Advocates for the Future heeft kennisgenomen van de reactie van Havenbedrijf Rotterdam N.V. op de sommatiebrief van 12 mei 2026. Die reactie neemt de juridische en maatschappelijke zorgen over de fossiele koers van de Rotterdamse haven niet weg. Het Havenbedrijf erkent de zorgen over klimaatverandering en zegt te streven naar een klimaatneutrale haven. Maar het Havenbedrijf stemt niet in met de eisen van Advocates for the Future en komt niet met een concreet afbouwplan voor de fossiele activiteiten die het zelf faciliteert.
Advocates for the Future had het Havenbedrijf op 12 mei 2026 gesommeerd om verantwoordelijkheid te nemen voor zijn rol in de klimaatcrisis en te komen met een concreet klimaattransitieplan voor de Rotterdamse haven. Het Havenbedrijf Rotterdam is geen gewone private onderneming. Het is een publieke deelneming: een niet-beursgenoteerde N.V. waarvan de aandelen volledig in handen zijn van de gemeente Rotterdam en de Nederlandse Staat. Daarmee is het Havenbedrijf in wezen een bedrijf van ons allemaal.
‘Juist van een publiek bedrijf mag worden verwacht dat het verantwoordelijkheid neemt voor de toekomst’, zegt Maikel van Wissen, directeur van Advocates for the Future. ‘Het Havenbedrijf erkent de noodzaak van de energietransitie, maar weigert de consequentie te trekken dat fossiele activiteiten ook moeten worden afgebouwd. Wij vragen niets bijzonders, alleen een plan dat bijdraagt aan de duurzame toekomst van de Rotterdamse haven. Een toekomst waarin de haven koploper is in duurzame energie, welvaart creëert voor Nederland en werkgelegenheid biedt aan Rotterdammers en ver daarbuiten.’
Advocates for the Future kondigde op 12 mei de Zaak voor de Toekomst aan: een nieuwe klimaatzaak tegen het Havenbedrijf Rotterdam. In die zaak staat de vraag centraal of een publieke onderneming die een cruciale rol speelt in de fossiele economie, mag blijven sturen op de voortzetting daarvan terwijl duidelijk is dat fossiele activiteiten bijdragen aan gevaarlijke klimaatverandering.
Kern sommatie
Volgens Advocates for the Future gaat het Havenbedrijf in zijn reactie voorbij aan de kern van de sommatie. Het Havenbedrijf wijst op verduurzaming, innovatie, infrastructuur en de opbouw van nieuwe activiteiten. Die zijn belangrijk, maar vormen geen alternatief voor de afbouw van fossiele activiteiten.
‘De energietransitie bestaat uit opbouw, ombouw én afbouw’, aldus Van Wissen. ‘Het Havenbedrijf benadrukt vooral de opbouw van duurzame projecten, maar laat de grootste vraag liggen: hoe wordt de fossiele basis van de Rotterdamse haven op tijd afgebouwd? Zolang die vraag onbeantwoord blijft, kun je niet spreken van een geloofwaardig klimaatbeleid.’
Volgens Advocates for the Future vraagt de klimaattransitie niet om het van de ene op de andere dag stilleggen van de haven. De organisatie vraagt juist om tijdige planning, duidelijke keuzes en bindende afspraken. Zonder zo’n plan dreigt Rotterdam te lang afhankelijk te blijven van fossiele activiteiten, met grote risico’s voor klimaat, economie en werkgelegenheid.
Afbouw
‘Een gecontroleerde afbouw is geen bedreiging voor de haven’, zegt Van Wissen. ‘Het is juist de voorwaarde om de haven toekomstbestendig te maken. Wie nu geen keuzes maakt, schuift de rekening door naar werknemers, Rotterdammers en toekomstige generaties.’
Het Havenbedrijf stelt dat Advocates for the Future wil dat het Havenbedrijf ingrijpt bij bedrijven in de haven en hen dwingt hun activiteiten af te bouwen. Advocates for the Future herkent zich niet in die voorstelling. De organisatie vraagt geen plotselinge stillegging van bedrijven, maar publieke regie: een concreet, controleerbaar en uitvoerbaar plan waarmee fossiele activiteiten gecontroleerd worden afgebouwd en ruimte ontstaat voor nieuwe duurzame industrie.
Van Wissen wijst ook op de huidige afhankelijkheid van Nederland van buitenlandse mogendheden en oliebedrijven. ‘Laat dit de laatste oliecrisis zijn’, zegt hij. ‘Juist door zo snel mogelijk de energietransitie in te zetten, bouwen we aan onze autonomie en veiligheid. Een belang dat een overheidsbedrijf als het Havenbedrijf ook zou moeten nastreven.’
Advocates for the Future wijst erop dat het Havenbedrijf verschillende instrumenten heeft om de transitie vorm te geven, waaronder gronduitgifte, contractuele voorwaarden, infrastructuurontwikkeling, investeringsbeslissingen, tariefstructuren en financiële prikkels. Die instrumenten worden nu al gebruikt om bepaalde vormen van verduurzaming te stimuleren, maar volgens Advocates for the Future onvoldoende om de fossiele basis van de haven daadwerkelijk af te bouwen.
In de sommatiebrief vraagt Advocates for the Future het Havenbedrijf onder meer om zijn klimaatbeleid in lijn te brengen met de 1,5°C-doelstelling, sectorspecifieke afbouwpaden vast te stellen, de totale klimaatimpact van fossiele activiteiten in de haven in kaart te brengen en binnen zes maanden een effectief en uitvoerbaar klimaattransitieplan op te stellen. Nu het Havenbedrijf niet heeft bevestigd aan de sommatie te zullen voldoen, beraadt Advocates for the Future zich op vervolgstappen. De stap naar de civiele rechter is nu de logische vervolgstap.
‘Wij blijven bereid tot overleg’, zegt Van Wissen. ‘Maar overleg kan geen vervanging zijn voor verantwoordelijkheid. De haven van de toekomst vraagt om regie. Juist een bedrijf van ons allemaal moet laten zien dat het niet vasthoudt aan fossiele afhankelijkheid, maar stuurt op een veilige en rechtvaardige transitie.’
Geef een reactie