Boeken – De multiculturele uitdaging

Op 1 december verschijnt bij Amsterdam University Press het boek De multiculturele uitdaging. Omgaan met religieuze diversiteit in Nederland, van Frans Wijsen.

Het is dit jaar twintig jaar geleden dat Paul Scheffer in NRC Handelsblad een artikel schreef over het ‘multiculturele drama’, gevoed door een zorg over de ‘islamisering van de cultuur’.  Niet lang daarna volgde een artikel van Paul Schnabel in de Volkskrant over de ‘multiculturele illusie’. Inmiddels is het denken in dit soort termen gemeengoed geworden. In de zomer van 2018 verklaarde minister Stef Blok dat hij geen geslaagde multiculturele samenleving kende.

We zien dagelijks in het nieuws de implicaties van onze multiculturele samenleving, met als recentste voorbeeld het gebruik van cartoons in het onderwijs.

Het jubileum van het ‘multiculturalismedebat’ is voor prof. dr. Frans Wijsen, hoogleraar Praktische Religiewetenschap, aanleiding om de stand van zaken op te maken over de bedoelde en onbedoelde effecten van het immigratie- en integratiebeleid.

Twintig jaar geleden startte in Nederland de discussie over ‘het multiculturele drama’. Het idee dat de multiculturele samenleving een drama of illusie is, is sindsdien gemeengoed geworden.

Twee decennia later maakt Frans Wijsen de stand van zaken op. Met de integratie van nieuwkomers is het gedurende de afgelopen halve eeuw steeds beter gegaan, maar de verdraagzaamheid van Nederlanders is afgenomen. Frans Wijsen meent dat ‘het multiculturele drama’ vooral een framing van feiten is. Dat was toen niet anders dan nu. Hij pleit voor een ander frame: de multiculturele samenleving als uitdaging.

Wijsen vraagt zich af: in hoeverre is er werkelijk een probleem in onze samenleving? En in hoeverre worden situaties geframed? Uit onderzoek blijkt namelijk dat het met de integratie van nieuwkomers steeds beter gaat.

De multiculturele uitdaging is volgens de uitgever een onmisbaar boek voor iedereen met interesse in religieuze diversiteit en voor beleidsmakers in het bijzonder.

”De multiculturele samenleving is geen drama, er wordt een drama van gemaakt.” (p. 174)

Frans Wijsen is hoogleraar Praktische Religiewetenschap aan de Radboud Universiteit, en directeur van de Nederlandse Onderzoekschool voor Theologie en Religiewetenschap. Hij doet onderzoek en geeft colleges over beleid- en managementvraagstukken met betrekking tot religie en openbaar bestuur. Zijn belangrijkste onderwerpen zijn cohesie en conflicten in multiculturele samenlevingen.