• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » De pluralist

Mannetje dat met een grote witkwast de besterde hemel geel verft.

De pluralist

24 januari 2022 door Hans van Dam

 

Kader met zwart, drie tinten grijs en wit.
De pluralist.

Trilemma

De hermafrodiet is het bewijs dat de wereld zich niets gelegen laat liggen aan het dualistische man-vrouwdenken.

De biseksueel is het bewijs dat de wereld zich niets gelegen laat liggen aan het dualistische homo-heterodenken.

Grijs is het bewijs dat de wereld zich niets gelegen laat liggen aan het dualistische zwart-witdenken.

De uitweg uit het tweehokkige denken lijkt simpel: introduceer een derde hokje. Daarmee is het dilemma opgelost en kan het denken tot rust komen. Toch?

Vergeet het maar. Dan heb je je dilemma alleen maar vervangen door een trilemma.

Tetralemma, pentalemma, hexalemma, hahaha

Iemand die seks bedrijft met het andere geslacht noem je heteroseksueel, en dat is één.

Iemand die seks bedrijft met hetzelfde geslacht noem je homoseksueel, en dat is twee.

Iemand die seks bedrijft met beide geslachten noem je biseksueel, en dat is drie.

Iemand die seks bedrijft met dieren noem je zoöfiel, en dat is vier.

Iemand die seks bedrijft met doden noem je necrofiel, en dat is vijf.

Iemand die seks bedrijft met alles en iedereen noem je panseksueel, en dat is zes.

Iemand die seks bedrijft met niets en niemand noem je aseksueel, en dat is ze-he-ven.

En iemand die vroeger op zijn eigen geslacht viel en nu op het andere, hoe noem je die?

Iemand die nuchter nergens van opgewonden raakt en dronken overal van, hoe noem je die?

Hoeveel benoemde seksuele voorkeuren zijn er wel niet? Hoeveel onbenoemde? Hoeveel unieke combinaties van voorkeuren?*

* Een incomplete opsomming vind je in het lemma Seksuele voorkeur in de Wikipedia. Wist je dat er alleen al tien klassen en acht categorieën van necrofielen worden onderscheiden? Je leest het in het (Engelstalige) lemma Necrophilia.

Een zuivere bastaard

Tussen theïsme en atheïsme komt agnosticisme, tussen theïsme en agnosticisme theïstisch agnosticisme, tussen atheïsme en agnosticisme atheïstisch agnosticisme enzovoort. Hoeveel religies kent de mens al niet?

Hoeveel bloedgroepsystemen zijn er nu al, hoeveel benoemde kleuren en grijstinten, hoeveel typen sneeuw, hoeveel soorten planten? Zijn er nu 70 microsoorten paardenbloemen of toch 250?

Heb je ooit een zuivere kraakwilg gezien, een zuivere herdershond, een zuivere Ariër, of zijn we allemaal van gemengde afkomst, reddeloos gebastaardeerd? Denken in termen van zuiverheid versus onzuiverheid, is dat wel zuiver? Kun je ook een zuivere bastaard zijn?

Het lot van veel indelingen: hoe langer je erover nadenkt en hoe meer onderzoek je pleegt, hoe meer tussenvormen je vindt. Steeds kleiner worden je hokjes, tot er niets meer in past en je alleen nog maar schotjes ziet.

Index | vorige | volgende

Deze tekst maakt deel uit van het Witboek Verlichting. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie. Het Witboek Verlichting op NietWeten.nl. Alle publicaties van Hans van Dam in het Boeddhistisch Dagblad.

Categorie: Hans van Dam Tags: denken, denken doorzien, niet-weten, verlichting, Witboek Verlichting

Lees ook:

  1. Drieëndertig vragen aan heilsprofeten
  2. De hokjesgeest
  3. Niet-weten in zes woorden
  4. Gedachten zijn gedachtewerelden

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD of als paperback tegen kostprijs. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 6 juli 2026
    Zomer Avond Zen in Arnhem 6 juli -31 augustus
  • 24 juli 2026
    10 daagse Chöd retreat
  • 31 juli 2026
    Dhyana & Insight – Reevaluating Dhyana
  • 9 augustus 2026
    Chanting for World Peace
  • 12 augustus 2026
    Wandering the Way of Perfect Wisdom
  • 17 augustus 2026
    Boeddha- vakantieweek met Tara, de vrouwelijke Boeddha van wijsheid
  • 20 augustus 2026
    Zen Spirit Leesgroep 2026 22 januari t/m 17 december 2026 online
  • 21 augustus 2026
    Sacred Art en Kum Nye retraite
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 16 – Rituele gewaden aantrekken als de klok luidt

    Hans van Dam - 26 juli 2026

    Tien minuten nadat de laatste monnik was verschenen, arriveerde eindelijk de meester. In plaats van rituele gewaden of een alledaagse pij droeg hij zijn adamskostuum.

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Column van Joop – wat een zak
    • Klimaatmars op 12 september in Amsterdam
    • Guy dhammazaadjes – Kalyanamitta
    • Haiku van Renske – Stadstuintje I
    • Ardan – Zetels…

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.