Elke dag begint is een uitnodiging om het leven anders te lezen. In 365 korte stukken verkent Tom Hannes de rijkdom van de zenbronnen. Van de vroegste boeddhistische uitspraken, over de klassieke Chinese en Japanse zenteksten, tot modern materiaal uit Oost en West. Telkens brengt hij ze in gesprek met onze tijd.
Boekbespreking
De liefde voor het zelf
Narcisme komt regelmatig voor en wordt niet altijd als zodanig herkend. Ik herinner me dat ik dit jaren geleden meende te herkennen bij de filosoof Kierkegaard en een bevriende psycholoog bevestigde mijn vermoedens. Frans Schalkwijk heeft zich gespecialiseerd in de behandeling van narcisten en van hun naasten. Narcisten kunnen, zo schrijft hij, vaak een leidende rol spelen, in de politiek, in religies (denk aan de Tibetaans boeddhistische leraar Sogyal Rinpoche) en in het bedrijfsleven. Ze veroorzaken bij hun naasten vaak veel frustraties en teleurstellingen. Het moeilijkste om te begrijpen, volgens Schalkwijk is dat een narcist, bijvoorbeeld Trump, zelf geen idee heeft van wat hij doet. Narcisme is een persoonlijkheidstrek waarvan de persoon zichzelf niet bewust is.
Boeken – People Behind the Wall
Met haar tientallen meters hoge murals vraagt Judith de Leeuw aandacht voor mensen die door de systemen worden vermalen, voor taboes en sociale ongelijkheid. Zo maakte ze in Rome, nabij het Vaticaan, een mural voor de lhbtiq+-gemeenschap.
Boeken – de drie dimensies van leven
We willen allemaal een goed leven leiden en richten ons op twee dimensies, namelijk geluk en betekenis. Een van de vooraanstaande psychologen van deze tijd, Shigehiro Oishi, introduceert een derde dimensie: psychologische rijkdom. Een leven waarin nieuwsgierigheid, verkenning en uiteenlopende ervaringen vooropstaan. Dat kan zo simpel zijn als een wandeling maken, of zo ingrijpend als verhuizen naar een ander land — ervaringen die je blik verruimen en je helpen groeien.
Boeken – een kunst die troost biedt aan bedroefde harten
Vincent van Gogh (1853-1890) vond ‘iets groots, iets oneindigs’ in veel dingen. In de sterrenhemel, die hem altijd aan het dromen zette. Maar evengoed in de oogjes van een klein kind. Hij hoorde het in muziek en vogelzang, zag het in oude mensen op de drempel van de dood. Maar ook in de zaaier en de maaier. En vooral in de zon, het licht van ‘Iets daarboven’.
Boeken – Wisseljaren
Opvliegers, slaapgebrek, stemmingswisselingen: alle vrouwen krijgen na hun veertigste te maken met hormonale veranderingen, en velen van hen hebben last van de ‘typische’ verschijnselen die daar volgens de medische wereld bij horen. Maar de overgang is geen zuiver medische aangelegenheid. Zij is ook een cultureel fenomeen en verbonden met ideeën over schoonheid, ouderdom en de rol van de vrouw. Klachten zijn ook niet universeel. In het Westen krijgen vrouwen vaak opvliegers, in andere delen van de wereld niet.
Boeken – Filosofie met een glimlach
Er heerste die middag, verneveld in de koele herfstlucht, een overdadige rust die bij alle dieren in het bos tot kalmte en tevredenheid leidde, behalve bij de neushoorn.
Dit is het begin van de eerste filosofische fabel, waarin verschillende dieren allerhande filosofische vragen met elkaar bespreken en hun verbinding uiten over de raadselen van het leven.
Boeken – engel van de vrede
Het traktaat Engel van de vrede was bedoeld als een bijdrage tot het realiseren van de Vrede van Breda (1667), die een eind moest maken aan de tweede Nederlands-Engelse oorlog. Volgens dit vredestraktaat komt van een duurzame vrede niets terecht als landen voorrang geven aan nationalistisch eigenbelang.
Boeken – Helder denken, helder zien
Wat betekent het om helder te zien in een tijd waarin echt en nep steeds moeilijker te onderscheiden zijn? In ‘Helder denken, helder zien’ laat Han de Wit zien dat boeddhisme geen vorm van ontspanning is, maar een radicale manier om het menselijk bestaan onder ogen te komen. Hij keert terug naar de kern van een traditie die in het Westen vaak is versimpeld tot mindfulness of lifestyle.
Boeken – alles voor elkaar
Drie miljoen Nederlanders leven in een achtergestelde positie. Nog veel meer vrezen achterop te raken. Ze keren zich vaak tegen het systeem dat geen hoop meer biedt. Een groeiende ongelijkheid dreigt zo, voor de zoveelste keer in de menselijke geschiedenis, een samenleving te ontwrichten.
Boeken – Het Camino Kookboek
Van een hele dag wandelen krijg je goede trek. Anna Visser weet dat als geen ander: in haar herberg Aves de Paso kookt zij iedere avond voor een tafel vol hongerige pelgrims. Schuif gezellig aan bij het diner en neem een kijkje in de keuken om te zien hoe zij haar smakelijke maaltijden bereidt.
Armoede uitgelegd aan mensen met geld
Misschien wel het meest aansprekende deel van ’S Jongers boek gaat over zijn ervaring als armoedetunnelkruiper, de niet te vermijden tegenslagen, zijn bereiken van de status van hoogopgeleide en de angst voor terugval. Veel van zijn lotgenoten uit zijn prille jeugd slaagden niet en konden niet uit de cirkel van armoede en ellende breken. Dat er naar hem werd geluisterd gaf hem zelfvertrouwen. Hij, een junior adviseur, bleek dankzij zijn hooploze jaren ideeën te hebben waar hoopvollen niet altijd opkwamen. De actieve inbreng van mensen met ervaringskennis in het beleid hééft invloed en ook dit beschrijft hij. In 2023 wijdde hij hieraan het zeer lezenswaardige artikel Voor goed beleid zijn persoonlijke ervaringen net zo nuttig als diploma’s.
