Van uur tot uur hanteren mensen hun eigen schemarepertoire, geroutineerd en meestal zonder nadenken. Dat doen ze voor de maaltijden, de kleding, het kijkgedrag en nog veel meer. Een schemarepertoire vereenvoudigt het immense aanbod aan betekenissen en zorgt voor regelmaat en voorspelbaarheid. Je schemarepertoire is de grammatica van je leven.
Andre Droogers
VrijdagZindag – Prijsschieten
Religie? Een kwetsbaar verschijnsel. Even prijsschieten. Allereerst: waarom zou je er een levensbeschouwing op na houden waar de twijfel structureel zit ingebouwd? Je zoekt zekerheid, maar je krijgt antwoorden die nieuwe vragen oproepen. Je moet geloven, zeggen ze dan, maar dat is het hem juist, want betrouwbare kennis levert dat geloof niet op. Verlegenheidsoplossing: je […]
VrijdagZindag – Kwetsbare democratie
Na de laatste verkiezingen krijgen centrum-linkse partijen, met vaak een lange geschiedenis, van nieuwe rechtse succespartijen het etiket ‘elitair’ opgeplakt. Je zou bij ‘elite’ natuurlijk kunnen denken aan de lobby van de vaderlandse multinationals en agro-industrie, maar in dit geval wordt ‘elite’ vereenzelvigd met de zogenaamde theoretisch of hoger opgeleiden. Die stemmen volgens onderzoekers vooral centrum-links, terwijl veel praktisch of lager opgeleiden een voorkeur hebben voor centrum-rechtse partijen.
VrijdagZindag – Waardenvolle dialoog
Je hebt van die discussies. De wrevel neemt toe, zoals tussen links en rechts, of rechts en nog rechtser, tussen democraten en anti-democraten, tussen wereldburgers en de patriotten van de heilige landsgrens.
VrijdagZindag – Versies
We zien een Japanse film, ‘Monster’. Een doolhof van verwikkelingen, met sprongen door de tijd. Plotvraag: heeft een leraar een leerling geslagen? Eigenlijk zijn het drie films, met de versies van moeder, leraar en leerling. Wie heeft gelijk? En wat is dan waarheid? En uiteindelijk (titel!) de morele vraag: hoe monsterlijk is iedereen? Wij ook, als kijkers, met onze vooroordelen?
VrijdagZindag – Slachtveld
De economische wetten die onze beschaving en welvaart onderbouwen, worden in oorlogstijd met voeten getreden. Heel veel kapitaalgoederen worden botweg vernietigd. Alleen de wapenindustrie werkt optimaal, en na de vrede de bouw.
VrijdagZindag – Machtig warrig
Pikant recent voorbeeld: Netanyahu gebruikte voor Hamas de oudtestamentische term ‘Amelek’, waarmee hij bedoelde: een vijand van de Joden. In Trouw gaf een theoloog een exegese van relevante teksten. Conclusie: dat kun je zo niet zeggen, Netanyahu misbruikte de term. Palestijnen zijn geen Amelekieten.
VrijdagZindag – APK kerk
Kerkmensen hebben ervaring met die zoektocht. Zo kunnen ze de kerk heruitvinden. Wat versteende en een monument werd, laat zich ontbeelden. En geheel nieuw verbeelden. Met oog voor alternatieve levensbeschouwingen.
VrijdagZindag – Wensen
Waarom wensen we elkaar van alles toe rond Nieuwjaar?
VrijdagZindag – Zingeving en betekenistoekenning
In VZ gaat het vaak over zingeving en ook over betekenistoekenning. Verschil? Even uitproberen: Kerst. Van oorsprong een midwinterfeest, maar gekerstend en uiteindelijk vercommercialiseerd. Zoektermen: Lichtfeest, Kerstkind, Kerstboom, Kerstnachtmis, Kerstmarkt, Kerstmenu, Kerstjurk. Wat is hier zingeving en wat betekenistoekenning?
VrijdagZindag – Geloof het – of niet…
Elke religie heeft iets definitiefs. Begrijpelijk, want het gaat om levensvragen, vooral rond lijden en dood. Elke religie legt aansprekende antwoorden vast in geloofsvoorstellingen, rituelen en een sociaal-cultureel kader. Hoe krachtiger de overtuiging, des te hiërarchischer dat kader. Zekerheid en sociale controle zijn broertje en zusje.
VrijdagZindag – Goed bekeken
Onlangs was ik bij een reünie van VU-antropologen. Gespreksthema was de vraag wat ons vak in deze ingewikkelde tijd kan betekenen. Antropologen bieden een andere manier van kijken. Wat zit er in de antropologische gereedschapskist?
