• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » Laat de mislukking van je eigen denken voor je spreken

Laat de mislukking van je eigen denken voor je spreken

3 februari 2021 door Hans van Dam

‘God spreekt in de mislukking van het denken.’

‘Wie zegt dat?’

‘Ik.’

‘Het komt me anders bekend voor.’

‘Ik beken, het is een citaat van Immanuel Kant.’

‘Wat kan hij daarmee bedoeld hebben?’

‘Dat Gods schepping net als God zelf complexer is dan een mensenverstand kan bevatten.’

‘Zou hij zijn eigen denken als mislukt hebben beschouwd?’

‘Daar lijkt het op.’

‘Wanneer zeg je dat je denken mislukt is?’

‘Wanneer het niets heeft opgeleverd, denk ik.’

‘Ben jij het eens met Kant?’

‘Anders zou ik hem niet citeren.’

‘Hoe weet je dat Gods schepping en God zelf complexer zijn dan een mensenverstand kan bevatten?’

‘Dat dacht ik.’

‘Maar weet je het ook?’

‘Ik denk het niet.’

‘Hoe weet je dat het de complexiteit van Gods schepping en God zelf is waardoor een mensenverstand het niet kan bevatten?’

‘Dat dacht ik.’

‘Maar weet je het ook?’

‘Ik denk het niet.’

‘Hoe weet je dat een mensenverstand het in de toekomst niet alsnog zal bevatten?’

‘Dat dacht ik.’

‘Maar weet je het ook?’

‘Ik denk het niet.’

‘Hoe weet je dat dit hier Gods schepping is?’

‘Dat dacht ik.’

‘Maar weet je het ook?’

‘Ik denk het niet.’

‘Bestaat God eigenlijk wel?’

‘Dat dacht ik.’

‘Maar weet je het ook?’

‘Ik denk het niet.’

‘En zelfs als Hij bestaat, hoe weet je dan dat Hij de schepper is?’

‘Dat dacht ik.’

‘Maar weet je het ook?’

‘Ik denk het niet.’

‘Hoe weet je eigenlijk dat dit hier geschapen is?’

‘Dat dacht ik.’

‘Maar weet je het ook?’

‘Ik denk het niet.’

‘Wat weet je eigenlijk wel?’

‘Heel wat minder dan ik dacht.’

‘Net als Kant.’

‘Ik denk het ook.’

‘Is dit wat je bedoelde met “God spreekt in de mislukking van het denken”?’

‘Ik ben bang van wel.’

‘Zeg dat dan meteen.’

Index | vorige | volgende

Deze tekst maakt deel uit van het Witboek niet-weten. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie. Het Witboek Niet-Weten op NietWeten.nl. Alle publicaties van Hans van Dam in het Boeddhistisch Dagblad.

Categorie: Hans van Dam Tags: niet-weten, witboek niet-weten

Lees ook:

  1. Niet-weten is geen traditie
  2. Wie niet weet kan nog alle kanten op
  3. Ik wens je alle twijfel die je aankan
  4. Niet-weten is geen scepticisme

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD of als paperback tegen kostprijs. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 23 juni 2026
    Stadsretraite Amsterdam: Thuis, wat is er loos?
  • 27 juni 2026
    Sati: mindfulness als bescherming
  • 27 juni 2026
    Medicijnboeddha ceremonie
  • 27 juni 2026
    Verstillen, Verdiepen, Vernieuwen
  • 30 juni 2026
    Volle Maan mantra chant
  • 2 juli 2026
    Young Zeneration
  • 4 juli 2026
    De rol van medevreugde (Muditā)
  • 6 juli 2026
    Zomer Avond Zen in Arnhem 6 juli -31 augustus
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 11 – De monnik die twee keer zijn vuist opstak

    Hans van Dam - 21 juni 2026

    Woedend stak de meester zijn vuist op. De kluizenaar hield het voor gezien.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Free Press Unlimited dient petitie Tweede Kamer in voor betere bescherming tegen SLAPPs
    • Guy dhammazaadjes – Dhamma
    • Gedachten over een haiku 65 – Bakusui
    • Ardan – Tien miljoen…
    • Boeddhistische doeners en denkers – de serie (65)

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.