De via negativa naar zen.
“Het is niet de geest, het is niet de boeddha, het zijn niet de dingen.”
(Meester Nanquan in koan 27 van de Poortloze Poort)
Zen is geen boeddha, geen dharma, geen sangha.
Zen is geen klooster, geen tempel, geen zendo, geen tuin.
Zen is geen enso, geen wierook, geen boeddhabeeld, geen offerschaal.
Zen is geen hokei, geen ceremonie, geen ritueel, geen trommel, geen bel.
Zen is geen rakusu, geen kesa, geen fundoshi, geen zabuton, geen zafu.
Zen is geen zazen, geen shikantaza, geen kinhin, geen sesshin, geen kyosaku.
Zen is geen zelfdiscipline, geen onthechting, geen gelofte, geen jukai, geen koanstudie, geen dokusan.
Zen is geen soetra, geen shastra, geen teisho, geen recitatie, geen mantra, geen mala.
Zen is geen idee, geen ideaal, geen moraal, geen upaya, geen vlot, geen therapie, geen panacee.
Zen is geen concentratie, geen mindfulness, geen weg, geen doel.
Zen is geen goeroe, geen meester, geen leerling, geen cursus, geen titel, geen diploma, geen transmissie.
Zen is geen transcendentie, geen hoogste werkelijkheid, geen diepste grond, geen grondeloosheid, geen kosmisch principe.
Zen is geen grenzeloos bewustzijn, geen kennendheid, geen keuzeloos gewaar zijn, geen non-dualiteit.
Zen is geen goddelijke natuur, geen boeddhanatuur, geen ware aard, geen oorspronkelijk gezicht, geen essentie, geen zelf, geen niet-zelf.
Zen is geen vorm, geen vormeloosheid, geen vorm-in-leegte, geen leegte-in-vorm, geen leegte.
Zen is geen gewone geest, geen oorspronkelijke geest, geen lege geest, geen grote geest, geen algeest, geen niet-geest.
Zen is geen wijsheid, geen wijsheid zonder wijsheid, geen wijsheid voorbij alle wijsheid, geen eeuwige wijsheid, geen dwaze wijsheid, geen wijze dwaasheid, geen dwaasheid.
Zen is geen bevrijdend inzicht, geen niet-inzicht, geen inzicht zonder kennis, geen kennis zonder leraar, geen leraar zonder leer, geen lege leer.
Zen is geen waarheid in woorden, geen waarheid zonder woorden, geen waarheid voorbij de woorden, geen waarheid zonder waarheid, geen niet-waarheid.
Zen is geen liefdevolle vriendelijkheid, geen onbegrensd mededogen, geen medevreugde, geen gelijkmoedigheid.
Zen is geen innerlijke vrede, geen gelukzaligheid, geen verwondering, geen openheid, geen naaktheid.
Zen is geen eenvoud, geen spontaniteit, geen doen, geen niet-doen, geen laten, geen overgave, geen fatalisme.
Zen is geen samadhi, geen kensho, geen daikensho, geen satori, geen daigo, geen piekervaring, geen eenheidservaring, geen eenwording, geen eenheid enzovoort et cetera.
Dit was de via negativa van zen. De weg naar zen die wegloopt van zen.
De weg wég van zen telt vele haltes. Je moet ze allemaal voorbijgaan.
Voorbij, voorbij. Voorgoed voorbij. Helemaal voorbij.
Hèhè.
Lees ook: Gate gate paragate – de Mantra van de Weidsheid voorbij alle Wijsheid en de Hartsoetra van de Weidsheid voorbij alle Wijsheid
