Foodwatch noemt de aangescherpte Reclamecode voor Voedingsmiddelen door de voedingsindustrie vooral schijnbeleid om wetgeving te ontlopen. De consumentenorganisatie eist snel een wet om alle kinderen en jongeren tot 18 jaar te beschermen tegen ongezonde voedselreclame.
De voedingsindustrie kondigt vandaag via brancheorganisatie FNLI een aanscherping van de Reclamecode voor Voedingsmiddelen aan. Volgens consumentenrechtenorganisatie Foodwatch is dat vooral reputatiemanagement. “De sector doet alsof zij voortrekkerswerk levert, maar in werkelijkheid loopt zij al jaren achter de feiten aan terwijl kinderen en jongeren structureel worden blootgesteld aan agressieve marketing voor ongezond voedsel,” aldus Juke Fluitsma van Foodwatch.
De sector probeert met de aanscherping op het laatste moment onder een wettelijk verbod op kindermarketing uit te komen. Wat Foodwatch betreft is dit te laat en bevatten de voorgestelde aanscherpingen te weinig maatregelen om alle kinderen en jongeren echt te beschermen. Foodwatch roept het kabinet dan ook op zich niet te laten misleiden en snel de beloofde wet die kindermarketing moet reguleren te presenteren.
De vorige reclamecode voor voedingsmiddelen dateert uit 2019 en had uiterlijk in 2021 geëvalueerd en aangescherpt moeten worden. Dat is niet gebeurd. “We zijn inmiddels vijf jaar verder. Al die tijd konden bedrijven gewoon doorgaan met kindermarketing onder verouderde regels,” stelt Fluitsma. “Dat de industrie nu ineens ‘strengere regels’ presenteert, terwijl in Den Haag ook wordt gewerkt aan een wet Kindermarketing, voelt vooral als een cosmetische ingreep om er naar buiten toe beter op te staan.”
De verhoging van de leeftijdsgrens van 13 naar 16 jaar is volgens Foodwatch een stap in de goede richting, maar volstrekt onvoldoende. “Volgens de voedingsmiddelensector worden met het oprekken van de leeftijdsgrens 600.000 jongeren extra beschermd. Maar waarom stopt die bescherming bij 16 jaar? De 400.000 jongeren in de leeftijden van 16 en 17 jaar vallen nu nog steeds buiten de boot. Dat is onacceptabel.”
De voedingsindustrie spreekt over ‘strenge regels’ en een ‘voortrekkersrol’. Foodwatch deelt dat beeld nadrukkelijk niet. “Nederland is iets beter dan sommige buurlanden als het gaat om het gebruik van bekende kinderidolen zoals Paw Patrol, Cars en Frozen op ongezonde producten. Maar dat is een extreem lage lat,” zegt Fluitsma. “In omliggende landen is het qua kinderidolen op voedselverpakkingen simpelweg rampzalig. In Nederland is het in onze ogen iets minder slecht. En andere landen, zoals het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen, hebben dan weer wél andere strenge wettelijke maatregelen ingesteld tegen kindermarketing, dus van een voortrekkersrol voor Nederland is in onze ogen geen sprake.”
Foodwatch is uitgesproken kritisch over het blijven inzetten op zelfregulering. De naleving ligt bij de Stichting Reclame Code, zonder wettelijke sancties. “Zelfregulering heeft zich bewezen als niet werkend en totaal ontoereikend,” zegt Fluitsma. “Wij dienen jaarlijks tot tientallen klachten in, vaak over exact dezelfde overtredingen: ook nog altijd over bekende kinderidolen op snoep, chips en frisdrank. Terwijl dat volgens de afspraken uit 2019 niet meer zou mogen.”
De sancties van de Reclame Code Commissie stellen volgens Foodwatch niets voor. “De zwaarste ‘straf’ is een vriendelijk advies om te stoppen. Bedrijven zeggen dan: ‘sorry, zullen we niet meer doen’, en verkopen ondertussen rustig hun voorraad uit. Zelfs bij herhaalde overtredingen volgt geen echte consequentie. Dat is ronduit belachelijk, zeker bij seizoensproducten zoals adventskalenders of paaseitjes met bekende kinderidolen.” Ook de doorlooptijd van klachtenprocedures bij de reclamecommissie van drie tot zes maanden is in het voordeel van de overtreders.
Fluitsma: “Wettelijke regulering blijft daarom absoluut noodzakelijk, en gelukkig komt die eraan. De Haagse overheid moet door blijven pakken. Alle kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar verdienen serieuze bescherming, geen vrijblijvende beloftes van een sector die al jaren heeft laten zien dat zij zichzelf niet kan of wil reguleren.”
Geef een reactie