Er zijn heel wat schrijnen- godenhuisjes in Bangkok. De Lonely Planet van Thailand had me al getipt dat er bij schrijnen van tijd tot tijd tempeldansen worden uitgevoerd en dat je daarmee een gratis voorstelling krijgt van wat er in het koninklijk theater afspeelt. Toen ik dus een Phra Shiva- schrijn zag die uitbundig met bloemen versierd was, had ik voldoende geduld om het begin af te wachten van wat er komen zou.
Nog voor aanvang nodigde de voorzanger de foreigners ook uit om aan te schuiven bij het publiek. Als enige nam ik die uitnodiging gretig aan en werd vergast op een twee uur durende voorstelling met steengoeie muziek die, na een aantal spanningsbogen doorlopen te hebben, eindigde in een heel gemoedelijke fase. De zanger begeleide zichzelf op een kirtan, een langwerpige trommel en had een groot repertoire aan opgenomen muziek, onder andere gamelan uit Indonesië. Achter hem zaten zes achtergrondzangers die ook kleine cymbalen en andere lichte percussie instrumenten speelden.
De reden voor de grote- en zo te zien dure ceremonie was me niet geheel duidelijk. Er stond aan het begin van de ceremonie een zekere spanning te lezen op de gezichten van de hoofdpersonen. Was er iets fout gegaan en moest de godheid van de schrijn goedgunstig gestemd worden? Ik kon het niet vragen. Maar in het voorbijgaan hoorde ik dat er jaarlijks wel een plechtigheid was voor de schrijn. Tegen het einde van de bijeenkomst was het echter duidelijk dat de ceremonie goed was verlopen, iedereen keek ontspannen en vanaf de zijlijn waren ook veel toeristen een tijdje blijven kijken. De opluchting was voelbaar. Voor alle deelnemers was er een flesje fris, ook voor mij, want ik had de uitnodiging om in de na-dans mee te doen natuurlijk niet afgeslagen.
Ik zag ook Thai voorbijlopen zonder het geheel een blik waardig te keuren. Voor een moderne Thai geldt dit soort ritueel misschien als ouderwets of bijgelovig. En aan bijgelovigheid doet een goed deel van de- niet moderne(?) bewoners. Er is namelijk ook een levendige handel in amuletten met afbeeldingen van beroemde. Waarbij- hoe ouder het amulet is en hoe belangrijker de uitgevende instantie wordt geacht, de prijs wordt bepaald. Zelf heb ik met amuletten nog minder dan met boeddhabeeldjes, maar ze lijken me ook niet echt kwaad te kunnen.
Angeldolls
Een schijnbaar recentere uitwerking van bijgeloof zijn angeldolls. Dit zijn flink uit de kluiten gewassen barbiepoppen waarin een goedaardige entiteit geacht wordt te huizen. Ook in het publiek zat er een, die als een verplaatsbaar godenhuisje dient en van Yakult e.d. wordt voorzien. Angeldolls zijn niet populair bij de andere Thai, zo lijkt het. Twee mensen die ik de foto van een doll liet zien, zeiden me dat. Zonder uit te weiden over waarom een angeldoll niet deugt. Maar kritiek uiten is niet zo gebruikelijk in de Thaise cultuur. De opkomst van de angeldoll schijnt een recente ontwikkeling te zijn.
Lopend door Bangkok zie ik dat op markten en in kleine werkplaatsen her en der voorbereidende activiteiten te zien zijn voor de puja’s. Een puja is een eerbetoon, een blijkgeving van vertrouwen en hoop op de steun van niet zichtbare helpers en of overledenen.
Korte filmpjes hiervan staan op:
https://www.youtube.com/channel/UCBtBBqb-
