Bijna een jaar geleden zond de Nederlandse publieke omroep een door het Roma- en Sinti Philharmoniker uit Frankfurt am Main uitgevoerd ‘Requiem voor Auschwitz’ uit. Het was adembenemend, ontroerend en hoopgevend.
Requiem voor Auschwitz: een monument in muziek, film, beeld en woord wordt een gemeenschappelijk ontmoetingsmoment voor vertegenwoordigers van Joodse-, Roma-, Sinti-, en andere slachtoffergroepen in het licht van de ontwikkelingen in het Europa van nu. Het vormt een levend bewijs van de kracht van cultuur tegenover discriminatie en uitsluiting.
De kern van de ontmoeting is de compositie Requiem voor Auschwitz (2009) van de Nederlandse sinto-autodidact Roger ‘Moreno’ Rathgeb. Deze wordt uitgevoerd door het Roma- und Sinti Philharmoniker uit Frankfurt am Main onder leiding van rom-dirigent Riccardo M Sahiti. De uitvoeringen gaan gepaard met speciale exposities, debatten, een conferentie en een film- en documentaire programma.
‘Auschwitz’ staat bij de componist Roger ‘Moreno’ Rathgeb voor de diepste emoties als angst, eenzaamheid, lijden, hoop en wanhoop, waarbij de vraag naar de zin van alles zich aandient. Miljoenen vertwijfelde zielen moeten zich er in barre omstandigheden ten diepste op de proef gesteld gevoeld hebben, eerst bedrogen, dan vernederd en gekweld, en tenslotte brutaal vernietigd.
Een bezoek aan dit vernietigingskamp leidde bij hem tot aangrijpende ervaringen: ‘Dan schreeuwen de stemmen van de overleden zielen uit de met as doortrokken bodem in het oor van de bezoeker; dan grijpen hulpzoekende handen hem naar de keel.’ Het brengt hem tot de volgende overtuiging: ‘Indien dit allemaal inderdaad naar de wil van een God is gebeurd, dan ben ik ervan overtuigd, dat wij vandaag aan al deze gekwelde zielen onze huidige vrijheid te danken hebben’.
Dat bracht hem tot de innige wens, voor al die zielen in nederigheid en erkentelijkheid deze Dodenmis op te dragen.
Het Requiem is gecomponeerd door een Sinto muzikant, maar moet een monument worden voor alle slachtoffers van Auschwitz; het wil de gemeenschappelijke herdenking stimuleren van de Holocaust door Joodse, Roma en Sinti organisaties en organisaties die andere slachtoffers van de Holocaust vertegenwoordigen.
Bewustwording onder een groot publiek van de tragedie die Roma en Sinti tijdens het nazi regiem hebben ondergaan is het doel van dit project. Bewustwording van deze ‘vergeten genocide’ is essentieel om het huidige anti-Romasentiment in Europa te bestrijden.
De Roma en Sinti zijn de grootste minderheid in de Europese Unie. Door de verbinding te maken tussen de Holocaustervaringen en de toenemende gevoelens van haat en racisme tegenover Roma en Sinti in het huidige Europa wordt duidelijker waarom Roma en Sinti voortdurend rekening moeten houden met bedreigingen en vervolging. Activiteiten rondom het concert zoals tentoonstellingen, een film- en documentaire festival en debatten maken deze relatie duidelijk.
Meer specifiek
- Een verrijking van de Europese cultuur door dit Requiem voor Auschwitz te laten uitvoeren door musici uit zoveel mogelijk Europese landen
- Het voegt een nieuwe dimensie –een muzikale – toe aan het levend houden van de Auschwitz herdenking in zoveel mogelijk Europese landen
- Er komt een breder draagvlak voor de herdenking van Auschwitz. Joodse, Roma en Sinti organisaties en andere relevante organisaties ondersteunen de uitvoering van het concert in de diverse landen
- Door de verbinding te maken tussen de Holocaustervaringen en de toenemende gevoelens van haat en racisme tegenover Roma en Sinti in het huidige Europa wordt duidelijker waarom Roma en Sinti voortdurend rekening moeten houden met bedreigingen en vervolging. Activiteiten rondom het concert zoals een tentoonstelling of een Roma documentaire festival en debatten maken deze relatie duidelijk
- De samenwerking tussen de diverse Roma en Sinti gemeenschappen wordt versterkt
- De samenwerking en dialoog tussen Joodse en Roma en Sinti organisaties wordt gestimuleerd
- Het respect voor Roma en Sinti als de grootste minderheid in Europa zal toenemen
http://www.requiemforauschwitz.eu/nl/index.html en http://www.youtube.com/watch?v=v0ExfPcJP6k
