Franciscus van Assisi was de favoriete christelijke heilige en inspiratiebron van mijn boeddhistisch leraar Godwin Samararatne (Nilambe Buddhist Meditation Center, Sri Lanka). Godwin voelde een diepe verbondenheid met de manier waarop Franciscus zijn leven leidde: radicale eenvoud, in en met de natuur, stilte, afzondering, volledige toewijding aan spirituele praktijk en compromisloze trouw aan de waarheid. Daarom nodigt het Vlaams boeddhistisch centrum Ehipassiko op vrijdag vijf februari de Franciscaan André Jansen uit om over de spiritualiteit van Franciscus te komen vertellen.
Franciscus was een zoon van een welgesteld lakenkoopman uit Assisi, Umbrië, Italië. In zijn jeugdjaren leefde hij als een wildebras. Hij zwierf met zijn kameraden door de stad en gaf veel geld uit aan feestjes en kleding. Hij bracht een jaar in de gevangenis door en werd ernstig ziek. Toen hij vrijkwam werd hij bijzonder getroffen door het leed van de melaatsen, die in zijn tijd volledig uit de samenleving werden verstoten. Naar aanleiding hiervan en uit ontevredenheid over de leegheid van zijn leven bekeerde hij zich tot een leven van armoede, gebed en dienstbaarheid aan de armen. Hij kreeg een visioen waarin God tot hem sprak: “Franciscus, ga en herstel mijn huis”. Hij trok zich als kluizenaar terug in eenzaamheid en wijdde zich aan de melaatsen. Zelf wilde hij de allerarmste zijn. Hj bedelde dagelijks zijn voedsel bij elkaar, daarna delend met anderen die nog minder hadden dan hij. Vanaf dat moment werd zijn enige geliefde ‘Vrouwe Armoede’. Zijn vader, die van mening was dat zijn zoon tot de rang van dorpsgek was vervallen, probeerde hem met dreiging en verleiding tevergeefs terug te laten keren naar een werelds leven. Franciscus liet zich inspireren door o.a. de volgende Bijbelteksten:
Als je dat wilt, volmaakt zijn, ga heen, verkoop al je eigendom en geef het aan de armen en je zult een schat in de hemelen hebben. Kom dan hierheen en volg Mij. (Mt. 19, 21)
Hij zegt tot hen: Neem niets mee voor onderweg, geen staf, geen reiszak, geen brood en geen geld. En ook zult u geen twee hemden hebben. (Lc. 9,3)
Franciscus is vooral gekend als dichter van het Zonnelied. Dit heeft hij gedicht op zijn sterfbed. Daarvoor heeft hij een hele geestelijke ontwikkeling doorgemaakt. Het begin en de bron van zijn spiritualiteit was een ontmoeting met melaatsen, waarin hij de diepte van de parabel van de barmhartige Samaritaan leerde kennen, wat het namelijk betekent ‘naaste worden’. Die ervaring heeft hij steeds verder uitgediept en ze als spiritualiteit doorgegeven aan zijn broeders aan de hand van 28 Wijsheidsspreuken. Die kunnen ook nog voor ons vandaag een richtsnoer zijn om naaste te worden.
André Jansen in Franciscaan of minderbroeder. Hij verdiept zich al jaren in de franciscaanse spiritualiteit. En werkt al 34 jaar mee in de redactie van het tijdschrift Franciscaans leven, dat publiceert rond de actualiteit van de spiritualiteit van Franciscus. Enkele jaren geleden publiceerde hij het boek Franciscus. Mysticus van nabijheid.
In deze wereld wordt haat nooit door haat overwonnen
Haat wordt overwonnen door vriendschap
Dit is een tijdloze wijsheid
De Boeddha
(Dhammapada vers 5)
