• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » Spirituele oorlogsvoering: de autolyse van Jed McKenna

Jed McKenna met zonnebril en speelgoedweer op een zwevende putdeksel.

Spirituele oorlogsvoering: de autolyse van Jed McKenna

31 januari 2023 door Hans van Dam

De eeuwige strijd om de eeuwige waarheid.

Bodhi: Ik ben een boek aan het lezen over autolyse en spirituele oorlogsvoering, en moest meteen aan jou denken, Hans. Volgens de auteur, Jed McKenna, is de persoon een illusie. De zenboeddhist Jeff Shore gebruikt in dit verband de uitdrukking ‘being without self’: zonder zelf zijn. Advaita en zen bestrijden zij aan zij het droompersonage. Ben jij het ermee eens dat spiritualiteit oorlogsvoering is?

Hans: Is voetbal oorlog? Is koude oorlog? Is een patatje oorlog? Is een heilige oorlog?

Bodhi: Spiritualiteit is volgens jou geen oorlog?

Hans: Spiritualiteit is volgens mij een spelletje.

Bodhi: Wat voor spelletje?

Hans: Een achtvoudig spelletje. Doen alsof het oorlog is. Doen alsof je aan jezelf sterft. Doen alsof je wijsheid erft. Doen alsof je de waarheid kent. Doen alsof je de waarheid bent. Doen alsof je ego’s bestrijdt. Doen alsof je wezens bevrijdt. Doen alsof je niet doet alsof.

Bodhi: Spiritualiteit is een spelletje oorlog.

Hans: Een wargame waar geen eind aan komt. We bedenken duivelse kwelgeesten die niemand kan verslaan, Satan, Mara, Eros, Bacchus, de persoon, het ego, het id, de mind. Zo ontstaan er vijanden. Vijanden voor het leven. We bedenken ingewikkelde kosmologieën die niemand kan doorgronden of weerleggen. Zo ontstaan er leerlingen. Leerlingen voor meesters. We bedenken hoogstaande idealen waaraan niemand kan voldoen. Zo ontstaan er losers. Losers voor verlossers. Lang zullen we streven, lang zullen we streven, leven na leven naar de Gloria…

Bodhi: Jed McKenna verklaart de oorlog aan het droompersonage. Jij verklaart de oorlog aan de leraar.

Hans: Ik zou niet weten hoe. De leraar van een droompersonage kan alleen maar een droompersonage zijn. De oorlog verklaren aan een droompersonage kan alleen maar in een droom.

O, Broeders op het Lege Ei
Dragers van de Gulden Slab
Maagden zonder Vlies of Haar
Ridders zijn toch veel te zwaar

Atmes Brahmes Advaitantes
Niemand hier en niemand daar
Alle films verdoeken maar
Woorden zijn geen kaviaar

Oude leugens zijn niet waar
Instant dogma kant en klaar
Wijsheidsoog met grauwe staar
Satsangdroom in samsara

Bodhi: Dit klinkt toch behoorlijk oorlogszuchtig.

Hans: Zolang de bla-bla-bladeren de hemel in groeien zal ik agent orange sproeien. Om het met de denkbeeldige geest U.G. Krishnamurti te zeggen: wat mij ook raakt, het zal onmiddellijk opbranden, dat is de aard van mijn energie.* Kul natuurlijk, behalve voor degenen die in indianentaal geloven, ugh.

* Zie De Denkbeeldige Geest, U.G. Krishnamurti, 2004, pagina 39.

Bodhi: Hoe denk jij over autolyse?

Hans: Pure misleiding.

Bodhi: Meen je dat nou?

Hans: Alsof er een methode bestaat om jezelf op te lossen. Alsof er een zelf is op te lossen. Alsof er een Zelf is om in op te lossen. Alsof je alleen maar jezelf hoeft op te lossen, en niet Jed McKenna, Jeff Shore, S.G. Boeddha, U.G. Krishnamurti, J.N. van Dam en al die andere spoken in het kruitvat tussen je kruin en je sprekerd.

Bodhi: Welke andere spoken?

Hans: Alle denkbeelden die de hele dag ongevraagd in je opkomen. Autolyse, spirituele oorlogsvoering, persoon, illusie, zenboeddhist, being without self, je kent dat wel. Alsof die niet opgelost hoeven te worden.

Bodhi: Jed heeft anders best succes met zijn autolyse.

Hans: Het wassende legioen van autolysten noem ik de Jedset. Dat is een woordspeling op Mindset.

Met Mindset bedoel ik de absolute en onveranderlijke toestand waarin een geest verkeert die is gebiologeerd door een absolute en onveranderlijke Waarheid, maakt niet uit welke.

Je herkent de Waarzeggers van willekeurig welke Mindset aan hun monistische monolithische monomane monotone monologen. Ze klinken als een klok, tik tak tok tok, getikt gelockt gelikt verstokt.

Bodhi: Is niet-weten dan geen mindset?

Hans: Nou en of. Een lege mindset, zeg maar gerust dé lege mindset, Ø, want waarin zou de ene lege mindset moeten verschillen van de andere?

Bodhi: Jij bewaakt een lege kluis.

Hans: Ik bewoon een leeg huis en daar geef ik niet thuis, kom er maar eens om.

Bodhi: Wat is dan het punt van niet-weten?

Hans: Niet-weten is geen punt, niet-weten is een vraagteken.

Bodhi: Hoe is het om in niet-weten te verblijven?

Hans: Niet-weten is geen plek om in te verblijven, niet-weten is in beweging blijven. Almaar verder gaan, zoals McKenna trouwens aanbeveelt.

Bodhi: Waarheen?

Hans: Nergens heen, ergens vandaan.

Bodhi: Waarvandaan?

Hans: Van je vorige gedachten vandaan, van je huidige gedachte vandaan, van je volgende gedachten vandaan.

Bodhi: Alle gedachten naar de maan.

Hans: A small step for a man, a big step for a mind.

Bodhi: Jed McKenna mag anderen dan wel aanbevelen verder te gaan, zelf zit hij naar eigen zeggen het liefst op een stoepje van een putdeksel te genieten.

Hans: Mensen op het spirituele pad kunnen zich niets mooiers voorstellen dan gedachteloos op hun gat zitten. Te lang over zichzelf nagedacht, dan wil je weleens wat anders. Wie zich aan zijn denken brandt moet op de blaren zitten, wie op blaren zit ziet overal kussens. Wie te diep graaft, raakt in de put, wie in de put zit ziet overal deksels.

Bodhi: Op je gat zitten is fijn. Het heet mediteren.

Hans: Je moet niet op je gat zitten, je moet erdoorheen.

Bodhi: Gatsie.

Hans: Maak je borst maar natsie.

Bodhi: Doe jij nog mee aan de wereld?

Hans: Iedereen doet mee aan de wereld. Niet meedoen aan de wereld is godsonmogelijk. Je loopt erover en zij over jou. Je ademt erin en zij in jou. Je eet ervan en zij van jou. Je schijt erop en zij op jou. Je praat ertegen, zij zwijgt in jou. Je sterft erin of zij in jou.

Bodhi: Ik dacht dat jij permanent in retraite was.

Hans: Vergeleken met de meeste mensen leid ik een teruggetrokken bestaan, maar dat leed ik altijd al, en heus niet omwille van de waarheid. Teruggetrokken en midden in het leven zijn gewoon twee vormen van meedoen. Twee vormen van meegedaan worden. Of je wilt of niet.

Bodhi: Terugtrekken is passé: ‘in de wereld maar niet van de wereld’.

Hans: Je trekt je terug, misschien wel verder, middenin het leven. Of je leeft verder, misschien wel veel verder, middenin je teruggetrokkenheid.

Bodhi: Dan vind je het vast geen bezwaar dat Jed McKenna zich overal buiten plaatst.

Hans: Nogmaals, niemand kan zich overal buiten plaatsen. Waar je je ook terugtrekt, in het Catshuis, op de maan of onder de grond, je zit er middenin. Of je nu onder pseudoniem schrijft of op persoonlijke titel, je staat er gekleurd op. Laat die zelfverklaarde wargamer dus maar lekker van zijn putdeksels genieten. Putdeksels als schilden, schilden om jezelf op te hijsen, dromend van ego’s, oorlog en eremetaal.

Jed McKenna met zonnebril en speelgoedweer op een zwevende putdeksel.
Jed McKenna, dromend van ego’s, oorlog en eremetaal.

Index | vorige | volgende

Deze tekst maakt deel uit van het Witboek Advaita. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie. Het Witboek Advaita op NietWeten.nl. Alle publicaties van Hans van Dam in het Boeddhistisch Dagblad.

Categorie: Hans van Dam Tags: advaita, anatman, autolyse, Jed McKenna, niet-weten, non-dualisme, non-dualiteit, verlichting, Witboek Advaita

Lees ook:

  1. Autolyse voor gevorderden
  2. Autolyse, anatman en andere illusies
  3. Het paradijs is de kosmische grap
  4. Hoeveel ogen heeft een wijze, hoeveel oren heeft een dwaas?

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD of als paperback tegen kostprijs. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 6 juli 2026
    Zomer Avond Zen in Arnhem 6 juli -31 augustus
  • 24 juli 2026
    10 daagse Chöd retreat
  • 25 juli 2026
    Gevoel, perceptie en mentale formaties
  • 31 juli 2026
    Dhyana & Insight – Reevaluating Dhyana
  • 9 augustus 2026
    Chanting for World Peace
  • 12 augustus 2026
    Wandering the Way of Perfect Wisdom
  • 17 augustus 2026
    Boeddha- vakantieweek met Tara, de vrouwelijke Boeddha van wijsheid
  • 20 augustus 2026
    Zen Spirit Leesgroep 2026 22 januari t/m 17 december 2026 online
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    Ksaf – De kunst van het geluk 1

    Ksaf Vandeputte - 22 juli 2026

    Nieuw, positief gedrag inoefenen vraagt om volgehouden overtuiging. Om te beletten dat onze  overtuiging slinkt, kunnen we een gevoel van hoogdringendheid opwekken, als besef van onze eindigheid. De uitdaging wordt dan dat we elk moment benutten om te doen wat goed is voor onszelf en voor anderen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 15 – De pelgrim die geen stokslagen kreeg

    Hans van Dam - 19 juli 2026

    Dongshan zei: Gisteren heeft u mij drie stokslagen bespaard, wat deed ik dan verkeerd?

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • ‘God was gewoon een implantaat’
    • Vrienden van het BD, dank je wel voor de gulle gaven
    • Chinese wet op de etnische eenheid: dissident Zhang Yi gearresteerd in Lhasa
    • Boeken – De verrassende macht van vragen
    • Spiegeltje, spiegeltje aan de wand: wie schenkt de meeste suiker van het land?

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.