De politieke samenhang wordt bedreigd door het probleem van de status van de illegale asielzoeker. Is illegaliteit een criminele daad? Op zee spelen zich drama’s af van verdronken asielzoekers. Vaak gaat het om een wanhoopsdaad. Het ligt voor de hand dat we in Nederland beperkt zijn in onze mogelijkheden om vluchtelingen op te vangen. Aan de andere kant is het asielbeleid vaak vastgeroest aan bureaucratische procedures en gebrek aan duidelijkheid als gevolg van gebrek aan kennis van zaken. Het duurt vaak jaren voordat er een beslissing wordt genomen. Er wordt vaak ook te weinig rekening houdt met de gevolgen van deze traagheid voor het lot van de vluchteling, en vooral van de kinderen die jarenlang zijn ingeburgerd in hun school.
In het asielbeleid is men zich doorgaans weinig bewust van de diepgaande invloed van een oorlogstrauma. Er wordt vaak te weinig rekening gehouden met de drama’s die zich afspelen in de noodgebieden. We kennen de taferelen voor de Italiaanse kust van aangespoelde schipbreukelingen op hun vlucht uit het Midden Oosten en Afrika. Het gaat vaak om mensen met traumatische ervaringen die diep in hun hart gegrift blijven en hun tot wanhoopsdaden brengen. Ze komen eindelijk aan en moeten dan na jarenlange twijfel, terug naar het land waar ze met hun kinderen de hel zijn ontvlucht. Vaak zien ze in hun wanhoop geen andere mogelijkheid dan zelfdoding. De tragedie die zich innerlijk in de mensen afspeelt kan niemand begrijpen. Ze proberen alles om te blijven om te kunnen overleven. Zijn ze dan crimineel? Er is zeker ook misbruik maar het is onjuist om dit misbruik als juridisch uitgangspunt te nemen.
Een oorlogstrauma kan iemand heel diep raken. Ik maak nu nog mee dat de derde generatie van mensen met een diep oorlogstrauma uit de periode van de Tweede Wereldoorlog of de ‘Politionele Acties’ er nog onder lijden. Dat zien we ook bij veteranen die aan vredesacties hebben deelgenomen en daar vaak diepe traumatische ervaringen hebben opgedaan. Ik weet uit eigen ervaring, na 5 jaar concentratiekamp en 15 jaar werken in concentratiekampen, hoe diep een oorlogservaring je kan ontredderen. Het asielbeleid zou ook met deze trauma’s rekening moeten houden, met name als er kinderen bij betrokken zijn.
Het blijkt dat met een goede opvang veel kan worden bereikt. Ik ken situaties waar asielzoekers door de medebewoners met liefde worden opgevangen, Nederlands leren en zich thuis kunnen voelen. Het is een maatschappelijke taak waar ieder op een eigen manier eraan kan werken om meer aandacht te schenken aan vreemdelingen. Het gaat om mensen in nood, mensen als ieder ander, vaak zwaar gewond door een oorlogstrauma. Ze hongeren naar begrip en geborgenheid zoals iedere mens, maar kunnen hun pijn door hun gebrekkige kennis van het Nederlands niet goed uiten.
Gelukkig loopt de integratie op veel plaatsen redelijk goed, maar het blijft belangrijk om hier voortdurend aandacht aan te besteden. Nederland is van oorsprong een christelijk land en in elk geval een land dat de mensenrechten ondersteunt. Dat vraagt van ons, dat we ook in onze maatschappelijke verantwoordelijkheid voor vreemdelingen een menselijk gelaat tonen.
Bron www.pauldeblot.nl
