De Canadese dichter, liedjesschrijver, boeddhist en artiest Leonard Cohen is op 82-jarige leeftijd overleden. Dat maakte zijn management donderdagnacht bekend op zijn Facebookpagina. Een paar weken geleden, na het uitbrengen van zijn laatste cd, maakte hij bekend klaar te zijn om te sterven.
“Met diepe droefheid melden wij dat de legendarische dichter, songwriter en artiest, Leonard Cohen is overleden”, staat in de Facebook-post. “We hebben een van de meest gerespecteerde visionairen in de muziekwereld verloren.”
De zanger werd in de jaren zestig van de vorige eeuw wereldberoemd met zijn liedjes Suzanne, So long Marianne en Bird on a Wire. Ook is hij bekend van het nummer Hallelujah, dat hij in 1994 uitbracht.
De Nederlandse Boeddhistische Omroep Stichting (BOS) zond op zondag 26 augustus 2012 een documentaire en concertfilm van Armelle Brusq en Pat van Boeckel over de legendarische dichter singer-songwriter en boeddhist Leonard Cohen uit. De film ‘Hallelujah! Leonard Cohen is back’ volgt een aantal sporen van de Canadese singer-songwriter naar zijn laatste comeback.
Zoals zijn verblijf in het Mount Baldy Zen Centre in Californië, waar hij de 104 jaar oude zenmeester Sasaki Roshi leerde kennen en toen ook verzorgde. Cohen zegt daarover: ‘Hij bracht me de persoonlijke discipline bij, die ik als jonge schrijver nooit had. Het boeddhisme is geen religie. Er is geen geloof, geen dogma, geen verering. Ik vind het een vorm van vermaak. Diepgaand, weelderig en heerlijk vermaak.’ In de film vertelt de Nederlandse zenmeester Jiun Hogen Roshi over haar ontmoetingen met Cohen en Sasaki Roshi in Mount Baldy.
Verleiden en vereren
Cohen is een meester die met woorden kan verleiden en vereren. Zijn beste werken zijn liefdesliedjes en gebeden tegelijk. Vele zangers en zangeressen vertolkten zijn poëtische teksten. Zijn worsteling met het hogere is voor velen herkenbaar.
‘Soms denk ik: what the hell doe ik hier in mijn zwarte gewaad. Dan wil ik van deze berg rollen om twee dagen tv te kijken’, zegt de joodse boeddhist in de film. Cohen is weer op gaan treden dankzij zijn voormalige manager die hem voor vijf miljoen dollar pensioengeld aftroggelde. Om zijn financiële toekomst zeker te stellen verruilde Cohen zijn gewaad weer voor een maatpak.
Seksueel misbruik
Zenmeester Joshu Sasaki (die op 106-jarige leeftijd stierf) is zeer omstreden. Hij wordt ervan beschuldigd gedurende meer dan vijftig jaar in de Verenigde Staten vrouwelijke studenten seksueel te hebben misbruikt. Dat zou onder meer gebeurd zijn tijdens privé sessies.
De leraar zou volgens de beschuldigingen vrouwen tot in het begin van deze eeuw hebben betast en seksueel geïntimideerd. Een raad van seniorleraren uit Sasaki’s eigen school heeft toegegeven dat de charismatische roshi zich schuldig heeft gemaakt aan seksueel wangedrag gedurende een lange tijd dat hij in de VS woont. In 1962 kwam de Japanse zenmonnik naar de USA waar hij in Los Angeles het Rinzai-ji Zen Center en in Mount Balda (Californië) het Mount Balda Zen Center stichtte. Maar hij gaf ook onderricht in andere zencentra in Amerika.
De beschuldigingen van seksueel misbruik door de roshi zongen al rond sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw. In 1997 stuurden leden van het Mount Balden Zen Center een brief met klachten naar de toen 90-jarige leraar, maar die had geen gevolgen. Pas toen van zijn escapades melding werd gemaakt op de website van Sweeping Zen ging de bal aan het rollen. Met name Eshu Martin, een voormalige student van de roshi en monnik in het Rinzai-ji centrum, beschuldigde zijn voormalige leraar van het uit de weg gaan om te reageren op beschuldigingen van seksueel misbruik.
Martin: ‘De handelingen bestonden uit het voortdurend betasten van vrouwelijke studenten tijdens een op en gesprekken en tijdens zogenoemde theesessies en het inmengen met seksueel getinte raadgevingen in het huwelijk en relaties van zijn studenten.’ Mensen die de roshi of het centrum aanspraken op het gedrag van deze verdachte, werden uit het centrum gezet of gingen zelf gefrustreerd weg. Dat Joshu Roshi zijn wangedrag over een zo’n lange tijd kon voortzetten kwam door een groep van monniken en studenten die trouw aan hem bleven en de handelingen doodzwegen of bagatelliseerden.
Verschillende getuigen, geïnterviewd door the New York Times, zeggen dat ze door andere bewoners of studenten werden gemeden als ze melding maakten van het misbruik. Nikki Stubbs vertelde de verslaggever dat Sasaki tijdens privélessen haar bij de borsten pakte en dat zij zijn geslachtsdeel moest strelen. Zijn theorie was, zo vertelde het slachtoffer, dat een dergelijke lichamelijkheid bedoeld was om te testen hoe sterk haar ego was. Een ander slachtoffer zou zijn betast onder het motto ‘Ware liefde is jezelf weggeven.’
Video
bekijk Leonard Cohen on Mt. Baldy op YouTube
bekijk het interview metLeonard Cohen door Stina Dabrowski op YouTube
(met dank aan Maarten Baas)
