• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst

Boeddhistisch Dagblad

Ontwart en ontwikkelt

Header Rechts

Vijftiende jaargang

Zoek op deze site

  • Home
  • Agenda
    • Geef je activiteit door
  • Columns
    • Andre Baets
    • Dharmapelgrim
    • Bertjan Oosterbeek
    • Dick Verstegen
    • Edel Maex
    • Emmaho
    • Goff Smeets
    • Hans van Dam
    • Jana Verboom
    • Joop Hoek
    • Jules Prast
    • Paul de Blot
    • Rob van Boven en Luuk Mur
    • Ronald Hermsen
    • Theo Niessen
    • Xavier Vandeputte
    • Zeshin van der Plas
  • Nieuws
  • Contact
    • Steun het BD
    • Mailinglijst
  • Series
    • Boeddha in de Linie
    • De werkplaats
    • Recepten
    • De Linji Lu
    • De Poortloze Poort
    • Denkers en doeners
    • De Oude Cheng
    • Meester Tja en de Tao van Niet-Weten – alle links
    • Fabels door Goff
    • Cartoons van Ardan
    • Tekeningen Sodis Vita
    • De derwisj en de dwaas
  • Over ons
    • Redactiestatuut van het Boeddhistisch Dagblad
    • Redactieformule van het Boeddhistisch Dagblad
  • Privacy

Home » Hans van Dam » Christenzen – oude gelovigen in nieuwe gewaden

Cover van het Witboek Zen van Hans van Dam.

Christenzen – oude gelovigen in nieuwe gewaden

20 februari 2024 door Hans van Dam

Ook als het om geestelijk voedsel gaat: eerst de bijsluiter lezen. Weet wat je eet.

Het westerse boeddhisme uit de tweede helft van de 20e eeuw en de eerste decennia van de 21e is een mengelmoesje van boeddhistische en christelijke leer- en kledingstukken. Daarom noem ik het weleens christenboeddhisme of, in het geval van zen, christenzen. Iemand die een vorm van christenboeddhisme aanhangt heet dan een christenboeddhist of een zenchristen.

De vermenging van religieuze tradities is niet te vermijden. Het verstand maakt overal een potje van, ratatouille, niets verknoeien, alle smaken door elkaar. Gelukkig heeft een agnost als ik geen zuiverheidsideaal en geen leer om te zuiveren of voor onzuivere invloeden te behoeden.

Toch kan het voor leer- en volgelingen geen kwaad om zich af te vragen waar de voorkeuren, dogma’s en praktijken van hun leraar vandaan komen. Ook als het om geestelijk voedsel gaat: eerst de bijsluiter lezen. Weet wat je eet.

Bindmiddelen, vulmiddelen en conserveermiddelen hebben weliswaar weinig voedingswaarde maar daarom zijn ze nog niet onschadelijk. Als je al niet mummificeert raak je wel verstopt. Dan kan zelfs een schijtstok geen soelaas bieden: hersenen hebben geen gat.

Ook God is niet voor één gat te vangen, heeft de geschiedenis bewezen. Hij wisselt net zo makkelijk van naam als van gewaad. Vandaar mijn vraag: waar geloof je nu eigenlijk in?

Avalokiteshvara, is dat soms een avatar van Maria?

Groot mededogen, is dat een alias van barmhartigheid?

Namu Amida Butsu, is dat in de naam van de Vader?

Metta, is dat Sanskriet voor naastenliefde?

Heten de tien geboden nu de tien leefregels?

Is juist spreken hetzelfde als niet vloeken?

Is juist handelen hetzelfde als niet zondigen?

Is mediteren het nieuwe bidden of contempleren?

Is de sangha het nieuwe seminarie?

Is de zendo de nieuwe kerk?

Is nirwana de nieuwe hemel?

Is er eeuwig leven na de laatste wedergeboorte?

Was Sid een mens of is de Verhevene God?

Index | vorige | volgende

Deze tekst maakt deel uit van het Witboek Zen. Woord: Hans van Dam. Beeld: Lucienne van Dam. Alle teksten van deze serie. Het Witboek Zen op NietWeten.nl. Alle publicaties van Hans van Dam in het Boeddhistisch Dagblad.

Categorie: Hans van Dam Tags: niet-weten, Witboek Zen, zen

Lees ook:

  1. Kopstukken niet-weten in zen: Linji, Tydeman, Seung Sahn
  2. Gidan: een onverteerbare bal van twijfel
  3. Meester Zero is een nul, je kijkt er zo doorheen
  4. Zengeest weetnietgeest

Elke dag het BD in je mailbox?

Elke dag sturen we je een overzicht van de nieuwste berichten op het Boeddhistisch Dagblad. Gratis.

Wanneer wil je het overzicht ontvangen?

Primaire Sidebar

Door:

Hans van Dam

Hans van Dam is de auteur van de Agnosereeks, een serie van 13 boeken over niet-weten. Lees ze gratis op NietWeten.nl of in het BD of als paperback tegen kostprijs. Contact. 
Alle artikelen »

Agenda

  • Agenda
  • Geef je activiteit door

Ochtend- of avondeditie

Ochtend- of avondeditie ontvangen

Abonneer je

Elke dag gratis een overzicht van de berichten op het Boeddhistisch Dagblad in je mailbox.
Inschrijven »

Agenda

  • 21 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 21 mei 2026
    Zen Spirit Leesgroep 2026 22 januari t/m 17 december 2026 online
  • 22 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 23 mei 2026
    Abhidhamma niveau 1, deel 2
  • 23 mei 2026
    Workshop meditatie - Meditatie in actie
  • 28 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 29 mei 2026
    Meditatie, Dhamma en reflectie
  • 30 mei 2026
    Workshop Kum Nye - Ons ware zelf belichamen
  • bekijk de agenda
  • De werkplaats

    De werkplaats.

    Boeddhistische kunstenaars

    Artikelen en beschrijvingen van en over het werk van boeddhistische kunstenaars. Lezers/kunstenaars kunnen zich ook aanmelden met hun eigen werk.
    lees meer »

    Pakhuis van Verlangen

    In het Boeddhistisch pakhuis van verlangen blijven sommige teksten nog een tijdje op de leestafel liggen.

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    gastauteur - 17 mei 2026

    Arjan Mulder: 'Het boeddhisme is voor mij een persoonlijke tocht. Ik weet dat dit niet wordt aangeraden, maar ik kan niet zo veel met bijeenkomsten. De meditatie-ochtenden en weekend-retraites die ik heb bezocht, leverden mij vooral 'ongeloof op – over starre interpretaties en rituelen, met weinig ruimte voor gesprek.'

    De Poortloze Poort voor nitwits, koan 6 – Hoe Boeddha met een bloem een opvolger koos

    Hans van Dam - 17 mei 2026

    Dit is een bloem, verklaarde Boeddha, mooi hè?

    Boeddhistische doeners en denkers – de serie (27)

    gastauteur - 15 mei 2026

    Loekie: 'Ik ben ook heel dankbaar dat dit op mijn pad is gekomen. Dat het voor mij als leek mogelijk is om met een groep van 60 mensen tien dagen op de Drentse hei samen te mediteren en te leren over het boeddhisme, dat is echt heel bijzonder.’

    Taigu – Het lijden in de wereld

    Jules Prast - 24 april 2026

    Het komt Taigu voor dat boeddhisme te vaak gaat over ‘verlichting’ en te weinig over het lijden in de wereld, dat eerst moet worden opgelost voordat iemand zich in spirituele zin bevrijd kan wanen. Het existentiële kerndilemma van boeddhisme is dat wij ieder delen in de rotheid van de wereld, terwijl wij over het vermogen beschikken onze bevrijding dichterbij te brengen door het lijden van de ander te verminderen. In sommige teksten wordt dit vermogen ‘boeddhanatuur’ genoemd.

    BUN-voorzitter Michael Ritman: ‘de waarheid van de dharma kan niet aangetast worden door wangedrag van een leraar’

    Nicole Mulders - 14 november 2025

    Eind november 2025 neemt Michael Ritman afscheid als voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN). In maart 2020 interviewde Nicole Mulders hem voor het Boeddhistisch Dagblad. De boeddhistische wereld verkeerde geruime tijd voor dat interview in zwaar weer door seksueel- en machtsmisbruik door boeddhistische leraren. Het aantal leden van de BUN is van 37 naar ruim 50 gegroeid, onder meer door de aansluiting van Aziatische boeddhistische tempels waar Ritman het contact mee aanging.

    Meer onder 'pakhuis van verlangen'

    Footer

    Boeddhistisch Dagblad

    over ons

    Recente berichten

    • Column van Joop – zoekers
    • Guy – dhammazaadjes – Bevrijding kent geen dualiteit
    • Renske haiku – grauw
    • Ardan – Mooi niet
    • Boeddhistische doeners en denkers – de serie (29)

    Reageren

    We vinden het geweldig om reacties op berichten te krijgen en op die manier in contact te komen met lezers, maar wat staan we wel en niet toe op de site?

    Over het BD

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten.
    Lees ons colofon.

    Zie ook

    • Contact
    • Over ons
    • Columns
    • Reageren op de krantensite

    Het Boeddhistisch Dagblad is een onafhankelijk journalistiek webmagazine over boeddhistische thema’s en inzichten. Lees ons colofon.