Het lijkt alsof de Brexit ons democratisch bestel van de Europese Unie op losse schroeven heeft gezet. Eigenlijk wordt dat al enige tijd ondermijnd doordat de afzonderlijke landen hun eigen belang laten prevaleren boven het algemeen belang. Dat beleid wordt niet langer meer gedragen door het volk en de schijneenheid van het Verenigd Europa dreigt uiteen te vallen. Alle politieke successen uit het verleden blijken niet meer dan een spel om de macht te zijn.
De opvang van vluchtelingen is een bron van verdeeldheid, de schuldencrisis van Griekenland is gebagatelliseerd. Mededogen met de slachtoffers is hierbij ver te zoeken. Dat geldt ook voor de situatie in Nederland. Hier gingen partijpolitieke belangen voor het algemeen belang van de mensenrechten. Dat bleek bij het debat over het kinderasielbeleid, dat door velen als onmenselijk wordt beschouwd, maar dat de regering desondanks weigerde aan te passen.
In ons democratisch bestel is er op economisch gebied veel aan te merken, ook in Nederland. Alles wordt duurder maar de inkomsten verminderen, de armoede neemt toe, de zorg vertoont hiaten, de pensioenen bieden geen houvast meer, maar vreemd genoeg neemt het aantal miljonairs toe. De media versterken de onrust door hun berichtgeving die veelal op sensatie is gericht. De paniek en de wanhoop neemt toe. Bijna dagelijks werpt zich iemand voor de trein en de zelfdoding onder jongeren is hoog. In de politiek is men vergeten dat het in de economie om mensen gaat.
Als we naar het verleden kijken dan blijken perioden van welvaart steeds te worden afgewisseld met noodsituaties. De generatie die de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt, weet wat voor uitzichtloze situaties ze vaak beleefden. In noodsituaties kan er ook iets moois groeien door menselijkheid en saamhorigheid te tonen die de pers niet halen.
Het welzijn van een samenleving wordt niet door het politieke beleid tot stand gebracht maar door de mensen zelf, door hun kleinschalige samenwerking. Een vluchteling wordt het meest geholpen door de warmte van een menselijke ontmoeting. De filosoof Levinas druk het heel concreet uit: “in de ogen van de ander herken ik mijzelf in mijn verantwoordelijkheid voor de ander” Hulpverlening is vooral de vreemdeling in de ogen zien, het angstige asielzoekende kind in de ogen zien. Deze gastvrijheid van hart tot hart is de kern van de zingeving in de politiek die we in deze moeilijke tijd nodig hebben. Ik hoop dat deze zingeving ook doordringt tot de hogere kringen van ons politieke beleid.
