De Federal Communications Commission (FCC) heeft zojuist in de VS twee gevaarlijke precedenten geschapen voor de lokale en onafhankelijke journalistiek. Op 6 augustus heeft de FCC de limiet van 39% op het eigendom van Amerikaanse nationale televisiezenders afgeschaft, waardoor de weg is vrijgemaakt voor een handvol megabedrijven om een enorm deel van het lokale nieuws in Amerika in handen te krijgen.
persvrijheid
Internationale dag van de persvrijheid
In 2025 zijn wereldwijd 129 journalisten en mediaprofessionals gedood, het hoogste aantal ooit gemeten. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het Committee to Protect Journalists (CPJ), dat sinds 1992 gegevens bijhoudt. Opvallend is dat Israël verantwoordelijk is voor ongeveer twee derde van alle dodelijke slachtoffers. Het merendeel van de gedode journalisten waren Palestijnen die werkten in Gaza.
3 mei: Manifestatie voor persvrijheid
Op zondagmiddag 3 mei organiseren de Rotterdam Palestina Coalitie (RPC), Journalisten voor Palestina, Momus en de Palestijnse Gemeenschap Nederland (PGNL) een publieke manifestatie op Plein 1940 in Rotterdam. Van 15.30 tot 17.45 uur staat de herdenking in het teken van de dodelijke Israëlische aanvallen op Palestijnse journalisten en de gevolgen daarvan voor persvrijheid wereldwijd.
Kritische anti-Trump journalist vrijgelaten uit gevangenis
In Minnesota, VS, heeft een grand jury Lemon en anderen aangeklaagd voor samenzwering en het schenden van de religieuze rechten van gelovigen. De aanklacht heeft betrekking op een protest op 18 januari bij de Cities Church in St. Paul, waar een ambtenaar van de Amerikaanse immigratie- en douanedienst als predikant werkzaam is. Persvrijheidsgroeperingen en burgerrechtenactivisten hebben de arrestaties scherp bekritiseerd. Een rechter liet de journalist zonder borgtocht vrij.
Wie informeert ons nog over Gaza?
Vandaag bundelen mediakanalen, persvrijheidsorganisaties en journalisten over de hele wereld hun krachten. In een wereldprimeur zullen ongeveer 150 mediakanalen uit zo’n 50 landen, samen met journalisten en persvrijheidsorganisaties, zich verenigen om van Israël te eisen dat het de grenzen van Gaza opent zodat internationale journalisten vrij kunnen verslag doen en dat Israël zich houdt aan zijn internationale verplichtingen om journalisten als burgers te beschermen.
NVJ, FPU en NDP Nieuwsmedia slaan alarm: nieuwe wet dreigt politieke vervolging van journalisten mogelijk te maken
De organisaties vrezen dat het wetsvoorstel een chilling effect veroorzaakt: journalisten en anderen zullen uit voorzorg bepaalde onderwerpen mijden, uit angst voor vervolging. Dit beperkt het publieke debat en de mogelijkheid van de pers om misstanden te belichten. Internationale en Europese mensenrechteninstanties waarschuwen al jaren voor dit effect bij antiterrorismewetgeving. Het wetsvoorstel creëert in Nederland dezelfde risico’s als in landen waar persvrijheid door antiterrorismewetten is ingeperkt.
Journalisten in Hongkong – belastingcontroles als laatste druk op onafhankelijke media
Verschillende belangrijke onafhankelijke media in Hongkong zijn gesloten en het personeel is gearresteerd sinds de door Beijing gesteunde veiligheidswetgeving in 2020 werd aangenomen en in 2024 werd aangescherpt. Radio Free Asia sloot zijn bureau in Hongkong in maart 2024. Op de wereldwijde ranglijst van persvrijheid die jaarlijks wordt opgesteld door Reporters Without Borders stond Hongkong in 2002 op de 18e plaats van 180 landen en gebieden, maar in 2022 daalde het naar de 148e plaats. De stad staat nu op plaats 140, tussen Sri Lanka en Kazachstan.
Gaza – grootste kerkhof voor persvrijheid in de wereld
In Gaza zitten journalisten vast, zonder apparatuur of elektriciteit, en hun huizen zijn vaak verwoest. In deze context zijn er steeds minder informatieprofessionals om de wereld te informeren over wat er al meer dan anderhalf jaar straffeloos gebeurt.
Birma – Journalistengroep eist vrijlating van Birmese journalist die 5 jaar vastzit
Than Htike Myint werd in 2021 voor de eerste keer veroordeeld tot een gevangenisstraf voor een aanklacht wegens uitlokking op grond van 505a, maar kwam in 2022 weer vrij. In 2024 werd hij opnieuw gearresteerd toen hij bij Myaelatt Athan werkte. Sinds de coup van 2021 heeft het leger van Myanmar meer dan 200 journalisten gearresteerd, waarvan er zeven zijn gedood en 47 nog vastzitten, volgens de Independent Myanmar Journalists Association.
2024 dodelijkste jaar voor journalisten in geschiedenis CPJ
Alle moorden op journalisten in 2024 wijzen op de toenemende gevaren waarmee verslaggevers en mediaprofessionals worden geconfronteerd – en op de bedreiging die dit vormt voor de wereldwijde informatiestroom.
Wereldwijde persvrijheid bereikt nieuw dieptepunt
Technologiebedrijven zoals Google, Meta en Apple slokken een steeds groter deel van de advertentie-inkomsten op en dragen tegelijkertijd bij aan de verspreiding van gemanipuleerde en misleidende inhoud, aldus RSF. De tweede termijn van president Donald Trump heeft een extra klap uitgedeeld, aldus de groep, door het stopzetten van de financiering van Amerikaanse publieke media, waaronder Voice of America en Radio Free Asia, die verslag deden van landen waar autoritaire regeringen onafhankelijke stemmen onderdrukken.
Twee maanden presidentschap van Trump: persvrijheid bedreigd
Op 20 maart 2025 is het twee maanden geleden dat Donald Trump werd ingehuldigd. Sinds hij aan de macht is, heeft de Amerikaanse president een ongekende reeks aanvallen op de persvrijheid gelanceerd.
