• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Veertiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Boeddhisme » Een dag op het IIAS

Een dag op het IIAS

12 juni 2023 door Erik Hoogcarspel

IIAS staat voor het Internationale Instituut voor Aziatische Studies. Het is een internationaal instituut, maar het heeft een zeer actieve vestiging in de binnenstad van Leiden. Op 1 juni waren er twee activiteiten gepland. ‘s Middags was er een lezing en ‘s morgens zou er een presentatie plaatsvinden van het boek van historicus Paul van der Velde: The Asian Studies Parade. Archival, Biographical, Institutional and Postcolonial Approaches. Het betreft hier dus niet de hoogleraar boeddhistische studies van de Universiteit van Nijmegen, maar iemand anders die lange tijd als historicus bij het IIAS heeft gewerkt. Het boek is een fascinerend verslag van de Nederlandse handelsactiviteiten in Azië. Het kan door iedereen vrij worden gedownload op het adres: https://library.oapen.org/handle/20.500.12657/61213.

Deshima

Door middel van zijn onderzoek naar allerhande originele documenten toont Van der Velde een levendig beeld van de activiteiten van de Nederlanders in Azië. Tijdens de lezing bleek bovendien dat het beeld, hoe veelzijdig ook, niet eens volledig was. De activiteiten in Vietnam, Laos, Cambodja en Thailand werden niet genoemd. Ik heb zelf in een museum in Laos verslagen gezien van bezoeken van Nederlandse handelaren aan Laotiaanse heersers. Ik heb in de Thaise plaats Ayodhya de resten gezien van een Nederlands handelsfort.

Wat wel uitgebreid aan de orde komt in het boek is het leven in de Japanse plaats Deshima, waar de Nederlanders van 1641-1853 het enige contact vormden tussen Japan en het Westen. De Japanse shogun had gemerkt dat Nederlanders erg loyaal en flexibel waren en bovendien niet probeerden om Japanners tot het christendom te bekeren. Het ging de VOC alleen maar om handel. De Japanners aan de andere kant waren ook wel benieuwd naar wat het Westen aan informatie en aan nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen te bieden had. Het resultaat was dat er vanaf 1777 op het eiland Deshima officieel Nederlandse lessen aan vertalers werden gegeven. Sommigen van hen leerden min of meer vloeiend Nederlands spreken. Dit stimuleerde de Japanse regering tot meer openheid tegenover het Westen. In het boek zijn verder fascinerende details te vinden van het dagelijkse leven destijds op het eiland.

Taiwan

Van 1624-1662 stond er een Nederlands handelsfort in Taiwan dat toen nog Formosa werd genoemd. In het begin hielden volgens de rapporten de Nederlanders zich niet bezig met de binnenlandse aangelegenheden ter plaatse. Zoals gewoonlijk was de VOC alleen geïnteresseerd in handel. Wel vonden er wat schermutselingen plaats tussen Chinese en Nederlandse handelsschepen en verdreven de Nederlanders de Spanjaarden van het eiland. Calvinistische dominees ontdekten echter dat het eiland Formosa een vruchtbare bodem bood voor bekeringen. Bovendien bleek dat het eiland een goede plaats was voor landbouw en jacht. Een andere belangrijke reden was dat er volgens het boek weinig centraal gezag was op Formosa en dat de dorpen elkaar regelmatig bestookten en probeerden elkaar uit te moorden. Er moest dus orde op zaken worden gesteld. Aan het hele avontuur kwam een eind toen Formosa in 1662 werd veroverd door de Chinese legerleider Coxinga.

Indonesië

Zoals bekend verschoof de aandacht van de VOC daarna langzamerhand steeds meer naar Indonesië, dat toen Nederlands Indië werd genoemd. Tussen 1880 en 1895 werd er volgens het boek steeds meer gebied veroverd en in de periode daarna werd het bestuur geconsolideerd. Deze ontwikkeling werd gestimuleerd doordat ook de Verenigde Staten en Japan, en zelfs België en Duitsland, steeds meer gebied in Azië probeerden te veroveren. De landen die al bezit hadden in Azië, zoals de Engelsen, de Fransen en de Nederlanders moesten nu zorgen dat ze geen gebied kwijtraakten. Dit werd volgens het boek voor de Nederlanders steeds moeilijker, omdat ze internationaal steeds minder macht hadden en ze niet, zoals de Engelsen, het volledige bestuur van de kolonie hadden gereorganiseerd. Zoals we nu weten eindigde de relatie met Indonesië in bittere vijandschap vanwege de Nederlandse arrogantie en gierigheid. Voor degene die zijn jaartallen niet goed kent: nee, Mark Rutte was toen nog geen president, maar de VVD was wel al machtig.

De lezing in de middag had als titel: ‘Pleasure and Fear. On the Uneasy Relation between Indic Buddhist Monasticism and Art’ (Genoegen en angst, over de ongemakkelijke relatie tussen het Indiase boeddhistische kloosterleven en de kunst)

Deze lezing ging niet over het kloosterleven overal in India, maar alleen over dat in Gandhara, het huidige Kandahar. Dit is belangrijk om te weten, omdat er in andere delen van India waarschijnlijk andere gewoonten en omstandigheden heersten. Gandhara was het thuisland van de Sarvāstivāda en de Mahāsanghika. We weten ook dat de yogācārafilosofie in Gandhara is ontwikkeld en de madhyamikafilosofie in het Oosten van India. De Lotussutra is ook zo’n product van Gandhara en er is geen twijfel meer over het feit dat in de kloosters daar ook wijn werd gemaakt.

Hoe zat het daar dan met de kunst? De spreker, Henry Albery, hij werkt aan de universiteit van Gent, herinnerde aan de afbeeldingen van wulpse vrouwen die in India zijn gevonden. Je kunt ook denken aan de plastische beschrijvingen van Aśvagoṣa in zijn Buddhacāritam, een literair verslag van het leven van de Boeddha. Dit boek is vertaald door Jan de Breet en Rob Janssen en uitgegeven door uitgeverij Asoka onder de titel ‘De daden van de Boeddha’.

Als je hier als monnik in de bloei van je leven zo mee wordt geconfronteerd, kun je daar nogal eens onrustig van worden. Er ontstond dus een behoefte om de monniken dit te besparen en regels op te stellen voor wat wel en niet in de kloosters mocht worden afgebeeld. Kloosters waren immers openbaar toegankelijk en er werden vaak openbare rituelen voltrokken. De lijstjes lijken wel saai, maar ze geven wel een beeld van wat in die tijd nogal eens gebeurde. Je verbiedt namelijk niet wat nooit gebeurt. Zo werd het maken van pornografische afbeeldingen verboden. Er waren daarnaast lijsten met dingen en lichaamsdelen die wel mochten worden afgebeeld, zoals handen, pijen en gezichten. Al met al gaf de lezing een interessant beeld van het boeddhistische kloosterleven in het Noordwesten van India in het begin van onze jaartelling.

Deze laatste lezing is de eerste uit een serie van drie over het boeddhisme. Beide andere lezingen zullen na september plaatsvinden. Het bijwonen is gratis, er wordt wel verzocht om je even aan te melden bij het IIAS

Een nagekomen bericht: de Universiteit van Leiden organiseert regelmatig vrij toegankelijke symposia over levensfilosofie, de volgende is gepland op 15 september 2023

 

Categorie: Boeddhisme, Columns, Geluk, Gezondheid, Pakhuis van Verlangen Tags: Deshima, Gandhara, Hans van Willenswaard, Henry Albery, het huidige Kandahar, IIAS, India, Japanse shogun, Paul van der Velde, Rutte, VVD

Lees ook:

  1. Het jaar 2020 – dag 329 – winston
  2. Ardan – 4 april 2021
  3. Gandhi, Ambedkar en de Dalits
  4. Een kat in het nauw

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Erik Hoogcarspel

Erik Hoogcarspel studeerde filosofie en Indische talen aan de rijksuniversiteiten in Groningen en Leiden. Hij publiceerde ‘Koken met Filosofie’ en een vertaling van de belangrijkste tekst van Nagarjuna ‘Grondregels van de filosofie van het midden’. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 10 februari 2025
    Zen Spirit studiegroep 'Het verborgen licht'-vanaf 10 februari 2025
  • 2 mei 2025
    Phowa Studieweek
  • 9 mei 2025
    Seminar Tenzin Wangyal Rinpoche
  • 12 mei 2025
    Maandagochtend meditatie in Amsterdam-West
  • 13 mei 2025
    Verdiepingsbijeenkomst Hand in hand met de Boeddha
  • 13 mei 2025
    Dinsdagavond op even weken samen mediteren in Almere Buiten
  • 13 mei 2025
    Oude boeddhistische inzichten voor geslaagde moderne relaties
  • 13 mei 2025
    Oude boeddhistische inzichten voor geslaagde moderne relaties
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    Weet jij wat een anker is? Test jezelf!

    Hans van Dam - 2 mei 2025

    Deel 3 van een 5-delig dwaalgesprek over de mystieke roos.

    ‘Het leven zelf is zazen’

    Wim Schrever - 28 april 2025

    De grote tragedie hier in het Westen is dat we onze eigen spirituele traditie zo snel hebben opgegeven en met het badwater -de religie- ook het kind -de spiritualiteit- hebben weggegooid. Terwijl een mens fundamenteel nood heeft aan spiritualiteit, aan zingeving.

    Geschiedenis als wapen deel 1

    Kees Moerbeek - 20 april 2025

    President Vladimir Poetin zei in 2014: ‘Onze collectieve herinnering bepaalt onze cultuur, onze geschiedenis en onze tegenwoordige tijd. En onze toekomst zal worden gevormd aan de hand van onze historische ervaring.’ Hij is het zelf die actief deze herinnering en ervaringen vorm geeft en propageert. Ivo van de Wijdeven schrijft dat in de Sovjettijd er nog werd gegrapt dat het land een zekere toekomst had, maar een onvoorspelbaar verleden. Onder Poetin is Ruslands geschiedenis als in beton gegoten. Er is maar één historische waarheid en deze is verankerd in de grondwet en de Nationale Veiligheidsstrategie.

    Jaloerse goden te slim af – de geschiedenis de baas…?

    gastauteur - 13 april 2025

    Hongersnood in een hermetisch afgesloten kuststrook die onwillekeurig aan de vernietigingskampen van weleer doet denken, besmet met meer dan een zweem van genocide… Regeert Adolf Hitler over zijn graf heen? Want bestaat Israël niet bij diens gratie? Zou zonder die bittere nazi-erfenis Palestina als land van drie monotheïstische religies niet nog gewoon zo heten? Is de grond er niet vervloekt, juist door godsdiensten die, gevoed vanuit één fictieve bron, vervolgens als protestbeweging steeds in chronologische volgorde aan haar voorgangster ontspruiten, waarmee de kiem voor een eeuwigdurende vete om de absolute waarheid is gelegd? En claimt niet elk van deze broeder- of zusterstromingen dat stuk met hun aller bloed doordrenkte aarde, aanvankelijk voor Abrahams JHWH, vervolgens voor Jezus’ Vader en ten slotte voor Allah – drie godheden die, in verbitterde onderlinge jaloezie verwikkeld, strijden niet alleen om religieuze hegemonie, maar ook om de profane en politieke macht?

    Wat is quiëtisme?

    Hans van Dam - 27 maart 2025

    Over het stillen van de wil.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Vrijdag Zindag – Wat Schoof had willen zeggen
    • Je kunt niet gezond zijn op een zieke planeet
    • Het pad uit het woord
    • Het jaar 2025 – dag 128 – eigen vrijheid eerst
    • Boeken – De Vallei van Troost

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.