Joan Halifax is een van de bekendste en meest geliefde zenleraren in de wereld. Als geestelijk verzorger stond zij veel mensen bij op hun sterfbed, maar ook criminelen in zwaarbewaakte gevangenissen. Ze is de zeventig gepasseerd en nog steeds voortdurend onderweg. In het portret A Sense of Urgency dat de boeddhistische televisie komende zondag uitzendt, reist de filmmaker met haar mee en ziet de kijker hoe meditatie en activisme in elkaar overvloeien.
Joan Jiko Halifax (geboren 1942) is een Amerikaanse zenboeddhistische Roshi (senior leraar), auteur en stervensbegeleider. Al als jonge vrouw trekt zij zich het leed in de wereld aan en ze ontwikkelt zich tot antropoloog, ecoloog en burgerrechtenactivist. Boosheid om wat er mis in de wereld is aanvankelijk wat haar drijft. Maar een drie weken durende soloreis door de woestijn en de kennismaking met het boeddhisme doen haar beseffen dat zij haar eigen geest wil veranderen, zodat ze vanuit compassie dienstbaar kan zijn aan de wereld.
Nu zij de zeventig ruim is gepasseerd, is het geëngageerd boeddhisme van Joan Halifax een bron van inspiratie voor velen. Zo werkte ze zes jaar lang met de meest ‘gevaarlijke’ mannen in zwaar bewaakte gevangenissen. En veertig jaar lang als stervensbegeleider om mensen bij te staan in de laatste fase. In de film vertelt zij o.a. over de LSD-experimenten waarmee dit werk in de jaren zestig gepaard ging. En hoe zij tegenwoordig weer andere stervensbegeleiders traint in hun werk; niet met behulp van drugs of andere middelen, maar met de kracht van de eigen geest.
Ondanks haar leeftijd staat ze nog volop in het leven en reist ze nog steeds de hele wereld over. Om ‘het gezicht van boeddhisme te veranderen’, zegt schrijver Nathalie Goldberg in de film. Maar ook om ‘gewone’ mensen bij te staan en te inspireren. Zo reizen we midden in de winterkou naar een arm afgelegen gebied in Nepal en zien we hoe Joan een groep westerse dokters begeleidt in deze moeilijke omstandigheden. Zij leert hen aandacht te hebben voor wat er in eigen geest gebeurt, zodat zij de ontberingen van die reis kunnen doorstaan én met compassie hun werk kunnen uitvoeren. “Ik heb overal pijn en kan niks meer met mijn rechterarm, maar toch ben ik zielsgelukkig”, vertelt een van hen.
“Just do it” was een uitspraak van haar eerste leraar op het boeddhistische pad. Op 72-jarige leeftijd draagt Joan dit motto nog altijd uit. Of ze nu een retraite begeleidt, een lezing over compassie in de gezondheidszorg geeft voor een volle collegezaal of wonden verzorgt in Nepal. “Zolang ik het nog kan, doe ik het gewoon.”
Bron BOS. De uitzending begint een uur eerder dan de kijkers gewend zijn.
