• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Achtergronden » Cyberloka deel 1: The Facebook Sutta

Cyberloka deel 1: The Facebook Sutta

25 juni 2026 door Ujukarin

Lezers van het Boeddhistisch Dagblad zijn per definitie een deelnemer aan de ‘Cyberspace’. Niet bepaald een medium waar Boeddha rekening mee hield in zijn vele levensadviezen. Het prachtige boek ‘Cyberloka’ van Prajnaketu geeft ons concrete adviezen om boeddhistische zelfreflectie en ethiek, met name rondom spraak, toe te passen in dit tijdperk van altijd-aan, superstimulatie en social media.

Tekst

In deel 2 van dit tweeluik staat een boekbespreking/samenvatting, met het advies aan iedere boeddhist met serieuze online aktiviteit om dit boek te kopen of lenen. Omdat veel van mijn opmerkingen verwijzen naar een kleine maar belangrijke sectie van het boek plaats ik die maar in zijn geheel hier. Excuus dat ik het Engelstalig gelaten heb, maar door de mooie Pali Text Society-achtige ‘gedragen’ Engelse taal en de woordgrapjes en IT-woorden erin zou vertalen naar het Nederlands een pittige klus worden.

The Facebook Sutta

Thus have I heard. At one time the Blessed One was staying in the Kosalan country along with a Twitter following of 500 million. Upon emerging from meditation, the Blessed One dressed himself in his robes and wandered among the wifi hotspots for his daily newsfeed. On his way back, while checking the Bhikku Sangha Facebook group and reading an exchange from two monks from Kosambi, a post occurred to him, never posted before:

‘This is cyber-dukkha. This is the origin of cyber-dukkha. This is the cessation of cyber-dukkha. This is the path leading to the cessation of cyber-dukkha.

He continued:

‘What is cyber-dukkha? Alienation from the physical body is cyber-dukkha. Distraction is cyber-dukkha. Feeling Zoomed-out is cyber-dukkha. So is emotional contagion. So is ephemerality. So is literalism. So is speediness. So is meeting with criticism. So is being separated from affirmation. So are controversy, suspicion and disputation. In short, the five aggregates of media-clinging are cyber-dukkha.

‘What is the origin of cyber-dukkha? The craving that makes for online experience – accompanied by FOMO, relishing now here and now there – craving for stimulation, craving for affirmation, craving to forget.

‘What is the cessation of cyber-dukkha? The remainderless logging off, renunciation of accounts, relinquishment of devices, release and letting go of that very craving.

‘What is the path leading to the cessation of cyber-dukkha? Right understanding, right motivation, right restraint, right medium, right audience, right cognition, right critique, right recollection.

‘And what is right understanding? Here a noble disciple understands the “logic” of social media, their opportunities, and their limitations.

‘And what is right motivation? Here a noble disciple reflects: “Why am I going on social media anyway? What am I hoping to get from this?”

‘And what is right restraint? Here a noble disciple refrains from broadcasting their own negativity and protects themselves from the effects of others’ posts.

‘And what is right medium? Here a noble disciple chooses the appropriate medium in which to post or respond, according to the nature of the message and the strengths and weaknesses of that medium.

‘And what is right audience? Here a noble disciple reflects: “Who needs to see this?” and is considerate of their audience, both known and unknown, near and far, born and yet to be born.

‘And what is right cognition? Here a noble disciple is aware of the biases that undermine rational judgment and takes conscious steps to mitigate the effects of those biases.

‘And what is right critique? Here a noble disciple wishes others well and wants to support them in growing beyond their limitations. On this basis, they reflect “What is the best way to help them?” and give critical feedback only where and when it is appropriate.

‘And what is right recollection? Here a noble disciple does not engage in the various kinds of pointless comments, that is, comments about kings, thieves, and ministers of state; comments about armies, dangers and wars; comments about food, drink, garments and beds; comments about garlands and scents; comments about relations, vehicles, villages, towns, cities and countries; comments about women and men, and comments about heroes; street comments and comments by the well; comments about those departed in days gone by; rambling chitchat; comments about the world and about the sea; comments about becoming this or that. Rather, a noble disciple recollects the Dharma and comments about cyber-dukkha, its origin, its cessation and the path leading to its cessation.

Within minutes, the Blessed One’s post had received hundreds of thousands of views, tens of thousands of likes, loves and anjali emojis, and thousands of bhikkhus thereupon entered the Live Stream.

Het vervolg

Zoals boven al gemeld: leesbaarheid dwong om het verhaal in 2 delen te splitsen. Morgen in deze krant deel 2, de feitelijke boekbespreking met een stukje nadere samenvatting. Maar deze Facebook Sutta kan los daarvan al voldoende ‘food for thought’ geven om je omgaan met jouw online aanwezigheid bewuster en ethischer te maken.

Categorie: Achtergronden, Boeddhisme, Boekbespreking Tags: ‘Cyberloka’ van Prajnaketu, adviezen, cyber-dukkha, The Facebook Sutta, zelfreflectie

Lees ook:

  1. Over de Lotus-soetra (27): Hoogmoed
  2. Twee kanten van de zaak zien: tegen polarisatie
  3. De ziel en de chip – deel 3 – gids bij innerlijke stemmen

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Ujukarin

Ujukarin is lid van de Triratna Boeddhistische Orde. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 23 juni 2026
    Stadsretraite Amsterdam: Thuis, wat is er loos?
  • 27 juni 2026
    Sati: mindfulness als bescherming
  • 27 juni 2026
    Medicijnboeddha ceremonie
  • 27 juni 2026
    Verstillen, Verdiepen, Vernieuwen
  • 30 juni 2026
    Volle Maan mantra chant
  • 2 juli 2026
    Young Zeneration
  • 4 juli 2026
    De rol van medevreugde (Muditā)
  • 6 juli 2026
    Zomer Avond Zen in Arnhem 6 juli -31 augustus
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 11 – De monnik die twee keer zijn vuist opstak

    Hans van Dam - 21 juni 2026

    Stille wateren, stinkende gronden.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Cyberloka deel 1: The Facebook Sutta
    • Boeddhistische doeners en denkers – de serie 69
    • Geeft het rust als de vrije wil niet bestaat?
    • Ksaf – Schrijven op een fractie van een millimeter van de leegte
    • Guy dhammazaadjes – Een golf

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.