Aartsbisschop Timothy Broglio is chef van de rooms-katholieke aalmoezeniers in alle krijgsmachtdelen van de Verenigde Staten.
Monseigneur Broglio heeft verklaard dat soldaten hun geweten mogen volgen wanneer zij er bezwaar tegen hebben dat de VS bevriende naties met geweld tot onderwerping proberen te bewegen, schrijft de Washington Post.
Volgens de rooms-katholieke leer is het gebruik van verdedigend militair geweld gebonden aan strikte criteria. De schade veroorzaakt door een agressor moet blijvend, ernstig en zeker zijn. Alle andere middelen ertegen onpraktisch of ineffectief. De vooruitzichten op slagen kansrijk. En de verdediging mag geen groter kwaad aanrichten dan het geweld dat zij bestrijdt.
Had boeddhisme maar zulke handvatten, dan was het minder kwetsbaar voor een samenloop met een naïef pacifisme-onder-alle omstandigheden. Zou zich al een dhammaprediker in Oekraïne hebben gewaagd om te vertolken dat troepen van het Russische broedervolk geen gevaar vormen voor wie ze ruiterlijk de andere wang toekeert?
Dat het een waanzinnige Amerikaanse president is die de Europese Unie nu tot een moment van ontwaken brengt, mag tegen de achtergrond van tachtig jaar gewapende vrede wel een historische aberratie heten. Het brengt ongemakkelijke vragen op over de rol van massavernietigingswapens wanneer Europese landen niet meer kunnen leunen op Daddy’s bescherming. Achter de schermen wordt er al volop over nagedacht hoe landen zelf in deze leemte kunnen voorzien.
Je kunt erover moraliseren of dit is toegestaan, maar misschien ontbreekt het onze dhammapraktijk in dit en andere opzichten wel aan voldoende flexibiliteit. Vraag het eens aan onze Poolse medeburgers, inwoners van een land dat zich na Oekraïne een mogelijke prooi van vijandige agressie weet. Voorwaartse plaatsing van andermans kernwapens op hun grondgebied geldt in potentie als een provocatie. Dus wat moeten ze dan om niet met lege handen te staan in geval van chantage van een nucleaire mogendheid?
Er is een domeinlogica van de moraal en een domeinlogica van de verdediging van vrijheden. In de geschiedenis is boeddhisme zonder veel ophef meegebogen met gewapende strijd, ongeacht wat er in de dhamma stond. Als de leer in de praktijk meebeweegt met de wereld, waarom tonen beoefenaars in het westerse boeddhisme zich dan zo gehecht aan de letter van die leer? Is dat niet een welhaast fundamentalistische wereldvreemdheid?
Geef een reactie