Gisteren keek ik naar de film van Jaap Verhoeven Guru in Disgrace over de misdragingen van Sogyal Lakar, eertijds ook Sogyal rinpoche genoemd en oprichter van Rigpa. In de film kwamen slachtoffers van de man aan het woord en mensen die hem gekend hebben. Ik weet dat sommigen pas aan zijn integriteit zijn (moesten) gaan twijfelen nadat acht studenten van Lakar een brief aan hem schreven over zijn laakbaar (en crimineel, verkrachtingen, geweld) gedrag en de buitenwereld op de hoogte werd gebracht.
Deze sommigen hadden op de hoogte kunnen zijn en zich eerder van Lakar afkeren maar dat deden ze niet omdat ze hem als de alwetende en onfeilbare leraar erkenden. De heilige goeroe die altijd gelijk heeft. En het voortbestaan van de organisatie gevaar zou lopen. En ze hadden de leraar een soort trouw beloofd, zoals padvinders ook doen.
Tja, die leraren. Zoals Goff vandaag in een reactie in deze krant schreef: niemand weet wat de Boeddha werkelijk tijdens zijn leven heeft gezegd. De mensen tot wie hij sprak zijn net als de Boeddha hartstikke dood. Op zich is dat niet verkeerd omdat dat aangeeft dat de verhevene geen god was maar een gewone sterveling. Honderden jaren na zijn dood zijn de gesprekken van de Boeddha, de leerredes en handelingen, op papier gezet na eeuwenlang van mens tot mens mondeling te zijn doorgegeven. Zo lijkt het. En links- en rechts zijn er op deze wereld nog wel wat zuilen en stenen platen te vinden uit de tijd van de Boeddha met zijn woorden, of een interpretatie ervan, dat weten we niet.
Toen ik nog in mahayanasferen vertoefde vertelde onze leraar over de blaartrekkende hellen. Andere hellen en onaangename oorden waren al toegelicht. De leraar sprak vol overtuiging over de hete hellen, er was volgens haar geen twijfel dat die ook fysiek bestaan. Zelf dacht ik dat blaartrekkende hellen een psychiatrisch item zijn en ik besloot dat aan de leraar voor te leggen. Dat deed ik dan ook, weten is meten. De leraar hield voet bij stuk en kon zelfs de locatie aangeven van deze hellen: zoveel kilometer onder het aardoppervlak nabij een dorp in India. Deze leraar had het weer van de eigen leraar en die weer van zijn leraar enzovoort. En die hadden allemaal beloofd dat ze nooit aan de woorden van de leraar zouden twijfelen. Of aan hem zouden twijfelen.
En zo kon ook het misbruik van Sogyal Lakar decennialang door etteren.
Er is een detectivebureau dat de slogan hanteert: Vertrouwen is goed maar Hoffmann is beter.
Een variatie daarop zou kunnen zijn: Laat je niet in het pak hijsen door mannen die op tronen zitten. We leven in 2020 in het Westen.
Moedig voorwaarts!
BIJSLUITER: het lezen van deze columns kan leiden tot groot geestelijk ongemak, woedeaanvallen, depressies, onbeheerst gedrag, angstaanvallen, maagzuur, zweten, ongeloof, twijfel aan eenieder, straatvrees, lange tenen en het geloof in het eigen gelijk. Bij de lezers. Scheldpartijen en een onbedwingbare drang om te reageren zijn waargenomen. Sommigen willen mij corrigeren. Of bedanken. Of prijzen. De drang om in verzet te komen is waargenomen, het abonnement op te zeggen. Sommigen besluiten de krant niet meer te lezen, of te boycotten. Er kwaad over te spreken. Te janken of te vloeken. De straat op te gaan om te demonstreren maar niet weten waartegen. Het boeddhisme de rug toe te keren. Of aan de drugs te gaan. En zo gaat het maar door.