Vandaag nomineert Wakker Dier vijf kandidaten als eufemisme van 2021. Het zijn woorden die dagelijkse praktijken uit de vee-industrie mooier doen klinken dan ze in werkelijkheid zijn: uitval (sterfte), couperen (afbranden van staarten), scharrelei (schuurei), bedwelmingsruimte (gaskamer) en strippen (levend opensnijden). Deze woorden doen volgens Anne Hilhorst van Wakker Dier onrecht aan het lijden van dieren in de vee-industrie. ‘Hoogste tijd dus om het beestje bij de naam te noemen.’
Genomineerd zijn vijf eufemismen die in 2021 relevant waren vanwege een rapportage van de Raad van Dieraangelegenheden (RDA), de aanpassing van de Wet Dieren, de vogelgriep, de misstanden in slachterijen en een studie naar pijn bij schaaldieren. Deelnemers kunnen tot 10 januari hun stem uitbrengen. De winnaar wordt op 12 januari bekend gemaakt.
Sterfte
Op verzoek van minister Schouten publiceerde de RDA in januari een rapport over sterfte van jonge dieren. De gangbare industrieterm voor sterfte in de stal, ‘uitval’, doet geen recht aan de harde realiteit: dieren die doodgaan door zwakte, ziekte of uitdroging.
Afbranden
In mei stemde de Tweede Kamer in met een aanpassing van de Wet Dieren. Hieruit volgt een verbod op fysieke ingrepen die dieren geschikt maken voor een leven in de vee-industrie. Waarschijnlijk komt nu definitief een einde aan het jaarlijks afbranden van miljoenen varkensstaartjes, een praktijk die de sector verzachtend ‘couperen’ noemt.
Schuurei
Het grootste deel van 2021 gold vanwege de vogelgriep een ophokplicht. Miljoenen vrije uitloopkippen zaten maandenlang binnen opgesloten. Hun eieren werden daarom gedegradeerd tot ‘scharrelei’. Een woord dat een romantisch beeld oproept van kippen die scharrelen op het erf. Maar scharrelkippen komen nooit buiten dus zij leggen eigenlijk schuureieren.
Gaskamer
Deze zomer kwamen misstanden aan het licht bij slachterij Gosschalk. Undercover beelden toonden dieren die met veel geweld worden verplaatst richting de ‘bedwelmingsruimte’. Een term die verhult wat daar gebeurt. In deze gaskamer worden varkens verdoofd met bijtend CO2-gas, waardoor ze hun laatste minuten doorbrengen in paniek en pijn.
Opensnijden
Naar aanleiding van Brits onderzoek over pijn bij schaaldieren nam de Tweede Kamer in december een motie aan om het levend koken van kreeften en krabben te verbieden. Ondertussen worden veel vissen nog zonder verdoving levend opengesneden om de organen en het bloed te verwijderen. De sector spreekt dan over ‘strippen’.
Wakker Dier pleit met de eufemismeverkiezing voor transparant taalgebruik in de veehouderij. Hilhorst: ‘Woorden kleuren onze gedachten en gevoelens over onderwerpen. De dieren in de vee-industrie verdienen eerlijke taal die recht doet aan hun lijden.’
