• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » Eeuwige Wijsheid: de Philosophia Perennis

Eeuwige Wijsheid: de Philosophia Perennis

18 oktober 2025 door Hans van Dam

Tweede van zes teksten over onze eeuwige dromen over eeuwigheid.

In de wijsheidsliteratuur, in het universalisme, het perennialisme, het omnisme wordt het idee van universele wijsheid Eeuwige Wijsheid genoemd, Philosophia Perennis.

Die term, Philosophia Perennis, doet me denken aan het perpetuum mobile, een hypothetisch apparaat dat zonder energiebron eeuwig blijft bewegen en daarom zelf als onuitputtelijke energiebron kan dienen. Een e-bike met een elektromotor die een wiel aandrijft dat een dynamo aandrijft die voldoende energie levert om de elektromotor aan te drijven – dat idee. Het wiel is bij nader inzien overbodig, een elektromotor die een dynamo aandrijft die de elektromotor aandrijft volstaat. De dynamo kan er ook ertussenuit, dan hebben we een elektromotor die zichzelf aandrijft, een minimalistisch perpetuum mobile, eenvoudiger kan niet, ik ga er meteen patent op aanvragen, momentje…

Mislukt. Er zijn talloze eeuwige bewegers bedacht en ze werkten geen van alle, volgens het patentbureau omdat ze geen rekening houden met de wetten van de thermodynamica. Op mijn vraag wie die wetten handhaaft hadden ze geen antwoord.

De gedachte van de Philosophia Perennis gaat minstens terug tot de middeleeuwen. Of er een wet bestaat, of nog ontdekt zal worden, die verklaart waarom het niet lukt om de Eeuwige Wijsheid te canoniseren weet ik niet. Mogelijk heeft het te maken met de Eeuwige Beweging van de menselijke geest, over perpetuum mobile’s gesproken.

Zolang die Eeuwige Geest niet tot rust komt zal er geen eeuwige overeenstemming over de Eeuwige Wijsheid ontstaan, stel ik tot het tegendeel bewezen is. Laten we dit ‘de Hoofdwet van de Psychodynamica’ noemen, en de eeuwig bewegende geest ‘het Perpetuum Mobile Mentale’.

Teveel moeilijke woorden? Mijn idee. Als non-latinist geef ik de voorkeur aan ‘het Eeuwige Denken’ en ‘de Eeuwige Denker’. Beide aangedreven door ‘het Eeuwige Wijsheidsstreven’. Zo beter?

Index | vorige | volgende

Omslag van de Agnosereeks, een serie boeken over niet-weten.Deze tekst maakt deel uit van de serie Levenskunst voor nitwits, deel 7 van de Agnosereeks. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie in het Boeddhistisch Dagblad. Alle series van Hans in het Boeddhistisch Dagblad. Levenskunst voor nitwits op NietWeten.nl.

Categorie: Hans van Dam Tags: eeuwige wijsheid, levenskunst, Levenskunst voor nitwits, niet-weten, philosophia perennis

Lees ook:

  1. Eeuwige Antwoorden
  2. Eeuwige Ethiek: moreel universalisme
  3. Hoe kittelaars ons (on)gelukkig maken
  4. Hoe lichaam en geest ons (on)gelukkig maken

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD of als paperback tegen kostprijs. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 1 juni 2026
    ACTIVITEITEN Stichting Bodhisattva
  • 4 juni 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 4 juni 2026
    Lezing Hoe je een natuurlijk leider wordt
  • 4 juni 2026
    Lezingen Boeddhisme is een levensfilosofie door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • 5 juni 2026
    Lezing De kracht van stilte in het hart door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • 6 juni 2026
    Vipassana voor ervaren beoefenaars
  • 7 juni 2026
    (zelf)compassie in een woelige wereld. Begeleid door Lex van Heel.
  • 13 juni 2026
    Lezing Een kostbaar mensenleven door Amnyi Trulchung Rinpoche
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 7 – Na het eten je schaaltjes afwassen

    Hans van Dam - 24 mei 2026

    De huishoudschool van Zhaozhou.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Column van Joop – spirituele lakens
    • Sodis – de virtuele denkster 582
    • The Rights Forum – Booking.com profiteert van bezetting Palestina, krijgt belastingvoordeel
    • B’eter: Orzosalade met linzen
    • De Geest Zonder Houvast – Het einde van worden

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.