Waarin we afdalen in de oceaan van Bewustzijn tot we geen hand voor ogen zien.
(Deel 9 van een reeks van 15 artikelen over de kosmische grap.)
Het idee van eenheidsbewustzijn heeft in het ontkerstende westen heel wat dolende zielen verleid, om niet te zeggen veroverd.
Meer nog dan het idee van het individuele onbewuste van Sigmund Freud, dat hij bevolkte met het trio id, ego en superego, beter bekend als het drietal kind, volwassene en ouder, waarin velen zich meenden te herkennen.
Meer nog dan het idee van het collectieve onbewuste van Carl Jung, dat hij bevolkte met een veelheid aan archetypen waarin werkelijk iedereen zich kon herkennen, van halve zolen tot meervoudige persoonlijkheden.
Ondanks het postmodernisme, of juist in reactie daarop, heeft de meme van het universele bewustzijn twintigste- en eenentwintigste-eeuwse na-denkers geïnspireerd tot bergen geschriften. Werken die zo voorspelbaar zijn dat je gerust kan spreken van eenheidsworst. Gelukkig is zelfs eenheidsworst manifest Bewustzijn; het is al consciëntium wat er blinkt.
Eenheidsbewustzijn is zo’n begrip dat zich door geen presocraat of postmodernist meer laat deconstrueren. Een monoliet in de mind van de monist. Al hak je er duizend jaar met een diamantmes op in, er verschijnt geen krasje op het oppervlak. En toch waait het lichtste briesje er ongehinderd doorheen. Wat is dat voor spul?
Prediker mag het weten. Lucht en leegte, zal hij zeggen, andere substanties kende hij niet. Mistbanken en stapelwolken zie je niet vaak in het Midden-Oosten maar spraakwater vloeit waar mensen zijn, zelfs in de woestijn. Spraakwater vol betekenisloze geluidsgolven die zich door een gril van het lot aan ons voordoen als oeverloze betekenisgolven, zoals Prediker niet kon weten maar al wel voorvoelde.
Hedendaagse handelaars in dit tijdloze gedachtegoedje zijn:
Indira Khan, grondlegger van het universeel soefisme.
Bhagwan Sri Rajneesh, bedenker van Zorba de Boeddha en de Nieuwe Mens.
Mooji, oplichtend wezen van puur bewustzijn.
Andrew Cohen, opschepper van evolutionaire verlichting.
Ken Wilber, architect en constructeur van de integrale theorie van bewustzijn in 108 delen goud op snee.
Ach, er zijn al zoveel eenheidsprofeten geweest en er zullen er nog velen volgen. Ik kan je beter vertellen waaraan je ze herkent, dan kan je ze integraal vergeten.
Eenheidsprofeten zijn propere types: ze houden van schone voeten, daarom laten ze die graag wassen.
Eenheidsprofeten zijn kouwelijke types: ze houden van warme voeten, daarom laten ze die graag kussen.
Eenheidsprofeten zijn podiumbeesten: mét publiek voelen ze zich alles, zonder publiek niets.
Oordeel niet te hard. Als je iemand zijn narcisme mag vergeven, is het wel de Ene. Wie moet er anders van hem houden?
Vragen aan de lezer
Verlang jij ernaar god of alles te zijn? Waarom wel of niet?
Zou je willen dat anderen jou zien als god of alles, als verlicht of op een andere manier superieur of uniek?
Is het genoeg dat anderen jou zo zien of moet je jezelf ook zo zien?
Verlang je naar bewondering en erkenning?
Denk je dat iedereen verlangt naar bewondering en erkenning?
Denk je dat er mensen zijn die helemaal zonder bewondering en erkenning kunnen?
