Het jaar 2022 – dag 95 – observatie

Ik besef dat ik de beelden op tv over de moordpartijen in Oekraïne door de ogen van een journalist bekijk. Dus meer op afstand en zonder ogenschijnlijke emotie te tonen. Wat hoor en zie ik, is het logisch wat er gezegd, getoond wordt. Wie zegt het en met welke bedoeling. Als ik geëmotioneerd zou worden tijdens het kijken wordt die observatie vertroebeld en dat wil ik niet als journalist.

Maar jij bent als journalist toch ook een mens, zei een vriendin mij onlangs, die mijn analytische houding niet geheel begreep. Dat zal ik niet ontkennen maar op de eerste plaats een journalist die verslag moet doen zonder dat zijn waarneming vertroebeld wordt door emoties, gedachten en verdriet. Ik begrijp heel goed dat de vriendin mij een koele kikker vindt, lijdend aan beroepsdeformatie.

De verschrikkelijke beelden van een oorlog hier niet ver vandaan roepen veel vragen op bij mij. Zoals: zijn die soldaten en andere betrokkenen bij die oorlog, dat moorden, in hun gewone doen. Is de menselijke beschaving maar schijn? Tonen ze de werkelijkheid van het menszijn en is beschaving er alleen maar als er vrede en harmonie is, genoeg te eten, leuke dingen op tv, volle winkels. In het boeddhisme zeggen ze: de mens, de soldaat, is meer dan zijn daad. Dat is momenteel moeilijk te begrijpen al moeten we dat wel blijven geloven.

Toen ik misdaadverslaggever was ervoer ik de meest verschrikkelijke dingen. Ik kwam jarenlang bij mensen over de vloer van wie een kind vermoord was en de dader niet gepakt en die mij beschouwden als een vriend, een aambeeld. Dat was ik ook wel maar ook een journalist, luisterend en observerend.

Aan het eind van zo’n verschrikkelijke dag ging ik doodmoe naar mijn eigen huis, mijn gezin en hoefde ik niet meer de observator te zijn. Want ik wist: op de redactie heerste zakelijkheid, als er rampen waren, ellende, werd het werk op een zakelijke manier verdeeld. Ga jij naar de plaats van de ramp dan doe ik de achtergrond. Ik had dan behoefte aan de warmte van mijn gezin, knuffelen, lachen. Ik sprak met anderen vrijwel nooit over mijn werk- dat een gesloten mens van je maakt.

Maar je bent toch ook een mens, zei een vriendin. Ze bedoelde eigenlijk te zeggen: waar zijn jouw emoties eigenlijk.

Ik weet het niet. Misschien hebben 50 jaar journalistiek, observeren, ontdekken dat de werkelijkheid niet bestaat, mij murw gemaakt. Ik ervaar het leed dat ik zie en hoor maar word er niet door verpletterd. Misschien toch een beroepsdeformatie?

Moedig voorwaarts!

BIJSLUITER: het lezen van deze columns kan leiden tot groot geestelijk ongemak, woedeaanvallen, depressies, onbeheerst gedrag, angstaanvallen, maagzuur, zweten, ongeloof, twijfel aan eenieder, straatvrees, lange tenen en het geloof in het eigen gelijk. Bij de lezers. Scheldpartijen en een onbedwingbare drang om te reageren zijn waargenomen. Sommigen willen mij corrigeren. Of bedanken. Of prijzen. De drang om in verzet te komen is waargenomen, het abonnement op te zeggen. Sommigen besluiten de krant niet meer te lezen, of te boycotten. Er kwaad over te spreken. Te janken of te vloeken. De straat op te gaan om te demonstreren maar niet weten waartegen. Het boeddhisme de rug toe te keren. Of aan de drugs te gaan. En zo gaat het maar door.