Negen september 2025 markeert de 60e verjaardag van de oprichting van een entiteit die bekendstaat als de ‘Tibetaanse Autonome Regio’ (TAR), een bestuurlijke regio op provinciaal niveau in de Volksrepubliek China (VRC) die slechts de helft van Tibet omvat. Hoewel de Chinese staatsmedia een voorspelbaar optimistische toon aanslaan op deze verjaardag, is de realiteit dat Tibetanen weinig te vieren hebben.
‘Voor onze broeders en zusters in Tibet zijn de afgelopen zestig jaar van de ene ramp in de andere gestort’, aldus Tencho Gyatso, de president van International Campaign for Tibet. ‘In plaats van Tibetanen te dwingen een blijk van dankbaarheid te geven, moet China van koers veranderen en de belangen van het Tibetaanse volk boven hun eigen dwangmatige behoefte aan macht en controle stellen.’
Zestig jaar ‘autonomie’
De invasie van Tibet door de Volksrepubliek China en de daaropvolgende illegale bezetting gingen gepaard met beloften van regionale autonomie, vrijheid van godsdienst, de ontwikkeling van de Tibetaanse talen en een clausule waarin stond dat de Chinese regering geen dwang zou uitoefenen op Tibet. Deze beloften werden onmiddellijk geschonden door de Chinese Communistische Partij (CCP). Na de vlucht van de Dalai Lama uit Tibet in 1959 werden alle schijnvertoningen verworpen en in 1965 onthulden de Chinese autoriteiten de ‘Tibetaanse Autonome Regio’. Sindsdien is er geen Tibetaan meer benoemd om de TAR als partijsecretaris te besturen; elke partijsecretaris was Chinees, een lijst met prominente mensenrechtenschenders zoals Chen Quanguo (de architect van China’s massale interneringscampagne in Oost-Turkestan/Xinjiang) en hypercorrupte kaderleden zoals Wu Yingjie (onlangs gearresteerd en veroordeeld tot het aannemen van meer dan ¥343 miljoen aan steekpenningen).
De afgelopen zestig jaar is de Tibetaanse Autonome Regio het toneel geweest van de bijna totale vernietiging van het Tibetaans boeddhisme tijdens de Culturele Revolutie, met een achterblijvende ontwikkeling vergeleken met provincies in China, gedwongen verplaatsingen van Tibetaanse nomaden, strenge beperkingen op het Tibetaans boeddhisme die tot op de dag van vandaag voortduren, en voortdurende pogingen om het dagelijkse gebruik van Tibetaanse talen te vervangen door Mandarijn-Chinees.
China krijgt voortdurend internationale kritiek vanwege hun wanbestuur in Tibet. De jaarlijkse mensenrechtenrapporten van het ministerie van Buitenlandse Zaken catalogiseren een lange lijst van misstanden, Freedom House geeft Tibet een score van 0/100 en de Verenigde Naties, evenals de Europese Unie, uiten regelmatig hun bezorgdheid over de situatie in Tibet.
Tibetanen in Tibet kunnen vandaag de dag niet luisteren naar de leringen van de Dalai Lama, maar ze kunnen wel de werken van Xi Jinping lezen. Rechtbanken werken in het Chinees, niet in het Tibetaans. Tibetaanse kinderen worden gedwongen naar kostscholen te gaan waar ze alleen Chinees leren, en Tibetaanse nomaden zijn met tienduizenden tegelijk gedwongen hun land te verlaten. De natuurlijke hulpbronnen van Tibet worden roekeloos geëxploiteerd, wat het milieu schaadt, cultureel erfgoed vernietigt en regionale spanningen in gevaar brengt. Afwijking van de Chinese overheersing wordt streng bestraft en een van ‘s werelds langst vastgehouden politieke gevangenen – de 11e Panchen Lama – werd uit de TAR gehaald.
Dit is duidelijk niet de wil van het Tibetaanse volk. De Tibetanen hebben er niet voor gekozen hun kloosters en tempels te vernietigen, noch de Dalai Lama in ballingschap te sturen en de Panchen Lama te laten verdwijnen, noch de Tibetaanse taal te devalueren en deze als tweede taal te gaan onderwijzen. Ze hebben er niet voor gekozen zich bruut te laten overheersen door een reeks corrupte en gewelddadige Chinese kaders die vijandig staan tegenover hun taal, religie en cultuur.
Deze beslissingen werden allemaal genomen en aan het Tibetaanse volk opgedrongen door de Chinese leiders van de CCP, en alleen door het voorstel van de Dalai Lama voor ware autonomie te omarmen, kunnen ze hopen hun relatie met het Tibetaanse volk te herstellen.
