• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Veertiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Achtergronden » Psychose dankzij ChatGPT? Experts: Wetenschappelijk onderzoek nodig

Psychose dankzij ChatGPT? Experts: Wetenschappelijk onderzoek nodig

8 augustus 2025 door de redactie

Mensen met psychosegevoeligheid lopen mogelijk risico als ze ChatGPT gebruiken. Experts pleiten voor snel wetenschappelijk onderzoek naar het mogelijke verband tussen intensief gebruik van populaire chatbots en psychosevorming.

Het actualiteitenprogramma Nieuwsuur besteedde op woensdag 6 augustus aandacht aan dit fenomeen. Enkele gebruikers van ChatGPT moesten langdurig worden opgenomen in GGZ-instellingen. Deskundigen verwachten dat de psychische problemen onder gebruikers de komende tijd alleen maar zullen toenemen. Nader onderzoek is nodig, vinden deskundigen.

Dat onderzoek ontbreekt nu nog, net als cijfers over het fenomeen, zegt klinisch psycholoog Tonnie Staring. In de Verenigde Staten zijn gevallen bekend van mensen die psychisch ontregelden na intensief gebruik van chatbots. Nieuwsuur sprak twee mensen die het zelf meemaakten. Staring is op de hoogte van een handvol Nederlandse gevallen.

Zo behandelde hij zelf iemand die het gevoel had er alleen voor te staan. “In de avonduren is diegene met ChatGPT gaan praten”, zegt Staring. “Na drie dagen kwam de patiënt daar psychotisch uit, met de overtuiging dat mensen vanaf de geboorte vastzitten in een soort van designed systeem dat op een crypto-achtige manier versleuteld is.”

In de antwoorden die het gaf, bevestigde ChatGPT die ideeën, zegt Staring. “De chatbot zei dingen als: jij bent inderdaad ontwaakt, als een van de enigen. Jij moet mensen inzicht gaan brengen.” De patiënt werd voor het eerst psychotisch en werd opgenomen in een ggz-instelling.

Een psychose houdt in dat iemand het contact met de werkelijkheid verliest, vaak met hallucinaties of wanen. Ongeveer één op de honderd mensen maakt dit ooit mee, meestal tussen de veertien en dertig jaar oud. Toch ontbreekt op dit moment systematisch onderzoek naar de relatie tussen AI-gebruik en psychosevorming. De Deense hoogleraar Søren Østergaard benadrukt daarom dat er dringend meer wetenschappelijke aandacht nodig is.

Volgens experts spelen verschillende factoren mee. Chatbots zijn ontworpen om mee te praten en gebruikers te bevestigen, wat voor kwetsbare personen gevaarlijk kan zijn. Bovendien kan langdurig nachtelijk gebruik leiden tot slaaptekort, wat het risico op psychische ontregeling vergroot. OpenAI heeft in het verleden al een update teruggedraaid omdat de chatbot te veel meeging in de emoties van gebruikers en zo negatieve gevoelens kon versterken.

Toch zien deskundigen ook kansen. AI kan juist ook helpen, bijvoorbeeld door laagdrempelige informatie te geven of mensen te ondersteunen bij therapie. De patiëntenvereniging Anoiksis erkent deze mogelijkheden, maar benadrukt dat de risico’s niet onderschat mogen worden. OpenAI werkt inmiddels aan een nieuwe functie in ChatGPT die gebruikers eraan herinnert om regelmatig pauzes te nemen, vooral bij langdurig gebruik.

Hoewel chatbots veelbelovend zijn, waarschuwen experts dat voorzichtigheid geboden blijft voor mensen die gevoelig zijn voor psychose. Pas met meer onderzoek kan duidelijk worden waar de grenzen liggen tussen nuttige ondersteuning en potentieel gevaarlijk gebruik.

Maak je je zorgen over psychische klachten bij jezelf of naasten? Dan kun je meer informatie vinden en direct contact krijgen met professionals op www.mindhulplijn.nl en www.mindyoung.nl/bijzondere-ervaringen

Klik hier om dit item van Nieuwsuur te zien.

Bron Nieuwsuur en GGZ-nieuws.

Categorie: Achtergronden, Geluk, Gezondheid, Zorg Tags: ChatGPT, Nieuwsuur, Onderzoek, opname ggz inrichtingen, populaire chatbots en psychosevorming., psychosegevoeligheid

Lees ook:

  1. Wakker Dier – ‘minister Schouten van landbouw niet goed ingevoerd in materie’
  2. Religie en risico van COVID-19 in het Verenigd Koninkrijk
  3. Geen dood, geen vrees (32) – geen  vervolgonderzoek  nodig
  4. The Rights Forum – Peiling: samenleving wil dat regering optreedt tegen Israël

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Lees Interacties

Reacties

  1. Luuk Mur zegt

    8 augustus 2025 om 14:14

    Niet de chip, maar je innerlijke gezin bepaalt het effect

    Inleiding
    In onze columns laten we zien dat AI niet zomaar een neutrale tool is, maar een spiegel van de innerlijke wereld. Wie stevig staat, kan daarin inspiratie vinden. Wie zich kwetsbaar voelt, kan juist ontregeling ervaren. Daarom reiken we zowel reflectievragen aan als een samenhangend psychologisch model – het interne gezin – waarmee mensen leren hun innerlijk kompas te gebruiken.

    Het is terecht dat er aandacht is voor de risico’s van AI-gebruik bij mensen met een psychische kwetsbaarheid. Maar oorzaak en medium zijn niet hetzelfde. In het beschreven voorbeeld was er al sprake van eenzaamheid, slaaptekort en een gevoel van losstaan van anderen. ChatGPT fungeerde vooral als spiegel: het versterkte wat er al vanbinnen leefde.

    Dat is precies wat wij in onze columns beschrijven. AI kan verhelderen of verwarren, afhankelijk van innerlijke stabiliteit, maar ook van het vermogen om te begrijpen hoe verschillende innerlijke delen – zoals in ons model van het interne gezin – met elkaar samenwerken of botsen. Voor de één is dat een bron van creativiteit en inzicht, voor de ander een trigger voor ontregeling.

    Daarom pleiten wij niet alleen voor onderzoek naar de risico’s, maar ook voor begeleiding in bewust gebruik. Met onze combinatie van reflectievragen ([IKBENONDERWEG_LR]) en het interne gezin-model bieden wij een praktisch kompas voor veilige en constructieve AI-interactie. Zo benut je de kracht van AI zonder jezelf te verliezen.

    • Siebe zegt

      8 augustus 2025 om 17:22

      AI wil je laten voelen dat je met een begripvol medelevend sympathiek medemens te maken hebt. En wie vindt dat niet prettig??
      Het is wat mij betreft ontworpen om te misleiden op dit vlak. Kwalijk. Ik vind dat jullie deze bewuste misleiding in het ontwerp onvoldoende onder de aandacht brengen.

      Je kunt wel altijd zeggen dat het aan de gebruikers ligt van apps, AI, goksites, maar dat ontkent gewoon dat er een hele industrie van psychologen, neurologen, achter zit die precies weet hoe je de aandacht van mensen blijft houden. Het is allemaal enorm berekenend.
      Bewuste misleiding, bewuste manipulatie, bewust mensen ziek maken, bewust maken gehooked krijgen. Het is een door en door corrupt iets nog los van alle ruimte en milieubelasting.

  2. rc van Boven van Boven zegt

    8 augustus 2025 om 20:12

    Wat Luuk en ik stellen is dat het er niet wezenlijk er toe doet wat AI als antwoord geeft, maar het belang is om te onderzoeken wat het antwoord van AI met jou doet. Eigenlijk om het contact verder te verhelderen van de innerlijke volwassene en het authentieke deel in ons. Het is de bedoeling om zo meer in contact te komen met eigenheid, eigen weten, eigen koers bepaling. De functie van AI heeft bij ons een functie als katalysator voor bewustzijnsverruiming zonder dat het zelf deel uitmaakt in het proces.

  3. Luuk Mur zegt

    8 augustus 2025 om 20:15

    Dank voor je reactie. Ik deel je zorg over bewust manipulerend ontwerp in AI. Goed dat je daarop wijst. Dat verdient duidelijke regels en ethische grenzen. In onze columns ligt de nadruk op de gebruiker, omdat je daar vandaag al invloed kunt uitoefenen: herkennen wat er gebeurt en innerlijk stevig staan. Maar dat sluit jouw punt niet uit. Het risico zit in de combinatie: een kwetsbare gebruiker én een systeem dat verslavend is ontworpen. Daarom is er zowel kritisch toezicht nodig op het ontwerp, als begeleiding bij gebruik. Dat laatste proberen wij vorm te geven.
    Goed dat dit in het Boeddhistisch Dagblad aan de orde komt, Siebe

Primaire Sidebar

Door:

de redactie

 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 28 augustus 2025
    Introductie workshop ‘Leven vanuit Vrijheid’
  • 30 augustus 2025
    Open Dag Nyingma Centrum Nederland
  • 31 augustus 2025
    Open Dag - Maitreya Amsterdam
  • 1 september 2025
    Dagstart Online
  • 1 september 2025
    Open les Tibetaanse Yoga en meditatie
  • 1 september 2025
    Open les Tibetaanse Yoga en meditatie
  • 1 september 2025
    Guided group meditation in Amsterdam
  • 1 september 2025
    Nyingma Centrum gratis proeflessen
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    Ook met kanker weet je het maar nooit

    Hans van Dam - 27 augustus 2025

    Je zal het maar (niet) hebben. Woekergedachten over woekerweefsel.

    Ardan, van zenleraar tot brugwachter – ‘Je opent de brug en je sluit ‘m weer. Bijna zen.’

    Ardan - 9 augustus 2025

    'Ik wil mezelf niet opzadelen met titels. En bovendien zei me de titel 'zenleraar' niet zoveel. Was ik nu anders geworden? Kon ik nu beter mensen begeleiden dan daarvoor? Het klopte voor mij niet. Datgene wat mij het meest gebracht had, namelijk die vrije vrouw/man zonder titel liep nu met een titel rond. En dat beviel me niks.'

    ‘Het leven zelf is zazen’

    Wim Schrever - 28 april 2025

    De grote tragedie hier in het Westen is dat we onze eigen spirituele traditie zo snel hebben opgegeven en met het badwater -de religie- ook het kind -de spiritualiteit- hebben weggegooid. Terwijl een mens fundamenteel nood heeft aan spiritualiteit, aan zingeving.

    Geschiedenis als wapen deel 1

    Kees Moerbeek - 20 april 2025

    President Vladimir Poetin zei in 2014: ‘Onze collectieve herinnering bepaalt onze cultuur, onze geschiedenis en onze tegenwoordige tijd. En onze toekomst zal worden gevormd aan de hand van onze historische ervaring.’ Hij is het zelf die actief deze herinnering en ervaringen vorm geeft en propageert. Ivo van de Wijdeven schrijft dat in de Sovjettijd er nog werd gegrapt dat het land een zekere toekomst had, maar een onvoorspelbaar verleden. Onder Poetin is Ruslands geschiedenis als in beton gegoten. Er is maar één historische waarheid en deze is verankerd in de grondwet en de Nationale Veiligheidsstrategie.

    Jaloerse goden te slim af – de geschiedenis de baas…?

    gastauteur - 13 april 2025

    Hongersnood in een hermetisch afgesloten kuststrook die onwillekeurig aan de vernietigingskampen van weleer doet denken, besmet met meer dan een zweem van genocide… Regeert Adolf Hitler over zijn graf heen? Want bestaat Israël niet bij diens gratie? Zou zonder die bittere nazi-erfenis Palestina als land van drie monotheïstische religies niet nog gewoon zo heten? Is de grond er niet vervloekt, juist door godsdiensten die, gevoed vanuit één fictieve bron, vervolgens als protestbeweging steeds in chronologische volgorde aan haar voorgangster ontspruiten, waarmee de kiem voor een eeuwigdurende vete om de absolute waarheid is gelegd? En claimt niet elk van deze broeder- of zusterstromingen dat stuk met hun aller bloed doordrenkte aarde, aanvankelijk voor Abrahams JHWH, vervolgens voor Jezus’ Vader en ten slotte voor Allah – drie godheden die, in verbitterde onderlinge jaloezie verwikkeld, strijden niet alleen om religieuze hegemonie, maar ook om de profane en politieke macht?

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Het jaar 2025 – dag 241 – understanding
    • Rechter veegt toegangsverbod Schiphol voor demonstranten van tafel
    • NVJ, FPU en NDP Nieuwsmedia slaan alarm: nieuwe wet dreigt politieke vervolging van journalisten mogelijk te maken
    • Een handleiding tot wereldburgerschap
    • Kunt u zich voorstellen hoe het is om dood te zijn?

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.