische stoepa
In het rapport wordt een boeddhistische stoepa genoemd in Kashgar, een oasestad in het uiterste westen van Xinjiang. De stoepa en een tempel ernaast werden waarschijnlijk zo’n 1700 jaar geleden gebouwd en een paar eeuwen later verlaten. Chinese archeologen zijn in 2019 begonnen met opgravingen. Ze hebben stenen werktuigen, koperen munten en fragmenten van een Boeddhabeeld opgegraven. De archeologen beweren ook duidelijk bewijs te hebben gevonden dat Xinjiang al sinds de oudheid deel uitmaakt van China.
In officiële verklaringen wordt beweerd dat de artefacten die in de Mo’er tempel zijn ontdekt lijken op de artefacten die duizenden kilometers oostelijker zijn opgegraven in gebieden die worden gedomineerd door de Han, de etnische meerderheidsgroep in China. Delen van de tempel zijn gebouwd in een ‘Han boeddhistische’ stijl. De architecturale kenmerken doen vermoeden dat de tempel werd bezocht door de beroemde 7e-eeuwse monnik Xuanzang uit centraal China. Hij staat bekend om zijn verspreiding van het boeddhisme in het land.
Aspecten lokale culturen
Sites zoals de Mo’er tempel zijn fascinerend, maar versterken de aanspraken van China niet echt. Ze laten het globaliserende effect zien van de Zijderoute, een netwerk van handelsroutes dat China verbond met Centraal-Azië en Europa. Net zoals geld en goederen langs de weg vloeiden, deden religies zoals het boeddhisme dat ook en namen ze onderweg aspecten van lokale culturen over. Veel van de voorouders van de Oeigoeren waren inderdaad boeddhistisch. Maar dat betekent nog niet dat Xinjiang cultureel of politiek deel uitmaakte van China. Per slot van rekening komt het boeddhisme oorspronkelijk uit India.
Sinds de 16e eeuw praktiseren de meeste Oeigoeren de islam. Maar China is niet geïnteresseerd in deze latere periode. In plaats daarvan proberen de ambtenaren in Peking deze uit te wissen.
