Wat er gebeurt als je het Ene uit elkaar probeert te houden.
(Deel 5 van een reeks van 15 artikelen over de kosmische grap.)
Monisten zoeken Geluk en Waarheid in Eenheid en Eenvoud.
De ene monist is de andere niet. Wat ik een vreemde zaak vind, want je bent één of je bent het niet. Maar dat zal ik dan wel verkeerd zien.
Sommige monisten geloven dat de ene substantie stof is. Zij heten materialisten.
Onder materialisten zijn er monisten die geloven dat de ene substantie water is (Thales), lucht (Anaximenes), een onbekende oerstof ( het apeiron, Anaximander) of Zijn (Parmenides).
Er zijn monisten die geloven dat de ene substantie energie is of informatie of een soep van elfdimensionale snaren. Zij heten natuurkundigen.
Er zijn monisten die geloven dat de ene substantie geest is. Zij heten idealisten.
Onder de idealisten zijn er die geloven dat de wereld gelijk is aan de ervaring van de wereld. Zij heten externalisten.
Er zijn monisten die geloven dat God de natuur is en de natuur God. Zij heten pantheïsten.
Er zijn monisten die geloven dat God de Schepper zichzelf tijdens zijn scheppingsdaad van top tot teen in de kosmos heeft getransformeerd, waarin hij niet langer als een afzonderlijke entiteit bestaat. Zij heten pandeïsten.
Er zijn monisten die geloven dat de natuur deel uitmaakt van het Absolute, dat behalve het immanente ook een transcendent gedeelte omvat. Zij heten panentheïsten.
Er zijn monisten die geloven dat het Ene JWHW is. Zij heten chassidisten.
Er zijn monisten die geloven dat het Ene Allah is. Zij heten soefi’s.
Er zijn monisten voor wie het Ene Brahman is. Zij heten hindoes.
Er zijn monisten die geloven dat het Ene de Tao is. Zij heten taoïsten.
Er zijn monisten die geloven dat alles leeg is en leegte vorm. Zij heten zenboeddhisten.
Er zijn monisten die geloven dat niets op zichzelf staat en dat je alles vanuit het geheel moet benaderen, wat het ook mag zijn. Zij heten holisten.
Er zijn monisten die geloven dat het universum Intelligentie is, die zich in ieder van ons manifesteert als innerlijke goeroe. Zij heten nieuwetijdskinderen.
Ingewikkeld hè, al die verschillende soorten monisme? Zulke subtiele onderscheidingen, hoe bedenk je ze. Zulke moeilijke woorden, hoe verzin je ze. Was ik er maar nooit over begonnen.
Tja, dat komt er nou van als je het Ene uit elkaar probeert te houden.
