Tenminste 29 Palestijnen kwamen om het leven in het beruchte Israëlische detentiekamp Sde Teiman. Door de boeien ontstonden zulke ernstige verwondingen dat ledematen moesten worden geamputeerd. Artsen voerden operaties uit zonder voldoende pijnbestrijding. Palestijnen werden tijdens medische behandelingen geketend en geblinddoekt gehouden, terwijl medisch personeel de opdracht kreeg hun identiteit in de medische dossiers te verbergen.
Dit is wat het onderzoek van de Hind Rajab Foundation (HRF) aan het licht heeft gebracht.
Terwijl de World Medical Association in Rotterdam bijeenkomt (7–10 oktober), heeft de HRF bij het Internationaal Strafhof (ICC) een klacht ingediend tegen Israëlische functionarissen, medische professionals en de Israëlische Medische Vereniging (IMA), wegens oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en daden van genocide.
De beschuldigingen schetsen een systeem waarin de geneeskunde zelf onderdeel werd van een martelingssysteem.
Marteling en medisch misbruik
De Israëlische Artsenvereniging (IMA) is een van de oprichters van de Wereldartsvereniging (WMA), en haar leiding bekleedt sleutelposities binnen de organisatie. IMA-voorzitter Zion Hagay is voorzitter van de Commissie voor Sociaal-Medische Zaken van de WMA, terwijl IMA-directeur Leah Wapner adviesfuncties bekleedt in de commissies voor Financiën en Planning, Sociaal-Medische Zaken en Medische Ethiek van de WMA.
Uit de door HRF ingediende stukken blijkt hoe de IMA institutionele dekking bood voor marteling en medisch misbruik van Palestijnse gedetineerden in Sde Teiman. Dezelfde vereniging, die foltering legitimeert, zit nu straffeloos tussen de WMA-afgevaardigden.
Het veldhospitaal van Sde Teiman: medische medeplichtigheid aan een systeem van foltering
Sinds oktober 2023 werden duizenden Palestijnen uit Gaza, voornamelijk burgers, op de militaire basis Sde Teiman vastgehouden onder de verzonnen aanduiding „onwettige strijders”, zonder aanklacht of proces.
Iets meer dan een week na 7 oktober 2023 richtte het Israëlische ministerie van Volksgezondheid een medische faciliteit in binnen het detentiecomplex. Hoewel de faciliteit onder de verantwoordelijkheid van het ministerie bleef vallen, werd het medisch personeel – waaronder burgerartsen die als reservisten en vrijwilligers werkzaam waren – onder het gezag van de militaire politie geplaatst in plaats van onder dat van de medische dienst.
Op 19 december 2023 vaardigde het ministerie van Volksgezondheid een richtlijn uit waarmee het veldhospitaal werd geïntegreerd in het systeem van marteling en mishandeling in Sde Teiman, door het volgende verplicht te stellen:
- Medische behandeling van gedetineerden die geboeid en geblinddoekt waren;
- Het ondertekenen van dossiers door personeel onder hun beroepstitel om de individuele verantwoordelijkheid te verdoezelen;
- Overplaatsingen naar het ziekenhuis mochten alleen plaatsvinden bij levensbedreigende verwondingen of het risico op onomkeerbare invaliditeit; en,
- Gedwongen medische behandeling zonder waarborgen.
Medisch personeel en voormalige gedetineerden in Sde Teiman hebben gevallen van marteling en mishandeling gedocumenteerd, waaronder amputaties als gevolg van het vastketenen, artsen die operaties uitvoerden zonder adequate pijnbestrijding, en patiënten die aan alle vier de ledematen vastgebonden waren.
In plaats van de beschuldigingen van medeplichtigheid aan marteling en mishandeling te onderzoeken, verdedigde de leiding van de IMA publiekelijk de medische behandeling van gedetineerden en weigerde zij tuchtprocedures in te leiden tegen leden die betrokken waren bij schendingen van de ethische code in Sde Teiman.
In november 2025 waren ten minste 29 gedetineerden overleden als gevolg van fysiek geweld, medische verwaarlozing of beide.
Een keten van strafrechtelijke verantwoordelijkheid
In de indiening op grond van artikel 15 wordt de aanklager van het Internationaal Strafhof opgeroepen om een keten van verantwoordelijkheid te onderzoeken die zich uitstrekt van hoge politieke functionarissen die het beleid hebben ontworpen en functionarissen die bindende richtlijnen hebben uitgevaardigd, tot de militaire commandanten, medische professionals en beroepsorganisaties die het systeem hebben uitgevoerd of gelegitimeerd.
Tot de personen die in de mededeling worden genoemd, behoren onder meer de voormalige ministers van Volksgezondheid Moshe Arbel en Uriel Buso, IMA-voorzitter Zion Hagay, IMA-directeur Leah Wapner en Yosef Walfisch, voorzitter van de Ethische Raad van de IMA.
Natacha Bracq, hoofd procesvoering bij HRF, verklaarde:
‘Uit het bewijsmateriaal blijkt dat de medische betrokkenheid bij foltering en mishandeling in Sde Teiman structureel was. Het medische systeem hield gedetineerden in leven om verdere foltering en ondervraging te doorstaan, terwijl ervoor werd gezorgd dat hun verwondingen niet via medische dossiers konden worden getraceerd.’
Geef een reactie