• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » Het verschil tussen de vrije wil en de moetwil

Het verschil tussen de vrije wil en de moetwil

3 februari 2026 door Hans van Dam

Waar zou jij voor vallen als je dat zelf kon bepalen?

‘Volgens mij hebben wij een vrije wil, Hans.’

‘Waarom denk je dat?’

‘Omdat ik op ieder moment kan doen wat ik wil.’

‘Zou best kunnen, maar dat is het punt niet.’

‘Wat is het punt wel?’

‘Of je op ieder moment zelf kunt bepalen wat je wilt.’

‘Ik kan toch zeker mijn eigen keuzes maken?’

‘Maar kun je ook zelf bepalen waarvoor je kiest?’

‘Ik snap het niet.’

‘Val je op mannen of op vrouwen?’

‘Op mannen.’

‘Zou je ook op vrouwen kunnen vallen als je ervoor koos?’

‘O, zo.’

‘Snap je?’

‘Ooit heb ik een prachtige vrouw moeten afwijzen…’

‘Ooit heb ik een prachtige man moeten afwijzen…’

‘Ajax of Feyenoord?’

‘Schaatsen.’

‘Een voetbalfan komt het hele jaar aan zijn trekken.’

‘Groente of fruit?’

‘Snoep.’

‘Vandaar je kunstgebit.’

‘Ik kon niet stoppen.’

‘Zie je het patroon?’

‘Ik zou het liever niet zien.’

‘En dat wou jij keuzevrijheid noemen?’

‘Kan ik het helpen.’

‘Jezus of Boeddha?’

‘Hou op, schei uit.’

Index | vorige | volgende

Omslag van de Agnosereeks, een serie boeken over niet-weten.Deze tekst maakt deel uit van de serie Levenskunst voor nitwits, deel 7 van de Agnosereeks. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie in het Boeddhistisch Dagblad. Alle series van Hans in het Boeddhistisch Dagblad. Levenskunst voor nitwits op NietWeten.nl.

Categorie: Hans van Dam Tags: levenskunst, Levenskunst voor nitwits, moetwil, niet-weten, onvrije wil, vrije wil

Lees ook:

  1. De mythe van de enkelvoudige wil
  2. Kun je denken wat je wilt? De filosofiejunk
  3. Die wil van mij is al te vrij
  4. Waar in de mens zit de vrije wil?

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD of als paperback tegen kostprijs. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 23 juni 2026
    Stadsretraite Amsterdam: Thuis, wat is er loos?
  • 27 juni 2026
    Sati: mindfulness als bescherming
  • 27 juni 2026
    Medicijnboeddha ceremonie
  • 27 juni 2026
    Verstillen, Verdiepen, Vernieuwen
  • 30 juni 2026
    Volle Maan mantra chant
  • 2 juli 2026
    Young Zeneration
  • 4 juli 2026
    De rol van medevreugde (Muditā)
  • 6 juli 2026
    Zomer Avond Zen in Arnhem 6 juli -31 augustus
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 11 – De monnik die twee keer zijn vuist opstak

    Hans van Dam - 21 juni 2026

    Stille wateren, stinkende gronden.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Wordt het een jungle als we het idee van de vrije wil opgeven?
    • Ksaf – Psychotherapie en meditatie
    • Boeken – de macht van protocollen
    • Havenbedrijf Rotterdam stemt niet in met afbouwplan fossiele activiteiten
    • Leven in Thailand – De cashewappel valt niet ver van de boom

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.