Hebben populisten toch een beetje gelijk met hun kritiek op de elite?
Kijk even mee. Een klein theater, een tribune, twee acteurs. Het stuk: een progressieve journaliste interviewt een populistische mediafiguur. Dat interview wordt al snel een krachtmeting.
Normaal kijk je als toeschouwer vanuit de donkere zaal naar acteurs in de schijnwerpers. Maar hier gaat het anders. De spotlights boven ons blijven aan. Achter het speelvlak staat een enorme spiegelwand. De hele voorstelling kijken we naar onszelf. We ‘spelen’ ongewild mee.
Ons wordt een spiegel voorgehouden. Daarin zien we onszelf zitten in onze bubbel, een elite die een ingewikkelde dialoog kan volgen en die de Cultuur koestert. Wij kunnen een ticket betalen en bezoeken regelmatig de schouwburg. Onszelf zien we graag als geëngageerd en betrokken. Oké, zegt de spiegel, speel die rol dan!
Journaliste en populist zetten hun overtuigingsmacht in om ons voor zich te winnen. De interviewster verdedigt met een systematisch betoog de brede blik en de verantwoordelijkheid voor de wereld. Dat kennen we. De mediafiguur is de zelfbenoemde woordvoerder van ‘het volk’. Hij spreekt in tweets, hanteert aansprekende metaforen en generaliseert vanuit anekdotes. Herkennen we ook. Dit spelletje ‘Betekenis Geven Aan Onze Samenleving’ lijkt ons bij voorbaat beslist. Maar geleidelijk interviewen we onszelf met verwarrende vragen.
Worden wij, als vermeende elite, niet net zo gepiepeld door de politieke elite als de populistische tegenstemmers? Ook wij tekenen in het stemhokje een blanco cheque die zomaar vier jaar geldig is. Zijn we niet net zo uitgesloten als de populistische kiezers? Behoedt ons riante inkomen ons misschien voor uitkeringsellende? Welk spel spelen we eigenlijk? Hebben we voldoende overtuigingsmacht richting populisten? Moeten we onze manier van betekenis geven herzien? Deugt ons beeld van de werkelijkheid?
Ook op zelfonderzoek? Laatste voorstellingen:
https://www.theaterutrecht.nl/voorstellingen/versus.
Elitair bonusje: het Cello-Octet Amsterdam speelt prachtig mee met de acteurs.
