Mijn levensjaartelling loopt vrijwel gelijk met de kalenderjaartelling. Traditiegetrouw wordt mijn verjaardag afgesloten met vuurwerk. Uiteraard heb ik er alle begrip voor dat, nu ik al 9 jaar uit Nederland weg ben, er een einde aan die traditie komt. Wat blijft is het mijmeren over het afgelopen jaar en het vooruit kijken naar wat komen gaat.
Nu ben ik van het terug- noch vooruitkijken. In de tijd dat ik het nog belangrijk vond om mijn (volgens mijzelf) goede smaak te etaleren, maakte ik wel jaarlijstjes van favoriete elpees, boeken en films. Maar ik ben me later gaan realiseren dat dat soort lijstjes alleen maar interessant is voor jezelf. Vandaag de dag zijn ze, zoals bijna alles, gekaapt door marketeers die er bezoekers aan websites of lezers van kranten en tijdschriften mee proberen te lokken. Om elkaar de loef af te steken, moeten die dan steeds vroeger gepubliceerd worden, zodat de lijstjes met “de beste <vulmaarin> van 2025” al in november gepubliceerd worden.
Wat we wél doen, en wat ook wel een vorm van terugkijken is, is door onze foto’s van het afgelopen jaar lopen en van een selectie daarvan een fotoboek maken. Gewoon, voor onszelf. Regelmatig komt er zo’n boek op tafel, om te kijken wanneer een of andere gebeurtenis ook al weer was, waar we ook al weer met die en die geweest zijn, of om aan gasten te laten zien hoe het huisje gebouwd is, of hoe we vroeger in Nederland woonden.
Vooruit kijken doe ik eigenlijk nog minder. Okee, er zijn allerlei praktische zaken die planning vereisen om in de toekomst problemen te voorkomen, althans, de kans daarop te verkleinen. Maar de grote lijn in het leven ontwikkelt zich toch los van wat voor individuele planning dan ook. “Tob nooit, ’t komt toch anders”, stond op een tegeltje bij mijn tante Riet in de gang. Wij, mijn 3 broers en ik, moesten er altijd wel om lachen. De wijsheid die schuil ging achter zo’n drullig vormgegeven tegeltje ontging ons nog.
Voor de Thai is vooruit kijken ook niet iets vanzelfsprekends. Die gaan vaak nog een stapje verder en plannen ook die praktische zaken nauwelijks. Loterij gewonnen? We nemen ontslag. (Geld op na 3 weken? We vragen onze oude baas of hij nog werk heeft.) Of we beginnen een huis te bouwen. (Geld op na een tijdje? Dan staat het huis onafgebouwd.) Problemen zijn pas een probleem als ze zich voordoen. Daarvóór bestaan ze niet. En zodra ze zich voordoen, worden ze opgelost. Kuil in de weg? We storten er asfalt in. Kuil weer terug na een jaar? We storten er weer asfalt in. Enzovoort. En toegegeven: het grootste deel van het jaar is het probleem er niet. Tob nooit…
Ouder worden heeft me dan ook nooit verontrust. Voor sommige mensen is het bereiken van een kroonjaar een nachtmerrie, verpakt als jubileumfeest. Weer een stap dichter bij die vermaledijde ouderdom. Ik heb me op een of andere manier altijd gerealiseerd dat het alternatief minder te verkiezen was. Eigenlijk een vreemd besef, want vroeger of later valt dat alternatief ons allemaal ten deel, voor sommigen al snel, voor anderen na meer dan 100 jaar, maar waarom zouden we het uit alle macht uit de weg moeten gaan?
Daarom verbaasde ik mezelf door in de aanloop naar vandaag regelmatig bezig te zijn met het thema oud worden. Ook Mieke merkte op dat ik er wel erg vaak toespelingen op maakte dat ik nu wel echt een oude man ging worden. Totnutoe rolde ik ieder nieuw levensdecennium gewoon lekker binnen, in de wetenschap dat zonder gekke dingen, het een kwestie van wachten is tot het volgende decennium wordt bereikt. Maar deze keer realiseer ik me dat het anders is. Als je tussen je 70e en je 80e overlijdt valt dat niet meer onder de categorie “te jong”. Het gaat in de buurt komen. Hoe zal dat gaan, is iets waar ik tegenwoordig wel eens aan denk.
En dan, áls het zo ver is dat een van ons gaat, hoe moet de ander dan verder? Is dat een gevalletje “Tob nooit, ’t komt toch anders,” of toch meer zo’n praktische zaak. Het eerste is het aantrekkelijkste om te denken, het tweede wat realistischer. Want het gebeurt, ergens tussen vandaag en de niet al te verre toekomst. Dan zit er iemand alleen op bijna 4000 vierkante meter grond, met 2 zeer eenvoudige kleine huisjes en flinke groep huisdieren waarmee je niet zo maar even naar een appartementje kunt verhuizen. “We zouden een wat jonger stel moeten vinden dat wel in het gastenhuisje wil wonen in ruil voor het bijhouden van de tuin en het dierenspul,” opperde Mieke al eens vaker. Helemaal geen gek idee, en zeker geen tobberij.
Echt ver van ons bed is het natuurlijk allemaal niet meer. Wel is het goed onze neuzen die kant op te zetten en toch wat vooruit te kijken, hoe onvoorspelbaar de toekomst ook is. Dus dat doen we dan ook, zelfs nu ik officieel een oude man ben. Tante Riet is gisteren op 96-jarige leeftijd overleden. Ze heeft genoeg meegemaakt om over te tobben, maar misschien heeft het motto van haar tegeltje haar toch zo ver gebracht.
Zonder oliebollen en vuurwerk (dat wordt door de gemeente in de stad centraal georganiseerd) gaan we hier om 18:00 uur jullie tijd het jaar 2569 in. Jullie lopen niet alleen maar 6 uur achter, maar ook nog eens 543 jaar. Niettemin wensen we jullie het allerbeste voor 2026.
Geef een reactie