1
‘Er is een formule die me soms echt helpt om wakker te blijven: OPA. Ken je die?’
‘Zegt me niets. Verklaar je nader.’
‘Het staat voor Observatie, Perspectief en Aandacht.’
‘En zo’n formule helpt je?’
‘Ik vind het moeilijk om al die boeddhistische termen te onthouden. Alleen jammer dat ik als het er op aankomt ook de formule vergeet.’
‘Het valt me op dat het drie de vaardigheden zijn die je vooral in een individuele situatie kan toepassen.’
‘Wat ontbreekt er dan nog?’
‘Inzicht en mededogen, wat men in het boeddhisme de ’twee vleugels van wijsheid’ noemt.’
‘En dan ben ik volledig toegerust voor elke individuele en sociale situatie?’
‘Ook altijd een propere onderbroek bijhebben, je weet maar nooit.’
2
‘Ik word morgen opgenomen in het ziekenhuis. Voor een hele tijd. Ik zie vooral op tegen het zeuren van medepatiënten. Hoe kan ik bij mezelf blijven, wakker blijven?’
‘Wat mij het meest helpt is alert blijven voor wat ik concreet kan doen. En thuis is dat vaak gewoon wat gedaan moet worden. Iets opruimen, een rekening betalen. Maar toch vooral: wat heb ik te doen, in het besef dat mijn dagen misschien geteld zijn. Wat is het belangrijkste? Waar zou ik me op het moment van mijn dood zeer slecht bij voelen omdat ik naliet het te doen?’
‘De Joodse therapeut Victor Frankl overleefde een concentratiekamp van de nazi’s. Achteraf schreef hij dat wie samen met hem het kamp overleefde vaak iemand was die dacht aan wat hij zou doen als de oorlog voorbij was. Dat waren dan vaak bijvoorbeeld musici die bleven oefenen om hun instrument te bespelen, of een chirurg die mede-gevangen verzorgde en zich bleef voorbereiden om ooit weer te opereren.’
‘Ja, dat heeft dan weer te maken met een ruimer perspectief aannemen. Je overstijgt je beperkingen en vraagt je af: wat zijn mijn echte talenten?’
‘En vooral: wat is mijn bijdrage aan anderen, aan de wereld?’
‘Het komt er dus op neer dat je jezelf de vraag stelt: wat zijn mijn specifieke capaciteiten die ik aan anderen kan aanbieden?’
‘Mijn vissoep is onovertroffen. Na mijn dood gaat die gemist worden!’
