Ronald van Raak (1969), bekend geworden als kamerlid voor de SP en thans hoogleraar filosofie aan de Erasmus Universiteit, heeft in een boeiend boek de “Nederlandse denktraditie” in kaart proberen te brengen. Het is een lovenswaardige poging geworden, waaraan waarschijnlijk in deze tijden van eng nationalisme een grote behoefte bestaat. Het was ooit heel gewoon om je als Nederlander intensief met Sartre of Nietzsche bezig te houden, maar sinds het optreden van enkele politici, dat enthousiast werd gesteund door de vaderlandse media, wordt dit nu bijna gezien als landverraad. De massa schreeuwt om normen en waarden van eigen bodem, hoe miezerig en pover ze ook mogen zijn.
Thorbecke
Democratie en gelijkheid
De Bataafse Republiek van 1795 maakte een eind aan de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën. De Nederlandse geschiedschrijving heeft de nieuwe republiek altijd als gebagatelliseerd en zag het als een Franse vazalstaat. Na 1980 groeide de aandacht. In Door gelijkheid gegrepen. Democratie, burgerschap en staat in Nederland 1795-1801 onderzoekt historicus Mart Rutjes uitgebreid de Bataafse opvattingen en discussies over de nieuwe politieke orde, waardoor zicht op hun idealen ontstaat. Dit artikel gaat met reuzenstappen door dit belangrijke boek over het ontstaan van onze democratische rechtsstaat.
‘Dat neemt geen criticus van ons dus af’
Het burgerschap was tijdens de opbouw van onze democratische rechtsstaat een bevrijdende en stuwende kracht. Het bracht grondrechten en vrijheden, maar hier tegenover staan plichten en verantwoordelijkheden naar alle andere burgers en de staat en omgekeerd.
