• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » Denk je nu nog steeds dat je vrij of onvrij bent?

Mannetje dat met een grote witkwast de besterde hemel geel verft.

Denk je nu nog steeds dat je vrij of onvrij bent?

30 juli 2022 door Hans van Dam

Meester minder komt op verhaal.

Leerling: Zijn wij naar uw mening vrij of onvrij?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent en het verhaal dat je onvrij bent.

Leerling: Bedoelt u dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent, het verhaal dat je onvrij bent en het verhaal dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan.

Leerling: Maar ben ik nu iemand of niemand?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent, het verhaal dat je onvrij bent, het verhaal dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan, het verhaal dat je iemand bent en het verhaal dat je niemand bent.

Leerling: Bedoelt u dat je niet kunt weten of je iemand of niemand bent?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent, het verhaal dat je onvrij bent, het verhaal dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan, het verhaal dat je iemand bent, het verhaal dat je niemand bent en het verhaal dat je niet kunt weten of je iemand of niemand bent.

Leerling: Bedoelt u dat de waarheid voorbij de woorden is?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent, het verhaal dat je onvrij bent, het verhaal dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan, het verhaal dat je iemand bent, het verhaal dat je niemand bent, het verhaal dat je niet kunt weten of je iemand of niemand bent en het verhaal dat de waarheid voorbij de woorden is.

Leerling: Bedoelt u dat alles een uitdrukking van het ene is?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent, het verhaal dat je onvrij bent, het verhaal dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan, het verhaal dat je iemand bent, het verhaal dat je niemand bent, het verhaal dat je niet kunt weten of je iemand of niemand bent, het verhaal dat de waarheid voorbij de woorden is en het verhaal dat alles een uitdrukking van het ene is.

Leerling: Bedoelt u dat je nooit achter de verhalen kunt kijken?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent, het verhaal dat je onvrij bent, het verhaal dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan, het verhaal dat je iemand bent, het verhaal dat je niemand bent, het verhaal dat je niet kunt weten of je iemand of niemand bent, het verhaal dat de waarheid voorbij de woorden is, het verhaal dat alles een uitdrukking van het ene is en het verhaal dat je nooit achter de verhalen kunt kijken.

Leerling: Bedoelt u dat het allemaal maar verhalen zijn?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent, het verhaal dat je onvrij bent, het verhaal dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan, het verhaal dat je iemand bent, het verhaal dat je niemand bent, het verhaal dat je niet kunt weten of je iemand of niemand bent, het verhaal dat de waarheid voorbij de woorden is, het verhaal dat alles een uitdrukking van het ene is, het verhaal dat je nooit achter de verhalen kunt kijken en het verhaal dat het allemaal maar verhalen zijn.

Leerling: Bedoelt u dat er geen verhaal is?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent, het verhaal dat je onvrij bent, het verhaal dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan, het verhaal dat je iemand bent, het verhaal dat je niemand bent, het verhaal dat je niet kunt weten of je iemand of niemand bent, het verhaal dat de waarheid voorbij de woorden is, het verhaal dat alles een uitdrukking van het ene is, het verhaal dat je nooit achter de verhalen kunt kijken, het verhaal dat het allemaal maar verhalen zijn en het verhaal dat er geen verhaal is.

Leerling: …

Meester: Is er iets?

Leerling: Wat valt er nog te zeggen?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent, het verhaal dat je onvrij bent, het verhaal dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan, het verhaal dat je iemand bent, het verhaal dat je niemand bent, het verhaal dat je niet kunt weten of je iemand of niemand bent, het verhaal dat de waarheid voorbij de woorden is, het verhaal dat alles een uitdrukking van het ene is, het verhaal dat je nooit achter de verhalen kunt kijken, het verhaal dat het allemaal maar verhalen zijn, het verhaal dat er geen verhaal is en het verhaal dat er niets te zeggen valt.

Leerling: Bedoelt u dat ook stilte geen recht doet aan de wijsheid voorbij alle wijsheid?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent, het verhaal dat je onvrij bent, het verhaal dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan, het verhaal dat je iemand bent, het verhaal dat je niemand bent, het verhaal dat je niet kunt weten of je iemand of niemand bent, het verhaal dat de waarheid voorbij de woorden is, het verhaal dat alles een uitdrukking van het ene is, het verhaal dat je nooit achter de verhalen kunt kijken, het verhaal dat het allemaal maar verhalen zijn, het verhaal dat er geen verhaal is, het verhaal dat er niets te zeggen valt en het verhaal dat ook stilte geen recht doet aan de wijsheid voorbij alle wijsheid.

Leerling: Bedoelt u dat de hoogste werkelijkheid geen verschil kent?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent, het verhaal dat je onvrij bent, het verhaal dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan, het verhaal dat je iemand bent, het verhaal dat je niemand bent, het verhaal dat je niet kunt weten of je iemand of niemand bent, het verhaal dat de waarheid voorbij de woorden is, het verhaal dat alles een uitdrukking van het ene is, het verhaal dat je nooit achter de verhalen kunt kijken, het verhaal dat het allemaal maar verhalen zijn, het verhaal dat er geen verhaal is, het verhaal dat er niets te zeggen valt, het verhaal dat ook stilte geen recht doet aan de wijsheid voorbij alle wijsheid en het verhaal dat de hoogste werkelijkheid geen verschil kent.

Leerling: Bedoelt u dat je consequent iedere formulering moet weigeren?

Meester: Ik zie het verschil niet.

Leerling: Waartussen niet?

Meester: Tussen het verhaal dat je vrij bent, het verhaal dat je onvrij bent, het verhaal dat je voorbij vrijheid en onvrijheid moet gaan, het verhaal dat je iemand bent, het verhaal dat je niemand bent, het verhaal dat je niet kunt weten of je iemand of niemand bent, het verhaal dat de waarheid voorbij de woorden is, het verhaal dat alles een uitdrukking van het ene is, het verhaal dat je nooit achter de verhalen kunt kijken, het verhaal dat het allemaal maar verhalen zijn, het verhaal dat er geen verhaal is, het verhaal dat er niets te zeggen valt, het verhaal dat ook stilte geen recht doet aan de wijsheid voorbij alle wijsheid, het verhaal dat de hoogste werkelijkheid geen verschil kent en het verhaal dat je consequent iedere formulering moet weigeren.

Leerling: Volgens mij bent u knettergek.

Meester: Ik zie het verschil niet.

Index | vorige | volgende

Deze tekst maakt deel uit van het Witboek Verlichting. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie. Het Witboek Verlichting op NietWeten.nl. Alle publicaties van Hans van Dam in het Boeddhistisch Dagblad.

Categorie: Hans van Dam Tags: niet-weten, spirituele verlichting, verlichting, verlichting doorzien, Witboek Verlichting

Lees ook:

  1. Verlichting brengt je terug bij af
  2. Wie niet weet hoeft nergens heen
  3. De weidsheid voorbij alle wijsheid
  4. Het edele achtvoudige pad naar verlichting

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD of als paperback tegen kostprijs. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 23 mei 2026
    Abhidhamma niveau 1, deel 2
  • 23 mei 2026
    Workshop meditatie - Meditatie in actie
  • 28 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 29 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 30 mei 2026
    Workshop Kum Nye - Ons ware zelf belichamen
  • 1 juni 2026
    ACTIVITEITEN Stichting Bodhisattva
  • 4 juni 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 4 juni 2026
    Lezing Hoe je een natuurlijk leider wordt
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 6 – Hoe Boeddha met een bloem een opvolger koos

    Hans van Dam - 17 mei 2026

    Dit is een bloem, verklaarde Boeddha, mooi hè?

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Het perron geluk
    • The Rights Forum – uitspraken Tweede Kamerlid Gidi Markuszower moreel verwerpelijk
    • Echte wakkerheid is gratis – cafeïne-ontwenning als zelfstudie
    • Pinksteren verbindt werelden
    • Boeken – Alles wat je over je darmen zou moeten weten

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.