Upekkha is datgene wat de dhammanuvatti ervaart wanneer hij/zij niet reageert op gewaarwordingen of gevoelens (P. vedana): geen sankhara’s van verlangen bij aangename gevoelens en gewaarwordingen; geen sankhara’s van aversie bij onaangename gewaarwordingen of gevoelens.
Pali-Canon
Guy – dhammazaadjes – De ware aard van het leven
Net zoals een rivier die van de berg naar beneden stroomt, zonder even stil te houden, alles op zijn tocht meesleept, net zo is het leven van een mens—beperkt, onbeduidend en gekenmerkt door spanningen en wanhoop. Iemand die geboren is kan zich niet bevrijden van de dood.
Guy – Dhammazaadjes – Kort en bondig
Dukkha.
Guy – Dhammazaadjes – De khandha’s
Indien de dhammanuvatti over zijn lichaam echt zeggenschap zou bezitten, zou hij geen pijn, ziekte, ouderdom en dood toelaten.
Guy – Dhammazaadjes – Kijk met Boeddha-ogen
Licht voor jezelf.
Guy – Dhammazaadjes – Uit niet-zelf vloeit wijsheid en mededogen voort
Op boosheid kan je geen beoefening bouwen. Wanneer je, zoals Avalokiteshvara, bereid bent om te kijken met je hart, wordt het lijden in al zijn facetten duidelijk zichtbaar. En bereidheid om te kijken met liefdevolle vriendelijkheid (P. metta) is bereidheid om die pijn ook onder ogen te zien en te trachten ze te lenigen. Net zoals Avalokiteshvara zijn elf gezichten en zijn duizend armen mededogend ontvouwt.
Henk – Begeerte, verlangens en ander leed
In de Pali-canon neemt begeerte en het opgeven en beëindigen daarvan een centrale plaats in. Maar wat is begeerte? Begeerte die lekker duidelijk is kun je gemakkelijk identificeren als een aan de oppervlakte liggend verlangen wat je meestal zonder al te veel problemen kunt onderdrukken.
Een zintuiglijke prikkel activeert de dirigent van ons hormoonorkest en een immens innerlijk koor zingt fortissimo: “Ik wil dit hebben!”
Een ander deel van ons brein begint redelijke tegenwerpingen te componeren (beter van niet, jôh, onverstandig, je hebt al te weinig tijd, je bent te dik, te dun, niet sterk genoeg, te sterk, niet mooi genoeg, te mooi, enzovoorts).
Guy – Dhammazaadjes – Observeer aandachtig
Laat niemand ook maar één beslissing nemen in jouw persoonlijke naam. Jij bent je eigen meester. Jij alleen kunt je bevrijden uit dukkha. Jij en jij alléén alleen kunt de ketens van onwetendheid, verlangen en afkeer verbreken. Dat is jouw verantwoordelijkheid. Van niemand anders.
Guy – Dhammazaadjes – Een splinterbom
Maak van jouw sangha een splinterbom van inzicht.
Guy – dhammazaadjes – Structuren
Structuren zijn menselijke constructies die de vergankelijkheid van de dingen maskeren. Zij begrenzen de ruimte. Structuren zijn muren die de dhammanuvatti beletten te ontsnappen uit zijn ‘ik’-gevangenis. Het zijn wolken die tegenhouden dat de beoefenaar de zon ziet. Het zijn dikke gordijnen die beletten dat het licht binnenkomt.
Guy – dhammazaadjes – Observeer zonder hoofd boven je hoofd
Dhamma is spontaan. Het is de natuurwet. De eeuwige wet. Dhammo sanantano. Dhamma staat voor ruimte. Dhamma is duidelijk. Eenvoudig. Zonder poespas. Zonder begoocheling. Zonder eigendunk. Zonder geveinsde vastigheid.
Guy – dhammazaadjes – Pure Dhamma
Pure Dhamma laat zich niet inperken door rituelen, door religieuze praktijken, door hiërarchie, door structuren.
Guy – dhammazaadjes – Van inzicht in anicca naar vimutti
Bevrijding (P. vimutti) uit dukkha verbergt zich in het helder begrip en diep inzicht (P. sampajanna) van anicca en anatta door persoonlijke experiëntiele ervaring—het rechtstreekse resultaat van een volgehouden beoefening.
Guy – dhammazaadjes – Rondjes draaien (2)
Wedergeboorte is een issue dat als een Hydra steeds opnieuw aan de oppervlakte komt. En net als de middelste kop van deze mythologische waterslang een eeuwig leven schijnt te leiden. Doe zoals Heracles: hak die kop eraf en begraaf hem onder een zware steen.
Guy – dhammazaadjes – Rondjes draaien (1)
Wedergeboorte brengt niets bij. Dat staat alleen voor rondjes draaien. Voor samsara. Steeds hetzelfde doen in de ijdele hoop dat het resultaat ooit eens anders zal zijn.
Guy – dhammazaadjes – Forensische aandacht
Observeer hoe de werkelijkheid zich ontplooit. Leef in het heden. Vergeet jezelf. Verlaat het huis. Ga het thuisloze leven in.
Elementen feuilleton deel 16 – mentaal gewaarzijn (2)
Ieder mens en dier vindt zijn ‘oorsprong’ bij de conceptie. Een conceptie gebeurt wanneer drie voorwaarden aanwezig zijn: Er is een vader, een moeder in de vruchtbare periode en er is een wezen dat wedergeboorte zoekt.
Guy – dhammazaadjes – Geen schemerzones in de Sangha
Er is geen plaats voor schemerzones in de Sangha. De Sangha moet een plaats zijn waar iedereen zich veilig voelt. Elkeen. De Sangha hoort een plek te zijn die ons bestaan omringt. Beschermend encadreert. Een oord van licht. Waar elke kalyanamitta zijn/haar integriteit totaal gewaarborgd is. Compleet en absoluut.
Guy – dhammazaadjes – Ontwaken
…
Guy – dhammazaadjes – Heilzame bewustzijnsstaten
In de sutta’s wordt regelmatig gesproken over heilzame bewustzijnsstaten. Dit zijn bewustzijnstoestanden die de beoefenaar dichter tot nibbana brengen.
Guy – dhammazaadjes – De Werkwoorden van de Edele Volgeling
Vandaag een kort berichtje. Maar een erg belangrijk.
Guy – dhammazaadjes – Observeer de geest in de geest (P. cittanupassana)
Wees bewust van je geest terwijl je inademt… Wees bewust van je geest terwijl je uitademt… Wees je in het bijzonder bewust van de ‘geestestoestand’ waarin je geest zich bevindt…, bewust van de geestestoestand in dit moment…
Guy – dhammazaadjes – Observeer aandachtig
Observeer aandachtig. Kijk alert. Observeer de dingen in hun essentie. Zie de verschijnselen in perspectief. In hun geheel. Als minuscule onderdeeltjes van het Alles.
Guy – dhammazaadjes – Nibbana
In essentie is alles met elkaar verbonden door onnoemlijk veel oorzaken (P. hetu’s) en voorwaarden (P. paccaya’s). In de standvastige kalmte, in de groeiende gelijkmoedigheid en in de penetrerende aandacht van het ontwaakte bewustzijn is er geen plaats voor geboorte; is er geen plaats voor sterven.
