Ja, beste lezer, ik weet dat het spreekwoord iets anders zegt: de weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens, maar volgens de schrijvers van het boek “De stoïcijnse school” begint de weg naar het grote geluk toch echt met goede voornemens. Dit is een mooie boodschap voor het nieuwe jaar. Niettemin stemmen de schrijvers, Michiel Buis en Dennis de Gruijter, toch in met het oorspronkelijke spreekwoord als daarmee bedoeld wordt dat de weg niet moet worden beperkt tot goede voornemens. Om een gelukkig leven te leiden moet men zich bezighouden met zichzelf, zoals Socrates al zijn leerlingen op het hart drukte. Dit betekent dat men goede voornemens moet omzetten in praktisch gedrag, dat wordt ondersteund door een veeleisend trainingsprogramma. In onze tijd van eenzaamheid en individuele verantwoordelijkheid is zo’n trainingsprogramma weer aantrekkelijk geworden. Een uurtje zingen in de kerk is niet meer genoeg.
Boekbespreking
Boeken – goed doen
Een economisch systeem dat puur gebaseerd is op winstbejag heeft de mensheid lange tijd vooruit geholpen – zo luidde de heersende doctrine. Maar gezien de diverse wereldwijde crises is dit niet meer het geval. Markus Gabriel maakt duidelijk: alleen een ethisch kapitalisme, dat financiële winst fundamenteel verbindt met moreel positieve waarden, zal onze aarde, ons welzijn en ook onze liberale, democratische staatsvorm kunnen veiligstellen.
Boeken – Meister Eckhart – filosofisch leven
Eckhart von Hochheim, geboren rond 1260, wordt tegenwoordig beschouwd als de belangrijkste vertegenwoordiger van de Duitse mystiek onder de naam van Meister Eckhart. Thomas Polednitschek presenteert Meister Eckhart als een ‘filosofisch beoefenaar’ wiens kennis van het leven ook vandaag nog oriëntatie biedt voor een wijs en goed leven.
Boeken – De tijd duurt één mens lang
Geschreven vanuit de beleving van iedere levensfase, laat Van Ingen zien hoe zelfinzicht groeit en hoe een mens uiteindelijk met zichzelf kan samenvallen.
Boeken – Het Kralingse Bos. Portret van een boschpark
In 2024 verscheen het boek ‘Het Kralingse Bos. Portret van een boschpark. In dit boek van de auteurs Marius Huender en Dik Vuik maakt de lezer kennis met het oude landschap, de ontstaansgeschiedenis maar ook over het bos in oorlogstijden, de ontwikkeling van het boschpark en de visie op de toekomst.
Kun je willen wat je wilt?
Robert Morris Sapolsky (1957) is professor aan de Amerikaanse Stanford Universiteit. Hij doceert er biologie en neurologie. Hij gaat regelmatig naar Afrika om bavianen te observeren en let daarbij speciaal op het ontstaan van stress. Hij is openlijk atheïst en ervan overtuigd dat er niet zoiets bestaat als een vrije wil. Omdat er geen vrije wil bestaat, kunnen we volgens hem niet verantwoordelijk worden gehouden voor onze daden en moeten we misdadigers niet straffen maar genezen. Hij constateert dat veel mensen aan de onderkant van de samenleving nooit een kans krijgen om iets van hun leven te maken en zelfs misdadigers worden zonder dat ze er zelf veel aan kunnen doen. Ze worden niettemin geminacht en moeten zware straffen ondergaan. Dit vindt hij onrechtvaardig en om dit uit te leggen heeft hij een dik boek geschreven.
Boeken – het levensboek
‘Mijn vader kon zijn herinneringen niet meer vasthouden, maar hij wilde dat zijn verhaal bleef bestaan,’ vertelt Groot. ‘Dit boek is zijn stem, maar ook een uitnodiging aan de lezer om te ontdekken wat zijn of haar levensverhaal werkelijk wil vertellen.’
Boeken – alles begint bij een beetje liefde
Ontdek de kracht van woorden in de dichtbundel van Daphne van Kaam. Daphne is het liefst de hele dag bezig met het verbinden van woorden, en schrijft al sinds ze 10 jaar oud is. Haar gedichten weten emoties, gedachten en ervaringen raak te vangen.
Boeken – (N)iets over Zen
In dit boek introduceert Jan de Zutter Zen bij een breed publiek dat geïnteresseerd is in geschiedenis, bewustzijnsonderzoek, filosofie en uiteraard in boeddhisme en Zen. Hij neemt ons mee langs de vlakte van de Ganges, waar de Boeddha zijn leer verkondigde, langs Indische filosofen om via de Zijderoute naar China te trekken, waar Zen ontstond als Chán. Om dan de overtocht te maken naar Japan, samen met de grootste Zen filosoof Dōgen. Uiteindelijk belanden we bij een geseculariseerde Zen in Europa.
Boeken – Stap voor stap
In dit boek beschrijft de bekende boeddhistische non Ayya Khema op een heldere en toegankelijke manier de verschillende fasen van het spirituele pad en de logische manier waarop het zich ontvouwt.
Boeddhisme en marxisme: een nieuwe toekomst?
Er valt wat voor te zeggen dat het boeddhisme in de wereld moet worden aangevuld of begeleid door een politiek waarin niet het verlangen, maar de innerlijke vrede wordt gestimuleerd. Ambitie zou weer plaats moeten maken voor dienstbaarheid en welwillendheid. Alleen zo kan er een bloeiende wijsheidscultuur ontstaan en dat zou misschien wel het beste zijn wat de mensheid zou kunnen overkomen. Het is echter niet gemakkelijk om dit voor elkaar te krijgen en Priest geeft geen duidelijke analyse van het probleem. We zullen dit moeten overlaten aan de nieuwe generatie politici en misschien zullen sommigen daardoor worden geïnspireerd door het boek van Priest.
Boeken – Hoe overleef je klimaatangst?
Klimaatangst leeft bij steeds meer mensen. In zijn praktijk ziet klinisch en ecologisch psycholoog Thomas Doherty hoe diep de klimaatcrisis in ons collectieve bewustzijn doordringt en welke emotionele impact dit heeft.
Boeken – spiritueel ontwaken
In Spiritueel ontwaken laat Thomas Keating zien hoe echte innerlijke vrijheid begint waar ons ‘valse zelf’ ophoudt. Niet onze inspanningen of prestaties staan centraal, maar de durf om te geloven dat we pas echt onszelf zijn in verbondenheid met anderen en met het goddelijke.
Boeken – Edel Maex en Katharina Michiels in dialoog
Boeddhistisch psychiater Edel Maex en kloosterzuster Katharina Michiels in gesprek over stilte, liefde en verantwoordelijkheid.
Het kapitaal
Karl Marx (1818–1883) heeft tijdens zijn leven weinig gepubliceerd. De meeste publicaties van hem werden pas na zijn dood verzorgd door zijn vriend Friedrich Engels (1820-1895). Hij is het meest bekend geworden door het pamflet dat hij samen met Engels in 1848 opstelde voor de Bond der Communisten. Het is natuurlijk terecht dat deze tekst bekend is geworden, want deze heeft een enorme politieke invloed gehad, maar de meest interessante nalatenschap van Marx is zijn driedelige studie getiteld “Het Kapitaal”.
Boeken – het tijdperk van de rede
Het boek verscheen tijdens de Franse Revolutie, een periode van ingrijpende verandering, waarin traditionele machten wankelden. Paine’s scherpe kritiek op kerk en staat maakte hem tot een held voor vrijdenkers, maar ook tot een vijand voor religieuze en politieke machthebbers. Het tijdperk van de rede veroorzaakte bij verschijning dan ook felle reacties, verbodsbepalingen en zelfs strafvervolging.
Over morele en existentiële vragen rondom AI
Julian van Vugt onderzoekt klimaatrechtvaardigheid, milieuethiek en verantwoordelijkheid. In zijn bijdrage reflecteert hij op de milieuschade en structurele onrechtvaardigheid die AI met zich meebrengt: “AI zorgt voor structurele onrechtvaardigheid omdat tegenover de voordelen die AI mensen brengt er groepen mensen zijn die nadelen ondervinden. Denk aan de mensen die kobalt uit de mijnen halen voor datacenters en de mensen die de invoer moeten doen om AI modellen te trainen. Bij welke AI toepassing vinden we het voordeel meer waard dan de schade die AI ook meebrengt?”
Boeken – ademnood
Op 19 november 2025, Wereld COPD Dag, verschijnt Ademnood van Stana van Ginkel. Het boek geeft een stem aan iedereen die te maken heeft met COPD: patiënten, mantelzorgers, nabestaanden en zorgprofessionals.
Het open boek: previews, recensies, lezingen…
In mijn jonge jaren ontbeerde ik koestering en liefde. Er werd mij geen visie op het leven aangereikt. Ik ging als ziel zonder ankers de wereld in met pijn, eenzaamheid en het gevoel nergens bij te horen. Tot mijn dertigste levensjaar droeg ik een rugzak mee met verdriet, eenzaamheid én wrok. Depressie en alcohol werden stalkers van mijn dolende ziel. Tot een dam, die mijn verdriet tegenhield, doorbrak. Ik liet het verdriet vrijuit stromen.
Boekbespreking ‘De Waterzoon’
Eva Vriend is een polderkind en boerendochter uit ‘het gemaakte land’, de Noordoostpolder (dat nu Flevoland heet). In een aangename, sferische verhaaltrant laat ze in de Waterzoon haar licht schijnen op de waterbouwkundige aanpak van Nederland – die onze delta bewoonbaar houdt – en op het behoud van unieke natuurwaarden van duinen, plassen en moerassig veenlandschap. Ze roept de vraag op of technologie en natuur als onverenigbare grootheden tegenover elkaar staan. Of kunnen ze samenwerken in een vruchtbare balans? Staat de mens tegenover de natuur, of is de mens met zijn technologie onderdeel van de natuur?
Boeken – Kapitalisme, haar aard en vervanging
Graham Priest onderzoekt in dit boek de patronen die ons en de wereld vormen, en verweeft daarbij boeddhistische en marxistische inzichten. Het boeddhisme werpt licht op ons innerlijke leven, het marxisme op de maatschappelijke en materiële structuren. Samen bieden ze een krachtig en aanvullend perspectief op onze onderlinge afhankelijkheid en op de polycrisis waarin wij ons bevinden – als individu én als mensheid.
Boeken – Strip op de horizon
Strip op de horizon gaat over de grote vragen van het leven: hoe leef ik écht? Wat vraagt het leven van mij? Hoe verhoud ik mij tot de ander en tot wat ik zie in de wereld? Geen opgeheven vinger, maar een spiegel waarin je lacht, fronst – en misschien even stilvalt.
Boeken – de kracht van alleen zijn
We brengen dagelijks 30 procent van onze tijd alleen door – tijd die zowel eenzaam als verrijkend kan voelen. In De kracht van alleen zijn schrijft psycholoog en solitude-expert Robert J. Coplan over hoe je alleen zijn kunt omarmen voor meer mentale rust, creativiteit en welzijn. Ontdek hoe slechts 15 minuten per dag alleen zijn je stemming verbetert, waarom introverten én extraverten baat hebben bij alleen zijn en hoe tijd alleen juist je relaties kan versterken.
Boeken – Een inleiding in Het Kapitaal van Karl Marx
In 2004 schreef de Duitse politicoloog Michael Heinrich een duidelijke en complete inleidingen op Het Kapitaal. Zijn inleiding kan inmiddels gelden als een standaardwerk; niet alleen in Duitsland, maar ook in de Engelstalige wereld is deze enorm populair. Dat is meer dan terecht, aangezien Heinrich op een extreem heldere wijze Marx’ analyse inzichtelijk maakt, zonder afbreuk te doen aan de complexiteit.
